2025-26

Αρχικά συνοψίζεται η παιδεία και η εκπαίδευση κατά την αρχαιότητα, τους ελληνιστικούς και ρωμαικούς χρόνους. Στη συνέχεια διερευνάται η τύχη της αρχαίας ελληνικής (ειδωλολατρικής) γραμματείας στο πρώιμο Βυζάντιο. Παρουσιάζεται η πρωτοβάθμια (στοιχειώδης) και δευτεροβάθμια εκπαίδευση (εγκύκλιος παίδευσις) των Βυζαντινών, η οργάνωση του πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης (425), η σχολή της Μαγναύρας (μέσα του 9ου αι.), η κρατική νομική σχολή (μέσα του 11ου αι.), καθώς και η πατριαρχική σχολή της Κωνσταντινούπολης (12ο αι.).

Στο εισαγωγικό αυτό μάθημα αναλύονται τα κύρια καλλιτεχνικά ρεύματα και οι τάσεις της ζωγραφικής στον ορθόδοξο χώρο της Ανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής. Παράλληλα, ιδιαίτερο βάρος δίδεται στο ιστορικό και ιδεολογικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εργάζονται οι ζωγράφοι, και επιχειρείται μια εικονολογική ερμηνεία της ζωγραφικής της περιόδου της οθωμανοκρατίας.

Σκοπός του μαθήματος είναι να παρουσιάσει την πολιτική και κοινωνικοοικονομική κατάσταση στη Βαλκανική Χερσόνησο από την ίδρυση των εθνικών κρατών μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πολεμικές συγκρούσεις που διαμόρφωσαν το πολιτικό status quo (βαλκανικοί πόλεμοι, πρώτος και δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος), στην επικράτηση των κομουνιστικών καθεστώτων, καθώς και σε ζητήματα εθνικής ταυτότητας και μειονοτήτων.