2017-18

Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση των αναπαραστάσεων της συγκλονιστικής για την ελληνική πραγματικότητα δεκαετίας του '40 στη μεταπολεμική λογοτεχνία και η κατανόηση εκ μέρους των φοιτητών της αλληλεπίδρασης Λογοτεχνίας και Ιστορίας με άξονα τον πόλεμο του 1940, την Κατοχή, την Αντίσταση και τον Εμφύλιο. Η λογοτεχνία λειτουργεί ως μεσολάβηση καθώς αναπλάθει το βίωμα της Ιστορίας παρεμβαίνοντας στη συλλογική μνήμη. Οι λογοτεχνικοί ήρωεςδρουν στην κλίμακα της μικροϊστορίας.

Στόχος του μαθήματος είναι η αναζήτηση της εικόνας του «Τούρκου» ως εθνικά και θρησκευτικά Άλλου στη νεοελληνική πεζογραφία του 19ου και του 20ου αιώνα και η εξοικείωση των φοιτητών με τις βασικές αρχές τηςλογοτεχνικής εικονολογίας. Η μελέτη της εικόνας του Άλλου στη λογοτεχνία αποτελεί ένα ζήτημα που εντάσσεται στο θεωρητικό πεδίο της πολιτισμικής εικονολογίας ή συγκριτικής στερεοτυπολογίας (Imagology / Ιmagologie).

Στο μάθημα παρουσιάζονται γενικά ζητήματα παιδείας όπως η ιδιωτική και η δημόσια εκπαίδευση, τα δημόσια σχολεία, οι ακαδημίες, οι βιβλιοθήκες, η διακίνηση χειρογράφων και εντύπων, η λογοτεχνική παραγωγή, η ζωγραφική τέχνη, η μουσική. Παρουσιάζονται επίσης και αναλύονται αρχειακά τεκμήρια με στόχο την εξοικείωση των φοιτητών με τις αρχειακές πηγές. Στους φοιτητές προσφέρεται ένα μονόωρο προαιρετικό φροντιστήριο για την ανάγνωση αρχειακών τεκμηρίων συνταγμένων στην ελληνική γλώσσα.

Αρχικά συνοψίζεται η παιδεία και η εκπαίδευση κατά την αρχαιότητα, τους ελληνιστικούς και ρωμαικούς χρόνους. Στη συνέχεια διερευνάται η τύχη της αρχαίας ελληνικής (ειδωλολατρικής) γραμματείας στο πρώιμο Βυζάντιο. Παρουσιάζεται η πρωτοβάθμια (στοιχειώδης) και δευτεροβάθμια εκπαίδευση (εγκύκλιος παίδευσις) των Βυζαντινών, η οργάνωση του πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης (425), η σχολή της Μαγναύρας (μέσα του 9ου αι.), η κρατική νομική σχολή (μέσα του 11ου αι.), καθώς και η πατριαρχική σχολή της Κωνσταντινούπολης (12ο αι.).