Εκδόσεις των μελών του Εργαστηρίου Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας

Το βιβλίο περιέχει 24 μεταφρασμένα άρθρα του καθηγητή Machiel Kiel  που αφορούν διάφορες ελληνικές πόλεις και έχουν εκδοθεί στην TürkiyeDiyanetVakfiİslamAnsiklopedisiμε τη μορφή λημμάτων. Οι μελέτες του καθηγητή ΜachielKiel εστιάζουν στην οθωμανική μνημειακή αρχιτεκτονική των Βαλκανίων συμπεριλαμβάνοντας στοιχεία από ένα ευρύ φάσμα άλλων επιστημονικών πεδίων.

Το βιβλίο έχει ως αντικείμενο μελέτης μια μεγάλη μουσουλμανική τελετουργία σε έναν ευρύ γεωγραφικό χώρο που ξεκινά από το Μαρόκο και φτάνει μέχρι την Κίνα. Πρόκειται για τον μήνα νηστείας, τον ραμαντάν, δηλαδή τον ένατο μήνα του μουσουλμανικού ημερολογίου κατά τη διάρκεια του οποίου το Κοράνι εστάλη στη γη (Κοράνι, ΙΙ, 185). Μάρτυρας των πρώτων θεϊκών αποκαλύψεων περιέχει και τη νύχτα κατά την οποία αποκαλύφθηκε το Κοράνιο. Ο ραμαντάν δεν είναι μόνο ο μήνας της αποκάλυψης.

Στη μελέτη εξετάζεται η λειτουργία της γεωγραφικής περιοχής της Ηπείρου ως λογοτεχνικού μύθου στην πεζογραφία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και, ειδικότερα, στην πεζογραφία που μυθοποιεί τον ηπειρώτικο χώρο ως γενέθλιο τόπο. Η ανάλυση επικεντρώνεται σε εκατόν σαράντα δύο κείμενα οκτώ πεζογράφων που ανήκουν και στις δύο μεταπολεμικές γενιές. Στην πρώτη κατατάσσονται οι Δημήτρης Χατζής,  Κίμωνας Τζάλλας, Φρίξος Τζιόβας και Γιάννης Δάλλας και στη δεύτερη οι Τάσος Πορφύρης, Χριστόφορος Μηλιώνης, Στέφανος Σταμάτης και Φάνης Μούλιος.

Τα ταξίδια των Ελλήνων του Πόντου στην ιστορική τους πατρίδα χαρακτηρίζονταιως προσκυνηματικά, με έντονο το στοιχείο της νοσταλγίας, ως έναυσμα και κύριο βίωμα. Πρόκειται για τη συμβολική «επιστροφή» στον προγονικό τόπο,ένα ταξίδι με έντονη μνημονική διάσταση και συναισθηματική βαρύτητα, τη συνισταμένη πολλών ειδών τουρισμού, που συνοψίζονται στον «τουρισμό της νοσταλγίας». Ο ταξιδιώτης αναζητά «απαντήσεις» από τον Πόντο, προσπαθώντας να εντάξει την ατομική του ταυτότητα στον τόπο, να καλύψει τα κενά των οικογενειακώναφηγήσεων και να δημιουργήσει νέα, συνθετικά βιώματα.

Στο βιβλίο αυτό γίνεται προσπάθεια μελέτης του σύγχρονου λαϊκού πολιτισμού της Σάμου, από τη σκοπιά της νέας ελληνικής λαογραφίας. Για να επιτευχθεί αυτό, χρησιμοποιήθηκαν βεβαίως μεθοδολογικά και θεωρητικά – ερμηνευτικά εργαλεία και από συγγενείς της Λαογραφίας επιστήμες, όπως η Κοινωνική Ανθρωπολογία και η Κοινωνιολογία.