Αράπηδες

Ανήμερα των Θεοφανείων στο Μονατηράκι στον Βώλακα και στην Νικλήσιανη Δράμας τελείται με παραλλαγές δρώμενο γνωστό ως Αράπηδες επειδή στην μεταμφίεση των πρωταγωνιστών κυριαρχεί το μαύρο χρώμα: μαύρες φλοκωτές κάπες και εντυπωσιακές υψικόρυφες προσωπίδες –κεφαλοστολές από γιδοπροβιές .Στη μέση τους ζώνονται τρία μεγάλα κουδούνια και στα χέρια τους κρατούν από ένα μακρύ ξύλινο σπαθί καθώς και ένα σακουλάκι με στάχτη του Δωδεκαήμερου, χτυπώντας μ αυτό όσους συναντούν « για το καλό »
Στην ομάδα των μεταμφιεσμένων ( τσέτα ) υπάρχουν ακόμη οι Γκιλίγκες ,άνδρες ντυμένοι με γυναικείες παραδοσιακές ενδυμασίες ,οι παππουδες,με παλιά γιορτινή φορεσιά και οι ευζωνοι ή τσολιάδες ντυμένοι με εθνική στολή που στα χρόνια της τουρκοκρατίας τόνιζαν την ελληνικότητα των τελεστών. Όλοι μαζί γυρίζουν με ορισμένο εθιμικό τυπικό τα σπίτια του χωριού με λύρες και νταιρέδες, και εύχονται χρόνια πολλά στους συγχωριανούς τους που τους ανταποδίδουν τις ευχές με πλούσια κεράσματα. Ο αγερμός καταλήγει στην πλατεία όπου ακολουθεί χορός και γλέντι με τη συμμετοχή των παρευρισκόμενων και την εμφάνιση του αρκουδιάρη με την εικονική αρκούδα. Το δρώμενο ,με έντονο διονυσιακό χαρακτήρα , αποσκοπεί στην καλοχρονιά καθώς ολοκληρώνεται με το μιμητικό όργωμα και την εικονική σπορά.
Στον Βώλακα οι αράπηδες έχουν στη ράχη τους καμπούρα που γίνεται με μια βελέντζα γεμάτη άχυρα ενώ στα χέρια κρατούν μαγκούρα ( χοντρό ξύλο σαν μπαστούνι) πάνω στο οποίο στηρίζονται και κρατώντας το σώμα σκυφτό με πλάγιες κινήσεις προσπαθούν να χτυπήσουν τα κουδούνια που φορούν στη μέση. Μαζί τους υπάρχει ο τσαούσης και η νύφη.