Τοπικές ενδυμασίες από ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ, Δ. ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Βενετία Καράκογλου

ΑΕΜ: 3478

Διδάσκων: Ε. Βαρβούνης

Τμήμα: Ιστορίας και Εθνολογίας

Ακαδημαϊκό έτος: 2012-2013

Θέμα: Λαογραφία της Ορεστιάδας

Ενδυμασία, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

Ένδυμα

Η ενδυμασία της παλιάς εποχής ήταν προκαθορισμένη και συγκεκριμένη για όλους, για άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Όμως από περιοχή σε περιοχή της Ορεστιάδας η ενδυμασία διαφοροποιούνταν λίγο ανάλογα με τα έθιμα του κάθε χωριού και την ιστορία της ενδυμασίας. Οι γυναίκες φορούσαν καθημερινά τα ρούχα της δουλειάς που ήταν απλές φούστες και μπλούζες, τα μαλλιά τους δεν τα είχαν ποτέ περιποιημένα και τα είχαν δεμένα με κάποιο μαντήλι. Όμως σε κάποιες πιο επίσημες στιγμές οι γυναίκες φορούσαν τις στολές οι οποίες αποτελούνταν από μία μακριά φούστα σκούρου χρώματος . Στο πάνω μέρος φορούσαν δύο με τρείς μπλούζες για να κρατάνε το σώμα τους  ζεστό. Η πάνω πάνω μπλούζα ήταν πιο χοντρή από τις άλλες γιατί τις φορούσαν και το χειμώνα. Επάνω στις μπλούζες υπήρχαν κεντημένα σχέδια στο χέρι που συνήθως γινόταν από τις ίδιες τις γυναίκες, οι οποίες ήταν μοδίστρες οι περισσότερες.

Κ. Ηλιάνα, κάτοικος Ορεστιάδας, επίπεδο μόρφωσης γυμνάσιο

Οι γυναίκες έφτιαχναν πολλές τέτοιες στολές μόνες τους για να είχαν να τις αλλάζουν. Επίσης πάνω πάνω από το πάνω μέρος της στολής τους φορούσαν και κάποιος σειρές από φλουριά. Οι σειρές διέφεραν στον αριθμό ανάλογα από το ποιό χωριό προερχόταν οι γυναίκες που τις φορούσαν. Γιατί κάθε χωριό της Ορεστιάδας διέφερε λίγο στις στολές. Τέτοιες ενδυμασίες φορούσαν και τα μικρότερα παιδία στην ηλικία, καθώς και βοηθούσαν στις καθημερινές εργασίες αλλά και είχαν και επίσημες στολές.

Κ. Ηλιάνα κάτοικος Ορεστιάδας, επίπεδο  μόρφωσης γυμνάσιο

Οι άνδρες στην Ορεστιάδα ήταν σαφώς πιο απλός από τις γυναίκες. Οι άνδρες για τις καθημερινές τους εργασίες φορούσαν παλιά παντελόνια και παλιές μπλούζες. Δεν φορούσαν κάτι το ιδιαίτερο, γιατί οι δουλειές τους ήταν χειρωνακτικές και θα τα χαλούσαν τα καλά τα ρούχα. Όμως και οι άνδρες είχαν τα επίσημα τα ρούχα που φορούσαν σε πιο επίσημες στιγμές. Η ενδυμασία τους αποτελούνταν από μια μαύρη βράκα από πάνω ένα φαρδύ ζωνάρι και μια άσπρη μπλούζα. Στο κεφάλι τους είχαν συνήθως ένα διακοσμητικό που ήταν γύρω γύρω από το κεφάλι τους. Κάποιες φορές όμως πάνω από την μπλούζα φορούσαν και ένα μαύρο γιλέκο. Με τη στολή αυτή όμως δεν φορούσαν κανονικά παπούτσια, αλλά όμως τσαρούχια με μια μεγάλη φούστα πάνω. Βέβαια και με την εξέλιξη των χρόνων η στολή είχε μείνει ίδια με μια διαφοροποίηση στα παπούτσια, που τώρα πια σπάνια κάποιοι έχουν τσαρούχια.

Οι στολές αυτές συμβαδίζουν την παράδοση που φαίνεται ότι υπάρχει ακόμα και τα έθιμα όμως που τηρούν.

Κ. Ηλιάνα, κάτοικος Ορεστιάδας, επίπεδο μόρφωσης: Γυμνάσιο

Υποδήματα.

Τα υποδήματα οι κάτοικοι της Ορεστιάδας τα είχαν σχεδόν από την αρχή, αφού το επάγγελμα του τσαγκάρη είναι από τα αρχαιότερα. Γι’ αυτό και οι άνδρες, οι γυναίκες και τα παιδιά άρχισαν να αποκτούν κάποια υποδήματα για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες τους. Τα υποδήματα τους βοηθούσαν για να μην πληγώνονται τα πόδια τους.

Οι γυναίκες είχαν περισσότερα υποδήματα από τους άνδρες. Αφού είχαν καθημερινά παπούτσια της εργασίας που τα χρησιμοποιούσαν στο χωράφι αλλά και στις δουλειές του σπιτιού. Αυτά τα υποδήματα έλιωναν και τα χαλούσαν πολύ γρήγορα, αφού δούλευαν όλη τη μέρα. Όμως διέθεταν και άλλα υποδήματα για τις πιο επίσημες εμφανίσεις που είχαν όπως για παράδειγμα να πάνε σε κάποιο γάμο, αυτά τα υποδήματα ήταν πιο περιποιημένα καθώς κάποια είχαν και λίγο τακούνι και ήταν κεντημένα στο χέρι. Όλα βέβαια τα υποδήματα ήταν χειροποίητα και με κόπο. Και οι άνδρες όμως είχαν χειροποίητα υποδήματα, και αυτοί διέθεταν τα υποδήματα της εργασίας που ήταν και αυτά πιο απλά, καθώς δούλευαν στα χωράφια και έπρεπε να είναι πιο ανθεκτικά για να μην χρειάζονται να αγοράζουν συνέχεια καινούρια. Είχαν χοντρή σόλα για να μην λιώνουν και τρίβονται. Όμως είχαν και οι άνδρες και πιο επίσημα υποδήματα για κάποιες πιο καλές στιγμές όπως για να πάνε σε κάποιο γάμο ή σε κάποιο γλέντι. Αυτά τα ανανέωναν πολύ σπάνια, αφού δεν έβγαιναν συχνά για να τα χαλάσουν. Και αυτά επίσης ήταν χειροποίητα και φτιαγμένα με κόπο.

Το ίδιο συνέβαινε και με τα υποδήματα των παιδιών αφού και αυτά είχαν τα καθημερινά τους που τα χρησιμοποιούσαν στο παιχνίδι και στο σχολείο. Αυτά τα έλιωνα πολύ γρήγορα επειδή τα φορούσαν καθημερινά. Όμως διέθεταν και κάποια καλά υποδήματα που τα φορούσαν στις γιορτές. Στα παιδιά βέβαια τα έφτιαχνα τα παπούτσια τους στους τσαγκάριδες για να μην χρειάζεται να τους αγοράζουν συνέχεια καινούργια. Αυτό γινόταν επειδή και οι τσαγκάριδες έφτιαχναν υποδήματα.

Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση

Οι γυναίκες ακόμα από τα παλιά τα χρόνια ήταν περιποιημένες και τους άρεσε πάντα να φτιάχνουν τον εαυτό τους και να ασχολούνται με αυτόν. Γι’ αυτό κάθε φορά που έβγαιναν έξω οι γυναίκες πρόσεχαν πολύ την εμφάνιση τους, γι’ αυτό και ήθελαν να φοράνε ωραία ρούχα, να φτιάχνουν τα μαλλιά τους πρωτότυπα και πάρα πολύ καλά φροντισμένα.  Τους έπαιρνε αρκετό χρόνο για να περιποιηθούν τα μαλλιά τους, αλλά στο τέλος το αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό. Προτιμούσαν να κάνουν ψηλούς κότσους και μεγάλους για πιο επίσημες εξόδους. Όμως και στην καθημερινότητα οι γυναίκες πάντα ήταν περιποιημένες στα μαλλιά τους, μπορεί να μην τα είχαν πιασμένα αλλά τα είχαν κάτω ωραία φτιαγμένα και χτενισμένα ή τα είχαν κάποια χαμηλή κοτσίδα. Βέβαια καθημερινά έβαζαν και κάποια καλύμματα στα μαλλιά τους όπως μαντίλες για να προστατεύονται από τον ήλιο αλλά ταυτόχρονα να τους δίνει κάποια γοητεία.

Κ. Ηλιάνα, κάτοικος Ορεστιάδας, επίπεδο μόρφωσης Γυμνάσιο.

Καλλωπισμός

Ακόμα και τα παλαιοτέρα χρόνια άρεσε στους ανθρώπους να καλλωπίζονται και να είναι ωραίοι. Σαφώς και ο καλλωπισμός δεν ήταν χαρακτηριστικό μόνο των γυναικών, αλλά κυρίως αυτών. Αφού οι άνδρες την περιποίηση του εαυτού τους την ταύτιζαν με το ξύρισμα και με το κούρεμα. Σε αντίθεση με τους άνδρες, οι γυναίκες ήθελαν περισσότερο τον καλλωπισμό, καθώς το έχουν από τη φύση τους. Έκαναν κάποιες μάσκες με φυσικά και αγνά προϊόντα όπως λάδι, γιαούρτι, μέλι. Επίσης αγόραζαν κάποια εντυπωσιακά φορέματα για να τα φοράνε στις γιορτές, αλλά και σε γάμους. Οι περισσότερες γυναίκες βάφονταν για να αναδείξουν την ομορφιά τους με φυσικά και φυτικά προϊόντα για να μην καταστρέψουν το δέρμα τους. Βέβαια έφτιαχναν και τα μαλλιά τους πολύ περιποιημένα και προσεγμένα για κάθε στιγμή της ζωής τους. Πρόσεχαν πολύ και τα υποδήματα που φορούσαν αλλά φρόντιζαν να μυρίζουν και ωραία με τις κολόνιες που χρησιμοποιούσαν.

Κ. Ηλιάνα, κάτοικος Ορεστιάδας, επίπεδο μόρφωσης Γυμνάσιο.