2018-19

Το μάθημα ξεκινά με τις «εθνικές σχολές» Γεωγραφίας, την συγκρότηση της γεωγραφίας ως επιστήμης, τις θεωρίες, «επαναστάσεις» και «στροφές» που την επηρέασαν. Πέρα από το θεωρητικό μέρος, εμβαθύνει ανά θεματική περιοχή και προσπαθεί να ερμηνεύσει διαδικασίες, συσχετισμούς και αλληλεπιδράσεις των φαινομένων στις διάφορες χωρικές κλίμακες.

Εξετάζεται η διάκριση της βυζαντινής γραμματείας σε λόγια και δημώδη, θύραθεν και ιερή. Μελετώνται σε συνδυασμό κείμενα αντιπροσωπευτικά, όπως το προοίμιο της Αλεξιάδας και τα Πτωχοπροδρομικά ποιήματα, επιγράμματα του Χριστόφορου Μυτιληναίου και θύραθεν επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας για να γίνει αντιληπτή από τους φοιτητές η διαφορά. Εξετάζεται η εξέλιξη των διαφόρων ειδών από την αρχαιότητα στο Βυζάντιο και ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εμφάνιση νέων, όπως η αγιολογία και η ρυθμοτονική ποίηση.

Στο μάθημα παρουσιάζεται η ταυτόχρονη παρουσία δύο λαών και δύο διαφορετικών κόσμων στον παραδοσιακά ελληνικό χώρο το χρονικό διάστημα 15ο-18ο αι., ουσιαστικά μετά την πτώση της βυζαντινής αυτοκρατορίας και έως την κατάλυση της βενετικής θαλασσοκρατορίας. Παρουσιάζονται και περιγράφονται οι συγκρούσεις και οι διεκδικήσεις τους για τον ελληνικό χώρο αλλά και η γνωριμία και η προσέγγισή τους  ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην εκατέρωθεν  πρόσληψη της εικόνας του Άλλου. Το μάθημα είναι σεμιναριακό επιλεγόμενο και μπορούν να το παρακολουθήσουν έως 20 φοιτητές.

Το μάθημα αφορά την εξέταση σε βάθος σημαντικών θεματικών για την ιστορία και την εξέλιξη του μεσαιωνικού κόσμου, ιδίως κατά τον Κεντρικό και Ύστερο Μεσαίωνα (περ. 1000-1500). Στόχος είναι να γίνουν κατανοητά κάποια θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού μεσαίωνα, καθώς και να αναδειχθούν οι δυναμικές μεταβολές και εξελίξεις που σημάδεψαν την ιστορία της Ευρώπης, αντίθετα με τον «μύθο» ενός απόλυτα στατικού Μεσαίωνα.
Το μάθημα επικεντρώνεται σε τρεις βασικές κατευθύνσεις:

Το μάθημα επικεντρώνεται στα κρατικά μορφώματα που δημιουργήθηκαν στον ελλαδικό χώρο από τους διάφορους Δυτικούς πλην των Βενετών. Οι «Φράγκοι» αυτοί προέρχονταν κυρίως από περιοχές της δυτικής Ευρώπης όπου επικρατούσε η φεουδαρχική οργάνωση (Καμπανία, Φλάνδρα, Βουργουνδία, Λομβαρδία, κ.α.), αλλά και από πόλεις-κράτη (όπως η Γένοβα και η Φλωρεντία). Οι περισσότερες φραγκικές ηγεμονίες δημιουργήθηκαν μετά την Τέταρτη Σταυροφορία (1204), π.χ.