Τοπικές ενδυμασίες από ΚΑΛΑΜΠΑΚΙΟΥ, Δ. ΔΟΞΑΤΟΥ, Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ

298 Α.

Εργασία στο μάθημα της Λαογραφίας Καθηγητής Μ.Γ Βαρβούνης

Φοιτήτρια: Πέτρα Ελένη Α.Μ:680

Α’ έτος-Α’ εξάμηνο Κομοτηνή  1998-1999

Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

Α) Ένδυμα: Τα ρούχα που φορούσαν οι πρόσφυγες κατασκευάζονταν από βαμβάκι, λινάρι και μαλλί προβάτου. «Ντυνόντουσαν με μία στολή οι άνδρες, τα ονομαζόμενα πουτούρια που τα λέμε, στο πίσω μέρος είχανε τη φούσκα και στα πόδια ήτανε στρωτά. Οι δε γυανίκες είχανε τις φούστες πάλι κι είναι ως επί το πλείστων από μαλλί πρόβειο γιατί είχανε κτηνοτροφία και ήτανε υφαντά, τα κάνανε οι ίδιοι. Και το μαύρο χρώμα που είχανε, το ονομαζόμενα σαγιάκια, υφαίνανε στα αργελειά οι γυναίκες και βγάλανε το σαγιάκι αυτό. Το επεξεργαζόταν δε για να μην έχει συστολή-διαστολή, το επεξεργαζόταν οι ίδιοι σε δικά τους πάλι χειροποίητα ντουλάπια τα λέγανε για να πήξει το υφαντό και προτιμούσανε το χρώμα το μαύρο να προέρχεται από φυσικό χρώμα. Δηλαδή από πρόβατα μαύρα, που ‘χάνε μαύρο μαλλί. Αυτά για τους άντρες. Οι δε γυναίκες είχανε τις άσπρες φούστες κι εκείνες είχανε γαρνιτούρα, ας την ονομάσω μαύρη. Ήτανε η ενδυμασία αυτή και είχανε την ωραία περιβολή ας πούμε την ωραία εμφάνιση. Οι άντρες, επανέρχομαι στον άντρα, από κάτω είπαμε το πουτούρι, στη μέση είχε το ζωνάρι εκείνο πάλι υφαντό είτε πλεχτό στο χέρι, το προτιμούσανε, κατά παράδοση κόκκινο ζωνάρι και από πάνω είχανε τη σαλταμ ονομαζόμενη. Στα λταμάρκα λέγανε το σημερινό σακάκι, αλλά τότε ήτανε σε άλλο στυλ. Σε στυλ μπουφάν. Αυτή ήταν η ενδυμασία. Οι κτηνοτρόφοι, αυτοί οι βοσκοί που ήτανε στα βουτα, εκείνοι είχανε μια άλλη ενδυμασία, δεν είχανε αυτό το πουτούρι, που λέμε με την φούσκα πίσω κατευθείαν».

Εκτός αυτού όμως: « Οι γρες και τα φτωχά κορίτσια φόραγαν σαλβάρια. Οι πλούσιες φόραγαν φούστες και τρεις σειρές φλουριά».

Η νύφη φορούσε στο γάμο λευκό ή μπλε φόρεμα από μετάξι. Στο κεφάλι φορούσε μαντήλα στολισμένη με χρυσή κλωστή.

Β. Υποδήματα:

Άντρες: « Γυμνιά τα ονομάζανε. Ήτανε σαν παντόφλες. Τότε ήταν τα γυμνιά με δέρμα επεξεργασμένο. Πάλι τα επεξεργαζόταν ο ίδιος.»

Γυναίκες: Τα υποδήματα των γυναικών ονομάζονταν κουντούρες.

Παιδιά: φορούσαν υποδήματα με τ’ όνομα λουμπατζίδικα ή τσερβούλια.

Γ. Καλύμματα του κεφαλιού  και κόμμωση

Οι άνδρες φορούσαν στο κεφάλι φέσι με φούντα ή βυσσινί σαρίκι. Οι γυναίκες φορούσαν στο κεφάλι τσιμπέρ’ μαύρο ή καφέ. Στις γιορτές οι μεγάλες γυναίκες φορούσαν κόκκινο ή λευκό τσιμπέρ’ με κεντημένα λουλούδια. Οι νέες φορούσαν άσπρα τουλουπάνια με χάντρες στις άκρες.

«Τις μαντήλες πιθανόν να τις αγόραζαν από τις πλησιέστερες πόλεις και το θεωρούσαν μεγάλο δώρο αυτό. Η γυναίκα άμα ο άντρας την έφκιανε ένα δώρο π.χ. μια μαντήλα το θεωρούσε δώρο. Φορούσαν τις μαντήλες, αλλά όχι σκεπασμένα τα πρόσωπα.»

Δ. Καλλωπισμός

Οι Κρυονερίτες, δηλαδή αργότερα οι Καλμπακιώτες, φρόντιζαν ιδιαίτερα την εμφάνιση τους και περιποιούνταν τον εαυτό τους με διάφορα καλλυντικά.

«Φόραγαν μπούντρες και μπογιές να γεννούν όμορφες».

Συγκεκριμένα χρησιμοποιούσαν:

Α) το ασπραδ’, που ήταν κρέμα για το πρόσωπο

Β) το κοκκιναδ’, που αντιστοιχεί στο σημερινό ρουζ

Γ) το μουσκάλειμμα, ένα πολτώδες μαύρο παρασκεύασμα για το βάψιμο των φρυδιών.

Δ)  η κινά, πορτοκαλί σκόνη την οποία, αφού ανακάτευαν με κρασί, χρησιμοποιούσαν για τη βαφή των μαλλιών ή ακόμη και των νυχιών.

Ε) η μούσα. Με μια βελόνα δημιουργούσαν μικρή οπή στο μέτωπο, ανάμεσα στα φρύδια. Την οπή αυτή γέμιζαν με μίγμα από πυρίτιδα και νερό, κατασκευάζοντας έτσι είδος που διατηρούνταν για μεγάλο χρονικό διάστημα.