2018-19

Εξετάζονται οι επιμέρους μορφές της ελληνικής λαϊκής χειροτεχνίας (αγγειοπλαστική, ξυλογλυπτική, χαλκοτεχνία, αργυροχρυσοχοϊα, υφαντική, ζωγραφική, αρχιτεκτονική), όπως επίσης το λαϊκό θέατρο, αλλά και ο λαϊκός κινηματογράφος, από την πλευρά του περιεχομένου, της τεχνικής, της θεματολογίας, της μορφολογίας και των προϊόντων τους. Ιδιαίτερες αναφορές γίνονται στην παραδοσιακή τεχνολογία, στα εργαστήρια, τις οικονομικές σχέσεις τους, την κοινωνική θέση των μαστόρων, τα δίκτυα διαθέσεως των προϊόντων και την συμβολή τους στη διαμόρφωση του λαϊκού γούστου.

Στο μάθημα αυτό αναλύονται μεθοδολογικά ζητήματα της ιστορίας της βυζαντινής τέχνης. Παρουσιάζονται οι όροι «εικονογραφία» και «εικονολογία», οι θεωρίες σχετικά με την εικονολογία, οι σχολές, όπως η «Σχολή της Βιέννης», και οι θεμελιωτές της εικονολογίας στην Ευρώπη. Παράλληλα, εξετάζεται ο όρος «βυζαντινή εικονολογία» και αναλύονται εικονολογικά θέματα της ιστορίας της βυζαντινής τέχνης.

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η μελέτη της θρησκευτικής λαογραφίας, και συγκεκριμένα των μορφών της λαϊκής θρησκευτικότητας και της παραδοσιακής θρησκευτικής συμπεριφοράς του ελληνικού λαού. Μελετώνται επίσης εθιμικές μορφές, που εξετάζονται διαχρονικά, αλλά και στις σύγχρονες μορφές τους. Γίνονται ιδιαίτερες αναφορές σε έθιμα του κύκλου της ζωής, του ετήσιου εορτολογικού κύκλου, καθώς και σε νέες εθιμικές μορφές που προσδιορίζουν τη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου.

Στα πλαίσια του μαθήματος εξετάζονται ελληνικά κείμενα της βυζαντινής και τις οθωμανικής περιόδου που έχουν επιλεγεί από το διδάσκοντα ως κατάλληλα για διδακτική αξιοποίηση στα πλαίσια της διδασκαλίας της Βυζαντινής Ιστορίας και της Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού. Σκοπός είναι να καλλιεργηθεί στους φοιτητές η δυνατότητα να προσεγγίζουν τις γραπτές πηγές και να καθορίζουν τι μπορεί να αξιοποιηθεί για διδακτική χρήση.