Τοπικές ενδυμασίες από ΘΕΟΛΟΓΟΥ, Δ. ΘΑΣΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

Παπακοσμίδου Ευανθία

Ά έτος

Ά εξάμηνο (2011-2012)

Μ.Γ. Βαρβούνης

Συλλογή λαογραφικού υλικού από το χωριό Θεολόγου Θάσου

ΕΝΔΥΜΑ, ΥΠΟΔΕΣΗ, ΚΟΜΜΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ

Ο Θεολόγος αλλά και γενικά το νησί της Θάσου από γεωγραφική άποψη βρίσκεται κοντά στη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα αλλά και στην Κωνσταντινούπολη. Με αυτές τις περιοχές οι συναλλαγές ήταν σχετικά ανεπτυγμένες και γεγονός αυτό είχε σαν αποτέλεσμα ο πολιτισμός της Θάσου να επηρεαστεί. Τα βυζαντινά στοιχεία και η βυζαντινή τεχνοτροπία κυριαρχούν στις θασίτικες φορεσιές και γενικά στην ενδυματολογία του νησιού. Η ανδρική φορεσιά αποτελούνταν από τη βράκα, το γιλέκο, τα χαμηλά παπούτσια με μάλλινη κάλτσα και από μαύρο κάλλυμα κεφαλιού που έμοιαζε με φέσι. Η γυναικεία φορεσιά είναι ιδιαίτερα επιβλητική σε αντίθεση με την ανδρική. Σε αυτήν κυριαρχούν τα βαριά υφάσματα, όπως το βελούδο και το μετάξι, είναι χρυσοκεντημένα και μοιάζουν αρχαιοελληνικά. Η γυναικεία αποτελείται από το φστάνι, το πκάμισο, την τραχηλιά, τον αλατζά, το τσικέτο, την ποδιά, το ζωνάρι, το σπαλέτο και τα στφάνια. Τα χρώματα που κυριαρχούν στα φστάνια είναι το ροζ, το φουξ και το γαλάζιο. Άλλα φστάνια είναι μονόχρωμα, ενώ άλλα είχαν έντονα σχέδια, άλλα είναι αμάνικα, ενώ άλλα κοντομάνικα, είναι μακρυά ως τον αστράγαλο και στο λαιμό σχηματίζεται το ν, το οποίο είναι αρκετά στολισμένο. Σαν φστάνια είναι ωστόσο αρκετά φαρδιά και ως εσώρουχα χρησιμοποιούσαν την τραχηλά και το πκάμισο, τα οποία ήταν λευκά. Μέσα από το φστάνι φορούσαν την τραχηλιά, η οποία ήταν βαμβακερή ή μεταξωτή αλλά σίγουρα δαντελένια. Το πκάμισο ήταν μακρύ ως τον αστράγαλο, πλεκτό με βελονάκι λευκό και τα μανίκια κοντά γιατί ‘’μπουν από πάν ο αλατζάς’’. Ο αλατζάς ήταν κοντό γιλέκο βελούδινο ή μεταξωτό, είχε στενά μανίκια και ήταν ή κεντημένος με χρυσή κλωστή ή με μαύρη και θα ήταν κόκκινος, καφέ ή πράσινος. Τσικέτο λεγόταν το γιλέκο που φορούσαν πάνω από τον αλατζά, ήταν βελούδινο μαύρου ή σκούρου μπλε χρώματος με χρυσό περίγραμμα. Τα χειμερινά τσικέτα ήταν ραμμένα από τσόχα ώστε να είναι ζεστά. Οι ποδιές ήταν άλλοτε πολύχρωμες με τριαντάφυλλα κυρίως, και άλλοτε μονόχρωμες. Οι πολύχρωμες ήταν στρογγυλές , ενώ οι μονόχρωμες είχαν ζωηρά χρώματα όπως ροζ ή κίτρινο. Το ζωνάρι το φορούσαν κάτω από την ποδιά, ήταν μονόχρωμο και κυρίως μάλλινο. Το σπαλέτο ήταν μια μεγάλη μαντήλα που τη φορούσαν στο κεφάλι, την οποία είτε την άφηναν ριχτή, είτε  αν έδεναν γύρω από το λαιμό τους. Στα πόδια φορούσαν τα σκφάνια, δηλαδή άσπρες κάλτσες πλεχτές που τον χειμώνα είναι μάλλινες, ενώ το καλοκαίρι βαμβακερές. Σαν παπούτσια φορούσαν πασούμια ή παντόφλες. Η συνηθισμένη κόμμωση τους ήταν οι μακριές τους πλεξίδες που έφταναν μέχρι τα γόνατα και τέλος κοσμήματα χρησιμοποιούσαν χρυσές καρφίτσες, καδένες, σκλαρίκια και φλουριά.