Τοπικές ενδυμασίες από ΕΡΑΣΜΙΟΥ, Δ. ΤΟΠΕΙΡΟΥ, Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ
Αρχείο 2385
Ονοματεπώνυμο : Παρπούλα Αιμιλία
Εξάμηνο: Α
Έτος : 2011-2012
Α.Ε.Μ : 3257
Μάθημα : Εισαγωγή στη Λαογραφία
Καθηγητής : M. Γ. Βαρβούνης
Τμήμα: Ιστορίας - Εθνολογίας
Συλλογή λαογραφικού υλικού : Εράσμιο Ξάνθης
Β.ΕΝΔΥΜΑ, ΥΠΟΔΕΣΗ, ΚΟΜΜΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ
α) Ένδυμα. Οι γυναίκες φορούσαν πρώτα έβαζαν το κατασάρκι (ένα είδος φανέλας), μετά έβαζαν κάμισο το λεγόμενο πουκάμισο και έπειτα το τσαμαντάνι . Τέλος φορούσαν τη φούστα, το ζωνάρι, την ποδιά, τις κάλτσες και πατούνες με κοντοσούραπα. Στα χέρια έβαζαν μανίκια με σγαρωνια (κεντήματα) και από πάνω έβαζαν κι άλλα κεντήματα και στο κεφάλι τοποθετούσαν την πετσέτα. Ακόμη έβαζαν τον μπόχο με την καρφίτσα. Στο ζωνάρι από πάνω βάζανε κλειδώματα και στη δεξιά μεριά είχαν το κοντέκι που βάζαν τη αγια. Στο λαιμό έβαζαν τα φλουριά, όχι πάντα όμως , μόνο σε ειδικές περιστάσεις π.χ. σε γάμους, σε εκκλησίες.
Οι άνδρες γέροι φορούσαν μπουτούρια (παντελόνι) . Από μέσα έβαζαν το κατασάρκι (φανέλα) και μετά το τσαμαντάνι, το γκουζουκι (σακάκι) και κοντοκαπα. Στα ποδιά έβαζαν πατούνες (τσουράπια) και στο κεφάλι στρογκάνι (καπέλο). Οι νέοι άνδρες φορούσαν τα ίδια με τους γέρους άλλα δε φορούσαν μποτούρια, φορούσαν κιλότες (παντελόνια). Επίσης φορούσαν πουκάμισα και τσουράπια μακριά. Φορούσαν κουστεκια και έβαζαν το ρολόι.
(Στεφάνου Γεώργιος , 78)
β) Υποδήματα. Παπούτσια είχαν με θηλάκια και από κάτω βάζανε καρφιά (ειδικά καρφιά σαν πεταλάκια). Επίσης φορούσαν τσαρούχια και γκουμε (λαστιχένια). Τα παιδιά φορούσαν “ γκέτες”, δηλαδή μπότες.
(Στεφάνου Γεώργιος, 78)
γ) Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση. Τα μαλλιά οι άνδρες τα είχαν χωρίστρα στην άκρη προς τα δεξιά, και φορούσαν στο κεφάλι τους το στρογκανι. Οι παντρεμένες γυναίκες είχαν πλεξούδες τα μαλλιά τους και τα έδεναν σταυρωτά και με κόμπο μπροστά . Οι ελεύθερες τα τυλίγαν με κορδέλα σαν στεφανάκι.
(Στεφάνου Αικατερίνη, 50)
δ) Καλλωπισμός. Καλλυντικά δεν υπήρχαν. Είχαν βούτυρο που οι γυναίκες άλειφαν τα μαλλιά τους. Είχαν σαπούνι (άσπρο) και λούζονταν με στάχτη και νερό.
(Στεφάνου Αικατερίνη, 50)