Τοπικές ενδυμασίες από ΚΑΛΟΥ ΑΓΡΟΥ, Δ. ΔΡΑΜΑΣ, Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ

264 Α.

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας

Λαογραφία

Εργασία: Καλός Αγρός Δράμας

Όνομα: Τσαμπά Ελισάβετ

Α.Μ: 178

Ε’ εξάμηνο. Χρονική περίοδος έρευνας-μελέτης της περιοχής: 1998-1999

Οι γυναίκες φορούσαμε τα ουστάνια που ήταν φορέματα μακριά και μάλλινα, πολύ χονδρά. Δεν ήταν τότε και πολύ φαρδιά. Στο στήθος είχαν χαράγματα και φαινόταν το πουκάμισο που ήταν μακρυμάνικο, ενώ τα ουστάνια ήταν αμάνικα και σκουρόχρωμα. Τα πουκάμισα όμως ήταν ολόλευκα. Τα μαλλιά τα πλέκαμε πλεξούδες και στο κεφάλι φορούσαμε τα τσιμπέρια που ήταν χρωματιστά, λουλουδάτα και γύρω-γύρω από το τσιμπέρι κρεμούσαν άλλες γυναίκες πουλιά και άλλες χάντρες. Στα πανηγύρια και τις γιορτές φορούσαν στο λαιμό τις ντούμπλες, τις λίρες και πολλά φλουριά. Μεγαλύτερη αξία είχαν οι ντούμπλες, αφού τρεις-τέσσερις λιωμένες λίρες κάνανε μια ντούμπλα. Στα πανηγύρια φορούσαν ποδιές πλισέ μακρυές με χρώματα και χόρευαν με συνοδεία λατέρνας. Επίσης, φορούσαμε ζωνάρι που κούμπωνε μπροστά και σχημάτιζε μια μεταλλική πλάκα, με ωραίο σχέδιο έναν τόκα*.

  Οι άντρες φορούσαν τα ποτούρια, που ήταν υφαντά χειμωνιάτικα υφάσματα, έμοιαζαν με βράκα. Ήτανε στενά στα πόδια, μέχρι λίγο πιο πάνω από το γόνατο και φαρδιά στη λεκάνη. Αυτά δεν μπορούσαμε οι γυναίκες να τα ράψουμε μόνες μας στο σπίτι αλλά τα πηγαίναμε σε μάστορες. Από επάνω φορούσαν το πουκάμισο, φυσικά και πάνω από αυτό γιλέκο το μάλλινο που ήταν σταυρωτό, είχε σούστες και δεξιά-αριστερά ήταν ραμμένα πολλά κουμπιά για στολίδι. Το καπέλο το καθημερινό ήταν η τραγιάσκα αλλά το καλό ήταν η ρεπούμπλικα κι αυτό για επίσημες εμφανίσεις.

*Οι γυναίκες για να κρατήσουμε το τσιμπέρι στο κεφάλι φορούσαμε μεγάλες καρφίτσες με μεγάλα χρωματιστά κεφάλια που στερέωναν τα τσιμπέρια.

Γιαγτζή Ελισάβετ ετών 75. Απόφοιτος Δημοτικού.

Για το πρόσωπο φτιάναμε μια κρέμα τότε μόνες μας. Χρειαζόσουνα καθαρό κερί, ένα κομμάτι μεγάλο, το καφέ κερί το καθαρό, υδράργυρο και λίπος χοιρινό ή και αγνό βούτυρο.

Λιώναμε το κομμάτι το κερί και μαζί με το χοιρινό τα βράζαμε μέσα σε μια κατσαρόλα με νερό. Αφού βράζανε, το αφήναμε μια ώρα να κρυώσει. Μετά αφαιρούσαμε από πάνω απ’ το νερό το κερί και το λίπος που είχαν σχεδόν παγώσει και το ανακατεύαμε καλά με τον υδράργυρο για να δουλευτεί καλά. Σιγά-σιγά σχηματιζότανε μια κρέμα σχεδόν γκρι. Την βάζαμε τότε σ’ ένα βαζάκι και κρατούσε μια βδομάδα. Την κρέμα αυτή τη βάζαμε στο πρόσωπο και έπρεπε μετά να φορέσεις μαντίλα, ρούχα πολλά να κινηθείς για να ιδρώσεις. Μόνο αν ίδρωνες έκανε χρήση. Όσο ιδρώναμε τόσο σκουπιζόμασταν και τόσο πιο πολύ καθάριζε το πρόσωπο. Αυτό ήταν το γνωστό «φκιασίδι», η κρέμα που έκαναν οι γυναίκες στα σπίτια τους.

Ατέσογλου Ευαγγελία ετών 71 απόφοιτος Δημοτικού