Τοπικές ενδυμασίες από ΖΥΓΟΥ, Δ. ΚΑΒΑΛΑΣ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΙΔΙΚΉ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΉ ΣΥΛΛΟΓΉ ΖΥΓΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΤΣΑΚΟΥ ΙΩΑΝΝΑ-ΓΙΑΝΝΟΥΛΙΤΣΑ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ: 2002-2003

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ  ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ I

 ΚΑΘΗΓΗΤΉΣ: ΜΑΝΩΛΗΣ ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ

Β.Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

α)

“ Στολή Εμείς δε φορέσαμ’, εγώ δε φορ’σα. Αυτές τις παλιές στολές τις φορούσαν τα παιδιά που χόρευαν στους συλλόγους, εκείνα φορούσαν φορεσιές. Εμείς ντυνόμασταν πάντα φτωχικά.”

Λεμονάκη Ζαχαρούλα, ετών 72

“ Οι γυναίκες πιο παλιά φορούσαμ’ φορεσιές. Οι γυναικείες λέγονταν τσόχες. Ήταν ένα ολόσωμο φόρεμα, σχιστί μπροστά, με μακρύ μανίκ’, κεντημένο στους ώμ’ς. τα μανίκια, στο στήθ’ς και από πίσω αρχίζοντας απ’τη μεσ’ και έφταν’ στον αστράγαλο. Δεν φορούσαμαν πάντα το ίδιο φόρεμα. Στη δουλειά είχαμε την τσόχα την απλή δίχως κεντήματ’. Οι γριές και οι χήρες φορούσαν στην εκκλησία μαύρη τσόχα με απλά μαύρα κεντήματ’. Οι νύφ’ς φορούσαν τσόχα μπλε σκούρη η κόκκινη κεντημένο με ασημόσυρμα. Οι πιο φτωχε οικογένειε είχαν μόνο μία φορεσιά που ταν καθημερινή και γιορτινή μαζί.”

Ιωσηφίδου Ελένη,ετών 68

“ Η ανδρική φορ’σιά ήταν η ίδια καθ’μερινή, γιορτινή και γαμπριάτικη. Φορούσαν το Σαλβάρι, έμοιαζε με φαρδιά βράκα και κάλυπτ’ όλο το πόδ΄. Ήταν συνήθως μαύρο και  φτιαγμένο από μάλλινο υφαντό, το φτιάνανε σε σπιτικούς αργαλειούς οι γυναίκ’ς. Το πουκάμ’ς ήταν άσπρο, με μακρύ μανίκ’ με δύο-τρία κουμπιά στο στήθος και είχε πάντοτε κοντό και όρθιο γιακά. Πάν’ απ’ το πουκάμ’σο ερχόταν’ το γιλέκι, ήταν μαύρο ή γκρι χωρίς μανίκ’ και έκλειν’ με κουμπιά. Γιλέκι και Σαλβάρ δένοταν σφιχτά με μάλλινο ζωνάρ’. Όσοι ήταν πλούσιοι, σπάνιο πράμα, είχαν μία ασημένια ή χρυσή αλυσίδα που κατέληγε ρολόι τσέπς και έμπαιν’ στην τσέπη του γιλέκου”

Καλφόγλου Βασίλης,67 

“Τα παιδιά μέχρ’ να γίνουν ενήλκο, αγόρια και κορίτσια, φορούσαν το “εντέρι”. Ένα φόρεμα, γκρι και σκούρο μπλε, που έπεφτε απ’ τους όμως μέχρ’ τον αστράγαλο”

Ιωσηφίδου Ελένη, ετών 68

β)

“ Τότες παιδάκι μ’ δεν είχαμ’ λεφτά, ήμασταν φτωχοί και ή ξυπόλ’τοι περπατούσαμ’ ή πολύ παλιά παπούτσια. Οι πιο παλιοί και πιο πολύ οι πόντιοι φορούσαν τις πρτάρε που ήταν μάλλ’νες χειροποίητες κάλτσες, και από πάν’ τα τσαρούσε. Ήταν παπούτσια σα πέδιλο ένα πράμα από δέρμα, ραμμέν’ στη μύτ’ με τρύπες στα πλάγια.”

Λεμονάκη Ζαχαρούλα, ετών 72

γ) “Μαντήλα φορούσαμαν μόνο όταν βγαίναμαν τα χωράφια που δουλεύαμαν. Οι γριές φορούσαν’ άσπρη μαντήλα, το τσεμπέρ’, έτσ’ το έλεγαν τσεμπέρ’. Ουμάμ. Ενώ οι πόντοι φορούσαν’ ένα μπλε ή μαύρο σκούφη δίχως φούντα, για τους άντρ’ς μιλάω. Εμείς τα μαλλιά μας τότες τα κάναμαν περμανάν’. Μετά ήρθ’ αυτό το μοιραίο κόψιμ’ του μαλλιού, αλλά παλιά το κάναμαν περμανάν όλες, ήταν το χτένισμ’ της εποχής.”

Λεμονάκη Ζαχαρούλα, ετών 72