2025-26

Στο μάθημα παρουσιάζονται γενικά ζητήματα παιδείας όπως η ιδιωτική και η δημόσια εκπαίδευση, τα δημόσια σχολεία, οι ακαδημίες, οι βιβλιοθήκες, η διακίνηση χειρογράφων και εντύπων, η λογοτεχνική παραγωγή, η ζωγραφική τέχνη, η μουσική. Παρουσιάζονται επίσης και αναλύονται αρχειακά τεκμήρια με στόχο την εξοικείωση των φοιτητών με τις αρχειακές πηγές. Στους φοιτητές προσφέρεται ένα μονόωρο προαιρετικό φροντιστήριο για την ανάγνωση αρχειακών τεκμηρίων συνταγμένων στην ελληνική γλώσσα.

Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με την προοδευτική εξέλιξη του κοινωνίας των Ελλήνων πολιτών και της ταυτότητας του Έλληνα στους δύο αιώνες από τη σύσταση του ελληνικού κράτους.

Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση των αναπαραστάσεων της συγκλονιστικής για την ελληνική πραγματικότητα δεκαετίας του '40 στη μεταπολεμική λογοτεχνία και η κατανόηση εκ μέρους των φοιτητών της αλληλεπίδρασης Λογοτεχνίας και Ιστορίας με άξονα τον πόλεμο του 1940, την Κατοχή, την Αντίσταση και τον Εμφύλιο. Η λογοτεχνία λειτουργεί ως μεσολάβηση καθώς αναπλάθει το βίωμα της Ιστορίας παρεμβαίνοντας στη συλλογική μνήμη. Οι λογοτεχνικοί ήρωεςδρουν στην κλίμακα της μικροϊστορίας.

Από επιστημολογική άποψη το μάθημα περιλαμβάνει κατ’ αρχάς την αποσαφήνιση των εννοιών Σημειολογία και Σημειωτική στην ιστορική τους εξέλιξη καθώς και τη διαμόρφωση της Σημειωτικής ως διεπιστημονικής προσέγγισης στις κοινωνικές επιστήμες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημειωτική προσέγγιση του πολιτισμού (culture), μέσω της αποσαφήνισης της έννοιας του «κειμένου» που μεταφέρεται από το γραπτό λόγο σε όλα τα στοιχεία του πολιτισμού, σύμφωνα με την προσέγγιση του Clifford Geertz.

Γενικός στόχος του μαθήματος είναι η κατανόηση εκ μέρους των φοιτητών-τριών της αλληλεπίδρασης Λόγιου και Λαϊκού στη λογοτεχνία στο πλαίσιο της σημειωτικής προσέγγισης των Πολιτισμικών Σπουδών. Στις Πολιτισμικές Σπουδές, ο προσδιορισμός «λαϊκός» (popular) λαμβάνει τις εξής εννοιολογικές διαβαθμίσεις: «που αρέσει σε πολλούς ανθρώπους», «κατώτερα είδη έργων», «έργα που σκόπιμα προσπαθούν να κερδίσουν την εύνοια του κόσμου», «κουλτούρα που δημιουργείται από τον κόσμο για τον εαυτό του».