Τοπικές ενδυμασίες από ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ, Δ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

                                           Αρχείο 2089

                                             ΕΡΓΑΣΙΑ

                                ΜΑΘΗΜΑ : ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

                                ΜΑΘΗΤΡΙΑ : ΔΕΚΙΔΟΥ ΕΥΤΥΧΙΑ

                                ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ : 2545

                                ΘΕΜΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ                                                                                    

                                              ΔΗΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

                                ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Κος ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ

                          ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ

Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

     Ο Ηρόδοτος, αναφέρει, ότι οι Θρακιώτες φορούσαν το χειμώνα στο κεφάλι αλωπεκέας, δέρμα από αλεπού, στο σώμα κιθώνας, χιτώνες,  που περιέβαλλαν με πολύχρωμες ζειράς, μανδύες και στα πόδια, πέδιλα από δέρμα μικρών ελαφιών, ενώ το καλοκαίρι τα κανάβικα ρούχα τους δεν ξεχώριζαν από λινά.  

     Με το πέρασμα  των χρόνων όμως και κάτω από ανεπάλληλες οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές, οι φορεσιές διαμορφώθηκαν ως εξής :

     Ανδρική φορεσιά

     Χαρακτηριστικό στοιχείο ανδρικής φορεσιάς είναι το ποτούρι, παντελόνι φαρδύ επάνω, που στενεύει κάτω. Ακόμη περιλαμβάνει ένα σώβρακο, πάνω από το οποίο φοριέται το μάλλινο ποτούρι, σε χρώματα σκούρο καφέ, μαύρο ή μπλε. Το κοντό υφαντό πουκάμισο έχει παπαδίσιο γιακά και μικρές μανσέτες.  Χαρακτηριστικό των πουκάμισων είναι οι μέρτζες, ο κεντητός σαν ταινία διάκοσμος κατά μήκος του μανικιού. Το κέντημα, η πυκνότητα του ενυφασμένου ριγωτού διακόσμου, και το χρώμα στα πουκάμισα είναι ανάλογα με την ηλικία. Πάνω από το πουκάμισο φορούν διάφορους αμάνικους επενδυτές, από σαγιάκι, όπως το γιλέκο, ως επί το πλείστον μάλλινο ή  σαγιακένιο , τη γκαμτζέλα, ένα υφαντό βαμβακερό με πολύχρωμες ρίγες, το αντιρί, ο ντουλαμάς, σαλταμαρκα, και το τσαμαντάνι, μάλλινοι μανικωτοί επενδυτές. Το ποτούρι και οι μανικωτοί ή αμάνικοι επενδυτές έχουν χρωματική ενότητα. Βάφονται στους τερζήδες, τους ράφτες δηλαδή και είναι διακοσμημένοι με επίρραπτα μαύρα γαϊτάνια.

      Το χειμώνα τα μέλη της ανώτερης οικονομικά τάξης φορούσαν τη γούνα ένα είδος παλτού από σαγιάκι με γούνινη επένδυση, ενώ οι αγρότες φορούσαν τα γιαμουρλούκι από γκρι-μπεζ σαγιάκι μακρύ, με κουκούλα. Στη μέση τύλιγαν το ζωνάρι, μήκους 4 έως 12 μέτρων και φάρδους 40 εκατοστών. Το ζωνάρι ήταν κόκκινο υφαντό με μιτιόνια, ρίγες ή σκούρα χρώματα, ανάλογα με την ηλικία ενώ στο κεφάλι τύλιγαν τη σερβέτα ή σάλι .

     Στα πόδια τους τύλιγαν για προστασία από τα άκρα των δακτύλων τα μπιάλια, ένα στενόμακρο υφαντό ύφασμα, μάλλινο ή βαμβακερό ανάλογα με τον καιρό. Για παπούτσια φορούσαν τα γρουνοτσάρουχα που κατασκεύαζαν οι ίδιοι, ενώ τα κοντούρια ή τα γεμενιά τα αγόραζαν.

     Γυναικεία φορεσιά.

     Οι γυναικείες ενδυμασίες, αντίθετα από τις ανδρικές εντυπωσιάζουν, με την πολυμορφία τους. Τα ρούχα, πέρα από την ανάγκη της ένδυσης που καλύπτουν, αποτελούσαν για τις γυναίκες βασικό στοιχείο προσωπικής έκφρασης την οποία διαμόρφωνε η ηθική και η αισθητική της κάθε μικρής κοινωνίας. Η ανάγκη της διάκρισης, της διαφορετικής εικόνας, εκφράζεται στον τύπο της φορεσιάς που υιοθετεί κάθε χωριό ώστε οι γυναίκες να “ξεχωρίζουν” βάσει του γενικού ενδυματολογικού τύπου στον οποίο ανήκουν.