Τοπικές ενδυμασίες από ΠΟΛΥΣΙΤΟΥ, Δ. ΑΒΔΗΡΩΝ, Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ

Αντωνακάκη Αναστασία (2495)

Χωριό, Πολύσιτος ( Ξάνθη , δήμος Βιστινίδας)

Γ.Μ. Βαρβούνης

2007-2008

Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας ΔΠΘ

Α) ένδυμα

Οι γυναικείες φορεσιές μοιάζει να έχουν φτιαχτεί για να εντυπωσιάζουν παρά να αναδείξουν την ομορφιά της κυρίας. Αντίθετα λοιπόν με την αντρική ενδυμασία η οποία παρουσιάζει μεγάλες διαφοροποιήσεις μέσα στο χώρο και. Το κάθε εξάρτημα, το χρώμα, η διακόσμηση, η μορφή του ενδύματος, όλα αποτελούσαν μηνύματα αναγνωριστικά που δήλωναν αδιάψευστα τη θέση της γυναίκας στην παραδοσιακή κοινωνία. Οι ελεύθερες είχαν ρούχα με ζωηρά χρώματα και με κεντίδια. Οι γυναίκες του Πολύσιτου ήταν πάντα τόσο όμορφα ντυμένες με το γούστο που διέθεταν, που ανάγκασαν τους επισκέπτες του χωριού μας να δώσουν στον Πολύσιτο το προσωνύμιο ‘’Μικρό Παρίσι’’. Οι άνδρες φορούσαν τα πατούρια. Το πατούρι είναι ένα είδος φαρδιού παντελονιού που χαρακτήριζε όλη την ανδρική ενδυμασία. Το πατούρι ήταν φτιαγμένο από σαγιάκι, μάλλινο δίμιτο ύφασμα, συνήθως καφέ χρώματος , για την καθημερινή ενδυμασία. Επίσης η ανδρική ενδυμασία αποτελούνταν από το πουκάμισο, το οποίο ήταν ή λευκό βαμβακερό, κεντημένο στο λαιμό, την τραχηλιά, τα μανίκια ή σκουρογάλαζα ή καφετιά με λευκές ρίγες ή τετραγωνάκια. Πάνω από το πουκάμισο φορούσαν αμάνικα γιλέκα που ήταν από σαγάκι. Υπήρχαν και πανωφόρια κοντά, μανικωτά που ήταν και αυτά από σαγιάκι ή σκουρογάλαζο ή καφετί και λέγονταν τζαμαντάνι. Τις κρύες μέρες του χειμώνα φορούσαν τη γούνα, είδος παλτού σαγιακένιου, με γούνινη επένδυση εσωτερικά (προβιά).

Β) υπόδημα

Στα πόδια φορούσαν τσουράπια πλεκτά. Για κάθε μέρα είχαν κομμάτια από σαγιάκι, με τα οποία τύλιγαν τις κνήμες, τα λεγόμενα μπλιάλα ή ποδοπάνια και τα γουρουνοτσάρουχα ή βοϊδοτσάρουχα, που τα κατασκεύαζαν οι ίδιοι και τα δένανε με τα τσαρουχόσχοινα. Στα πόδια τις γιορτές φορούσαν τα κουντούρια ή γεμενιά παπούτσια που αγόραζαν. Τα αγοραστά υποδήματα δίνονταν κυρίως σαν δώρα γάμου.

Γ) Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση

Οι γυναίκες φορούσαν κορδέλες , στολισμένες με πούλιες μόνο για τις ελεύθερες και τις νιόπαντρες. Τα σαλένια ή τα μπουχασένια τα φορούσαν μόνο οι νύφες, που θα τα φορούσαν για σαράντα μέρες μετά τον γάμο οι ελεύθερες. Για τις νύφες λουλούδια και γκιρλάντες, καρφίτσες και τέλια πολλά.

Δ) Καλλωπισμός

Τις αρχές του Οκτώβρη, οι γυναίκες μάζευαν τα καρύδια από τα οποία έπαιρναν τις πράσινες φλούδες, τα έβραζαν και γίνονταν ένας χυλός. Μετά τα άφηναν να κρυώσουν και τα έβαζαν για τέσσερις ώρες στα μαλλιά τους και αυτά έπαιρναν ένα σκούρο κόκκινο προς το καφέ χρώμα.

Μαλακάση Μαρία

72 ετών, μοδίστρα