Τοπικές ενδυμασίες από ΦΙΛΙΠΠΩΝ, Δ. ΚΑΒΑΛΑΣ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ  ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ  ΘΡΑΚΗΣ

Τμήμα :  Ιστορίας και Εθνολογίας

Τίτλος Εργασίας : Ιστορική Αναδρομή στο Κρανοχώρι Καβάλας

Μάθημα : Εισαγωγή στην Λαογραφία

Διδάσκων : κος. Βαρβούνης

 

Ονοματεπώνυμο : Κιτσίκη Αναστασία

ΑΕΜ : 553483

Εξάμηνο : Α’

 

 

ΕΝΔΥΣΗ, ΥΠΟΔΕΣΗ, ΚΟΜΜΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ

Η παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά ήταν αυτή της Θράκης. Την φορούσαν στους γάμους και στα πανηγύρια. Αποτελούνταν από τα εξής κομμάτια : το πουκάμισο (που το φορούσαν κάτω από το φουστάν), το γιλέκο, το σακάκι, την ποδιά, το παλτό (γούνα), τις κάλτσες (τσιράπια), τις μαντίλες, τα μέστια και άλλα εξαρτήματα και κοσμήματα.

 

Το πουκάμισο

Ήταν βαμβακερό, πιο μακρύ από το φουστάν και το στόλιζαν με πούλιες κεντημένο στα μανίκια και στο ποδόγυρο. Στο λαιμό έβαζαν δαντέλες με σιρίτι. Το χρώμα του πουκαμίσου ήταν άσπρο και ήταν άσεμνο, ήταν ντροπή να φοράνε άλλο χρώμα πέραν του άσπρου και να εμφανίζονται έτσι οι γυναίκες και να κυκλοφορούν μπροστά τους άντρες του χωριού.

 

Το φουστάν

Γινόταν από βαμβάκι υφασμένο στον αργαλειό. Οι ελεύθερες κοπέλες φορούσαν κοντό φουστάν, οι παντρεμένες μπλε, ενώ οι ηλικιωμένες και οι χήρες μαύρο. Το κεντούσαν με πούλιες. Ήταν στο ύψος του στήθους, με δύο ανοίγματα που χρησίμευαν στον θηλασμό των νεογέννητων από την μητέρα τους.

 

Το γιλέκο

Γινόταν από μάλλινο ύφασμα. Στις άκρες του είχε ραμμένο κορδόνι.

 

Το σακάκι

Ήταν μαύρο ή καφέ από μάλλινο ύφασμα και τσόχα.

 

Η ποδιά

Ήταν φτιαγμένη από βελούδο ή μαλλί. Είχε διάφορα χρώματα : κόκκινο, πράσινο, μπλε, κίτρινο, στολισμένη με δαντέλες, πούλιες και χάντρες.

 

Η γούνα

Η γούνα ήταν το χειμερινό πανωφόρι. Ήταν μαύρη ή κόκκινη από βαμβακερό ύφασμα ή τσόχινο.

 

Τα τσιράπια (κάλτσες)

Τα έπλεκαν με βαμβακερή ή μάλλινη κλωστή με διάφορα σχέδια σε άσπρο φόντο. Έφταναν ως το γόνατο και δένονταν με κλωστή γύρω από την γάμπα.

 

Τα μέστια

Τα έπλεκαν και αυτά με μάλλινη ή βαμβακερή κλωστή. Είχαν σχήμα παπουτσιού.

 

Η μαντήλα

Υπήρχαν μεταξωτές, βαμβακερές αλλά και μάλλινες μαντήλες σε διάφορα χρώματα ανάλογα με το υλικό τους. Σε ορισμένες είχαν ραμμένα φλουράκια και χάντρες.

 

 

Η αντρική φορεσιά σε σχέση με την γυναικεία ήταν πιο απλή. Αποτελούνταν : τη βράκα (καλοκαιρινό παντελόνι), το πουτούρι (χειμωνιάτικο παντελόνι), το πουκάμισο, το γιλέκο (τζιαμαντάν), το σακάκι (τσούκνα), το ζωνάρι, το σαρί (σιρβέτα), τις κάλτσες και τα παπούτσια. Η βράκα ήταν μαύρη, φτιαγμένη από βαμβακερό ύφασμα, φαρδιά μέχρι τα γόνατα και στενή από εκεί και κάτω.

 

Το πουκάμισο

Ήταν βαμβακερό για το καλοκαίρι και μάλλινο για τον χειμώνα. Ήταν άσπρο χωρίς γιακάδες, αλλά με βαθύ άνοιγμα στο στήθος. Το γιορτινό είχε στολίδια στα μανίκια.

 

Το γιλέκο

Ήταν βαμβακερό ή μάλλινο, ανάλογα με την εποχή. Είχε μαύρο χρώμα και ήταν χωρίς στολίδια.

 

Η τσούκνα

Η τσούκνα ήταν το σημερινό σακάκι. Ήταν φτιαγμένη από μαύρο μάλλινο ύφασμα.

 

Η σιρβέτα

Μακρόστενο μαύρο ύφασμα με κρόσσια. Τυλίγονταν γύρω από το κεφάλι, με την μία άκρη στρωμένη και την άλλη να κρέμεται.

 

Το ζωνάρι

Μακρόστενο υφαντό σε κόκκινο χρώμα που τυλίγονταν γύρω από την μέση δύο ή τρεις φορές. Εκτός από την ομορφιά που έδινε στην φορεσιά, σπάζοντας την μονοτονία του μαύρου χρώματος, το χρησιμοποιούσαν και ως θήκη μέσα στην οποία τοποθετούσαν χρήματα, καπνό και όποια άλλα αντικείμενα έφεραν μαζί τους.

 

Οι κάλτσες

Μεγάλα άσπρα μάλλινα υφάσματα, με τα οποία τύλιγαν τις κνήμες, καλύπτοντας και το στενό μέρος της βράκας.

 

Τα τσαρούχια (παπούτσια)

Τελειώνοντας, θα αναφερθούμε στα τσαρούχια (παπούτσια). Ήταν κατασκευασμένα από δέρμα γουρουνιού. Τα γιορτινά τσαρούχια φτιάχνονταν από δέρμα γουρουνιού. Τα γιορτινά τσαρούχια φτιάχνονταν από δέρμα βοδιού για να είναι πιο ανθεκτικά και πιο όμορφα. Είχαν μεγάλα κορδόνια, τα οποία τυλίγονταν γύρω από τον αστράγαλο και στερεώνονταν.