Τελετουργίες από Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ, Δ. ΔΡΑΜΑΣ, ΔΡΑΜΑΣ

Ανήμερα των Θεοφανίων αναβιώνει το δρώμενο, γνωστό ως Αράπηδες, επειδή στην μεταμφίεσή τους επικρατεί το μαύρο χρώμα, μαύρες φλοκωτές κάπες και υψικόρυφες προσωπίδες, κεφαλοστολές από γιδοπροβιές. Στη
μέση τους δένουν τρία μεγάλα κουδούνια ενώ στα χέρια τους κρατούν από ένα μακρύ ξύλινο σπαθί καθώς και ένα σακουλάκι στάχτη του Δωδεκαημέρου, χτυπώντας με αυτό όσους συναντούν «για το καλό». Όλες οι ομάδες των Αράπηδων, κάνουν κοινή παρέλαση στους δρόμους, κάτω από τους εκκωφαντικούς ήχους των κουδουνιών τους. Δύο αρχηγοί ομάδων, παλεύουν μέχρι τη τελική πτώση του ενός. Ακολούθως, γύρω από το πεσμένο αρχηγό, μαζεύονται όλοι, σε μία μυσταγωγία που τελειώνει την ανάσταση του νεκρού και τον ιδιόρρυθμο ξέφρενο χορό όλων, που ακολουθεί. Η παράσταση αυτή συμβολίζει το θάνατο του Διονύσου, από τους τιτάνες και την ανάστασή του από τον Δία και τον ερχομό της Άνοιξης.
[φωτογραφίες]
Το έθιμο με τα καραβάκια των ευχών
Οι εκδοχές του εθίμου είναι δύο. Σύμφωνα με την πρώτη, τη παραμονή τηςΑγίας Βαρβάρας (3 Δεκεμβρίου), μετά τη λιτανεία, οι πιστοί θέλοντας να ανάψουν το κερί τους, έστελναν στο βυθισμένο εκκλησάκι ένα κερί επάνω σε ένα σανίδι ξύλου. Η δεύτερη εκδοχή, βασίζεται το ότι η Αγία Βαρβάρα, εκτός από προστάτιδα  του πυροβολικού, ήταν και προστάτιδα των κοριτσιών για την καλή τους φήμη και αποκατάσταση. Έτσι, όλα τα ελεύθερα κορίτσι στις 3 Δεκεμβρίου κατά τη διάρκεια του εσπερινού και μόλις σκοτείνιαζε, άναβαν ένα κερί στο ανατολικό τοίχο της λίμνης, επάνω σε μία σανίδα ξύλου. Η πορεία της σανίδας έδειχνε αν η ευχή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί. Αν το κεράκι
έσβηνε, το θεωρούσαν αποτυχία αλλά η ελπίδα έμενε, καθώς το επόμενο πρωί τα κορίτσια κατέφθαναν και πάλι στη λίμνη για να πλυθούν με το νερό που η Αγία Βαρβάρα είχε αγιάσει το προηγούμενο βράδυ.
[φωτογραφίες]
Στη Καλή Βρύση Δράμας την ημέρα των Φώτων, τραγόμορφες φιγούρες των «μπαμπούγερων», μορφές που ξεπηδούν από την λατρεία της μητέρας γης και του θεού Διονύσου. Άνθρωποι μεταμφιεσμένων με κατσικοδέρματα και με πρόσωπα μαυρισμένα με αιθάλη, τραγουδούν και χορεύουν, ξορκίζοντας τα κακά πνεύματα. Έτσι και φέτος πραγματοποιούν τα «Μπαμπούγερα» στην Καλή Βρύση Δράμας με πλήθος κόσμου να παρακολουθεί το δρώμενο.
[φωτογραφία]
Στις 7 και 8 Γενάρη στην Πετρούσα Δράμας αναβιώνει το έθιμο της Καμήλας. Η εικονική Καμήλα με την συνοδεία ομάδας τελεί το ευετηριακό δρώμενο με κορύφωση την εικονική σπορά και τον θερισμό, καθώς και την σατυρική αναπαράσταση του τοπικού γάμου. Το καρτερικό αυτό ζώο με την απαράμιλλη αντοχή στην πείνα και την δίψα, κάτω από αντίξοες συνθήκες, δείχνει τις περιπέτειες του ανθρώπου μέσα στη ζωή και τον χρόνο και την αποφασιστικότητά του να παλεύει κόντρα στις ελλείψεις και τις στερήσεις.
[φωτογραφίες]
Την ημέρα του Αγίου Γεωργίου στα χωριά του Βώλακα, Μοναστιρακίου και Καλής Βρύσης αλλά και στην πόλη της Δράμας, πραγματοποιείται το έθιμο της «Κούνιας». Ομάδες νέων αγοριών πήγαιναν όπου υπήρχαν μεγάλα δέντρα και κατασκεύαζαν την «κούνια» με σχοινί και για κάθισμα ένα κιλίμι ή κουβέρτα, σε αυτή ανέβαιναν οι κοπέλες και εκεί οι κοπέλες εκμυστηρεύονταν το ποιον αγαπούν.