Τοπικές ενδυμασίες από Δ. ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

Όνομα: ΚΟΥΡΤΕΛΑΚΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ

Όνομα Καθηγητή: Μ.Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ

Όνομα Τόπου: Κισσάριο, Ν. Έβρου

ΕΞΑΜΗΝΟ: Α’

ΕΤΟΣ: 2011-2012

ΑΕΜ: 3197

B. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

α. Ορόσημο για έναν τόπο, αποτελεί η ενδυμασία ή αλλιώς φορεσιά. Πριν περάσουμε στην ανάλυση των ενδυμάτων πρέπει να διευκρινιστεί κάτι: η φορεσιά η οποία φοριέται στο χωριό αυτό, δεν είναι δική του. Πιο συγκεκριμένα προέρχεται από ένα χωριό της Μακράς Γέφυρας, τους Ψαθάδες (Χασιρτζή-Αρναουτκιοί).

Ας δούμε, όμως αναλυτικά την παραδοσιακή ενδυμασία. Αρχικά, όσον αφορά την γυναικεία φορεσιά, αποτελούνταν από τον ντουλαμά, το καφτάν, του φουστάν, του πουκάμισο, του ζουνάρι, του μαντήλ, τις κάλτσις, την πουδιά και τις λίρις. Του πουκάμισο ήτανε άσπρο βαμβακερό και κεντητό στου χερ, πάνω από αυτό φορούσαν ένα καφετί άλλου πουκάμισου μι κιντητά μανίκια. Του ζουναρ ήταν μάλλινο κι στη μέση υπήρχε ένα χρυσού σχέδιου. Του φουστάν ήταν σκούρο κι κιντημένου στου λαιμό της κουπέλας Οι κάλτσις ήταν μάλλινις κι έμπιναν μέσα από τα παπούτσια τις επουχής εικίνς.

Η πουδιά ήταν κιντημέν στου χερ και είχι πάνου τα στοιχεία τα φύσης. Η μαντήλα που φορούσαν ήταν άλλωτι με λουλούδια άλλωτι με χουρίς.  Ο ντουλαμάς ήταν κατ σαν πανουφόρ αλουκέντητου με άσπρα βαμβακερά νήματα .

Φυσκά διν έλειπαν τα κοσμήματα α και πρεπ να πούμι ότι του χρυσό σχέδιο του ζουναριού ήταν ολόχρυσου. Άλλου κόσμημα ήταν μια μπακιρένια ζώνη με τη κόρώνα στη μέση.

Βέβαια, εκτός από τη γυναικεία υπάρχει και η ανδρική φορεσιά. Αυτή είναι λίγο πιο λιτή από τη γυναικεία. Στην ανδρική στολή υπάρχει του πουτούρι,  του πουκάμσο, του γιλέκου, του γιαμουρλούκι, του ζουναρ, του σάλι, τα τσουράπια, τα κουντούρια ή γεμένια. Του πουτούρι είναι ένα φαρδύ πανταλόν, καφέ χρώμα, φτιαγμένο από σαγιάκι μάλλινο δίμιτου τα νεροτριβής. Αυτόν τον γαϊτουναν. Μπα υπήρχι του πουκάμισου, βαμβακερό, κεντημένου στου λαιμό, την τραχήλια και τα μανικια τα ουποία ήταν σκούρα γαλάζια ή καφιτιά μι ρίζες. Ύστερα τα αμάνικα γιλέκα από σαγιάκι. Τον χειμώνα, μες του κρύου φουρούσαν του γιαμουρλούκι, μόνο όμως το χειμώνα και το φορούσαν οι φτωχοί*.  Στα πόδια τς φορούσαν πλεκτά τσουράπια.

Για κάθι μέρα είχαν λυικά κομμάτια από σαγιάκι κι τύλιγαν τα κνήμις τους κι λέγονταν μπλιάλια*. Στις γιορτές και τα παναήρια φορούσαν γεμενιά ή κουντούρια παπούτσια. Επίσης, υπήρχι και του ζουνάρι αυτό ήτανι μάλλινο δίμιτο μακρύ μι κρόσσα στα δυο πλευρές σι χρώμα μαύρου μι άσπρις ρίγες στου ύφάδι ή κόκκνου μι λιυκές ρίγες. Τέλους, όπους οι γυναίκες φορούσαν του μαντήλι έτσι και οι άντρις φορούσαν του σάλι στου κιφάλι τα. Μαύρου η σκούρου γαλάζιο δυο μέτρα, μάλλινο κι του τύλιγαν προυσικτικά στου κιφάλιτς. Βέβαια, μιτά όταν πέρασαν κιόλας τα χρόνια, κουρτσάκι μ, φορούσαν αντί αυτού το καλπάκι. Αυτό ήταν βελούδινο καπέλο και στου πλάι τα έβαζαν ένα κόσμημα από χάντρες σε σχήμα του ρόμβου ή στρόγγλου. Οι χάντρις ήταν χρωματιστές.

Η κόμμωση των γυναικών ήταν απλή. Έφτιαχναν στα μαλλιά τους μια κοτσίδα (πλεξούδες) η οποία προεξείχε από τη μαντήλα. Μερικές γυναίκες τα άφηναν ελεύθερα.

* Τις κρύες μέρες του χειμώνα οι άνθρωποι, που δεν ήταν άσχημα οικονομικά, φορούσαν γούνα η οποία εσωτερικά είχε προβιά. Το εξάρτημα αυτό χαρακτήριζε την οικονομική κατάσταση του καθενός.

* Εκτός από τα μπλιάλια φορούσαν και γουρουνοτσάρουχα, τα οποία κατασκεύαζαν μόνοι τους και τα έδεναν σταυρωτά με τα τσαρουχόσκοινα.