Τοπικές ενδυμασίες από ΣΤΡΥΜΝΗΣ, Δ. ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ-ΣΑΠΩΝ, Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ

Αριθμός Αρχείου :3321

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΧΩΡΙΟΥ ΣΤΡΥΜΗΣ ΡΟΔΟΠΗΣ

 ΛΕΥΘΕΡΑΚΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2019-2020

Β. Ένδυμα , υπόδημα , κόμμωση και καλλωπισμός

Τα ρούχα των μεγάλων και των παιδιών πριν δεν ήταν πιο πολλά από σήμερα, είχαν τα απαραίτητα. Αλλά τα έφτιαχναν οι γυναίκες και αλλά και τα αγόραζαν από την πόλη. Το χειμώνα τα ρούχα των ανδρών ήταν μάλλινα, παλτό και παντελόνια, πλεκτά πουλόβερ, γιλέκα, τσουράπια ( κάλτσες χοντρές ), σκουφιά που έπλεκαν οι γυναίκες με βελόνες, τραγιάσκα .Οι γυναίκες φορούσαν κοντογούνια (κοντό παλτό) , φούστες, φουστάνια και μαντήλες (οι μεγαλύτερες σε ηλικία). Γι’ αυτά ή έπαιρναν ύφασμα και τα έραβαν μόνες τους ή τα αγόραζαν έτοιμα από την πόλη. Το καλοκαίρι ήταν πιο ανάλαφρα τα ρούχα. Οι άντρες φορούσαν παντελόνια, πουκαμίσες μακρομάνικες , βαμβακερές και ψάθινο καπέλο για προστασία όταν δούλευαν στα χωράφια. Στα πόδια τσαρούχια( παπούτσια από δέρμα ζώων ). Οι γριές φορούσαν φούστες και ζιπούνια ( μπλούζες ) και μαντήλα μαύρη και τσαρούχια. Οι νέες γυναίκες φορούσαν φούστες , φουστάνια κάτω από το γόνατο, ποδιές, άσπρο μαντήλι και τσαρούχια στο χωράφι. Στα σπίτια και έξω (σε πανηγύρια και στην εκκλησία) δεν φορούσαν οι νέες και τα κορίτσια μαντήλι στο κεφάλι μόνο οι ηλικιωμένες. Πολλές φορές σε πανηγύρια ή γάμους οι γυναίκες έβαζαν παραδοσιακές φορεσιές. Φούστες με ποδιές κεντημένες στο χέρι, από πάνω ζιπούνια με γιλέκα και μαντήλες με λουλούδια . Στο λαιμό κρεμούσαν φλουριά. Οι άνδρες μαύρα μάλλινα φαρδιά παντελόνια με ζωνάρι στη μέση, πουκάμισα άσπρη και γιλέκο  μαύρο και τραγιάσκα στο κεφάλι.

Τα μαλλιά των γυναικών ήταν μακριά. Έτσι μπορούσαν να στολίσουν το κεφάλι τους. Τα έπλεκαν δυο πλεξούδες και τις τύλιγαν στο κεφάλι. Άλλες έφτιαχναν τα μαλλιά τους κότσο και τον τσιτούσαν ( στερέωναν ) με φουρκέτες ( πιάστρες ). Καθεμία έκανε διαφορετικό κότσο όταν στολίζοταν για τα πανηγύρια. Θυμάμαι όταν παντρεύτηκα και μέναμε και εγώ και ο άντρας μου με τους γονείς τους στο ίδιο σπίτι, η πεθερά μου είχε τόσο μακριά μαλλιά που έφταναν μέχρι τα παπούτσια της. Τα έπλεκε σε δυο πλεξούδες και για να μην σέρνονται κάτω  τα στερέωνε στη ζώνη της ποδιάς της ή τα τύλιγε στο κεφάλι της. Το λούσιμο γινόταν μ’ αυτό τον τρόπο: πήγαιναν στο ποτάμι σε ειδικό μέρος που είχε πηλό ( ήταν άσπρος και δεν έπρεπε να έχει μέσα άμμο ) και με το τσαπί έβγαζαν κομμάτια πηλού. Αυτά τα κομμάτια τα έβαζαν σε ταψί και τα φούρνιζαν στο φούρνο, μετά από το ψωμί για να ψηθούν και να ξεραθούν. Όταν ήταν να λουστούν έπαιρναν ένα κομμάτι πηλού, το έβαζαν μέσα σε έναν μαστραπά ( ποτήρι), έριχναν χλιαρό νερό και ξίδι και αυτό γινόταν ένας πολτός. Μ ´αυτόν τον τρόπο με τον πολτό έτριβαν τα μαλλιά τους. Μετά τα ξεπλέναν με μπόλικο νερό . Έτσι, τα μαλλιά καθάριζαν, ήταν μαλακά και λαμπερά και δεν μπλέκονταν. Και εγώ όταν ήμουν κοπέλα είχα μακριά μαλλιά μέχρι τη μέση ,τα έπλεκα πλεξούδες και τα έλουζα με πηλό. Πολλές φορές πάλι γυναίκες και τα κορίτσια έλουζαν τα μαλλιά τους και στο τέλος τα ξέπλεναν με νερό και ξίδι για να είναι λαμπερά. Κάποια κορίτσια έβραζαν φύλλα καρυδιάς και φλούδες από τα καρύδια (όταν ήταν πράσινα ακόμη ). Αυτό το νερό το χρησιμοποιούσαν όταν λούζονταν για τελευταίο ξέβγαλμα. Έτσι δεν λάδωναν τα μαλλιά και ήταν λαμπερά και έπαιρναν χρώμα γιατί τα καρυδόφυλλα βάφουν. Με τα υλικά που είχαν στο σπίτι έφτιαχναν φτιασίδια για το πρόσωπο  και τα χέρια. Ανακάτευαν λεμόνι, μέλι, γιαούρτι, ελαιόλαδο και ήταν καλό για το δέρμα τους.