Τοπικές ενδυμασίες από Δ. ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

Θέμα: Συλλογή Λαογραφικού Υλικού

Τόπος: από το Νεοχώρι Ορεστιάδας νομού Έβρου

Μάθημα: για το μάθημα της Λαογραφίας

Ονοματεπώνυμο Φοιτητή: της Κουλυμπούδη  Παναγιώτας

Καθηγητής: Μ Σ Βαρβουνης

Πανεπιστήμιο: Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Τμήμα: Ιστορίας Εθνολογίας

Ακαδημαϊκό Έτος:  2008-2009

Β. ένδυμα υπόδηση κόμμωση και καλλωπισμός

Οι γυναίκες φορούσαν το "πουκάμισο" από χοντρό άσπρο βαμβακερό ύφασμα, που ύφαιναν στον αργαλειό και ήταν μακρυμάνικο, το μήκος έφτανε ως το γόνατο και ήταν κεντημένο στο κάτω μέρος και στις άκρες των μανικιών.Πάνω από το πουκάμισο φορούσαν το "φουστάνι". Ήταν σκούρο μπλε φόρεμα χωρίς μανίκια υφασμένο στον αργαλειό. Στο κάτω μέρος ήταν κεντημένο με μάλλινες χρωματιστές κλωστές αλλά και άσπρο βαμβάκι. Ήταν επίσης πιο κοντό από το πουκάμισο σχεδόν μία πιθαμή.Στη μέση φορούσαν πόδια υφαντή κεντημένη με μάλλινες χρωματιστές κλωστές.Πάνω από το φουστάνι φορούσαν το "καπούδ" από μαύρο χοντρό ύφασμα (τσόχα), διακοσμημένο γύρω-γύρω από γαϊτάνια αλλά και διάφορα σχέδια από ραμμένες χάντρες.Το χειμώνα φορούσαν επίσης μαύρα χοντρά πανωφόρια: τα "κοντόζια" που ήταν κοντά, έως τη μέση περίπου, και τα "τσιπούνια" επίσης χοντρά πανωφόρια, μακριά μέχρι το γόνατο.Οι κάλτσες της γυναικείας φορεσιάς ήταν χοντρές πλεγμένες στο χέρι από μαλλί και έφταναν μέχρι το γόνατο.Άλλα εξαρτήματα που συμπλήρωναν την φορεσιά των γυναικών ήταν τα "γιορντάνια" που φορούσαν στο λαιμό και τα φλουριά φορούσαν ακόμη βραχιόλια τα "γκρίμνα".Στη μέση φορούσαν επίσης το "ασημοζουναρο".Πολύχρωμες υφασμάτινες λουρίδες γραμμένες στην πλάτη του ρούχου και έφταναν μέχρι τα κεντήματα του φορέματος.Η ανδρική ενδυμασία αποτελούνταν από άσπρο πουκάμισο υφασμένο στον αργαλειό (βαμβακερό), κεντημένο στα μανίκια και στο γιακά που έφτανε μέχρι τη μέση.Από μαύρο παντελόνι το "βρακί" που ξεκινούσε από τη μέση και έφτανε μέχρι το γόνατο σε φαρδιά γραμμή, ενώ από τα γόνατα μέχρι τον αστράγαλο, το τέλος δηλαδή του παντελονιού ήταν πιο στενό.Στη μέση φορούσαν το "ζωνάρι" το οποίο ήταν από μάλλινο μαύρο ύφασμα με άσπρες ρίγες και κρόσσια στις δύο άκρες, ενώ το μήκος του ήταν 3,5 με 4 μέτρα.Πάνω από το πουκάμισο φορούσαν το "γιλέκι" χωρίς μανίκια από μαύρη τσόχα με κουμπιά και κεντημένο γαϊτάνι.Το χειμώνα φορούσαν πάνω από το βρακί το "σαλβάρι" που ήταν από μαύρο μάλλινο ύφασμα.Το "τζιαμπαντάν" ήταν είδος σακακιού μαύρο και μάλλινο με κουμπιά και μακριά μανίκια ενώ το μάκρος του έφτανε μέχρι τη μέση.Το παλτό ήταν κατασκευασμένο από μάλλινη τσόχα. Συνήθως είχε καφετί-κανελί χρώμα και ήταν μακρύ μέχρι τη γάμπα.Το γιαμπουρλούκι είναι η κάπα του τσομπανου κατασκευασμένο από γιδινη τριχα είναι ανοιχτό μέχρι τα γόνατα με κουκούλα η ποδιά ήταν βαμβακερή με άσπρες και μαύρες ρίγες και έφτανε μέχρι τον αστράγαλο. Χρησιμοποιούνταν κυρίως σε γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες.Οι κάλτσες των ανδρών ήταν μάλλινες πλεγμένες με μία βελόνα και έφταναν μέχρι τη γάμπα.Το χρώμα τους είναι μαύρο ή κανελί για τους ηλικιωμένους και πολύχρωμο για τους νεαρούς.

Β υπόδημα

Τα υποδήματα των γυναικών για τις καθημερινές τους εργασίες ήταν τα "λαπτσίνια" που ήταν χαμηλά δερμάτινα παπούτσια διαφόρων χρωμάτων.Φορούσαν επίσης τα "κοπ'τσωτα" καθώς και τα "μποτίνια". Αυτό ήταν γιορτινά και νυφιάτικα υποδήματα που δένονται σταυρωτά με κορδόνια (μποτίνια) αλλιώς λέγονται σοσόνια.Μέσα στο σπίτι οι γυναίκες φορούσαν τα "τερλίκια" τσόχινες παντόφλες στολισμένες με γαϊτάνια και πολύχρωμες πούλιες.

Οι άνδρες φορούσαν για τις καθημερινές τους ασχολίες γαλότσες, δερμάτινα κοντά παπούτσια.Μπότες καφέ ή μαύρες δερμάτινες ψηλές μέχρι το γόνατο. Κύριο εξάρτημα των  τσαρουχιών ήταν τα "μπιάλια", τα οποία αποτελούνται από άσπρο βαμβακερό υφαντό ύφασμα, το οποίο το τύλιγαν στο πόδι μέχρι την περιοχή της γάμπας. Το στερέωναν με κατσικίσια τσαρουχόσκοινα των  τσαρουχιών τα οποία τύλιγαν γύρω-γύρω από το πόδι και στη συνέχεια τα έδεναν. Πάνω λοιπόν από τα μπιάλια φορούσαν τα "τσαρούχια", χαμηλά υποδήματα φτιαγμένα από δέρμα γουρουνιού η βοδιού. Φορούσαν επίσης τα "κουντούρια" χαμηλά παπούτσια με κορδόνια.

Γ καλύμματα κεφαλιού και κόμμωση

Γυναίκες

Οι γυναίκες στο κεφάλι φορούσαν "σακαίνιες" μαντήλες που ήταν κίτρινες με χρωματιστά λουλούδια και τις φορούσαν κυρίως στις γιορτές.Τις καθημερινές ωστόσο φορούσαν απλές άσπρες μαντήλες τις λεγόμενες "μαμούκες".Το "τσεμπέρι" το φορούσαν κάτω από τη μαντίλα προκειμένου να συγκρατεί τα μαλλιά.

Άνδρες

Οι άντρες φορούσαν τα "σαρίκια" ή "σάλια" τα οποία ήταν σε μαύρο ή σκούρο μπλε κομμάτι στενού υφάσματος με μήκος περίπου 2 μέτρα το οποίο τύλιγαν στο κεφάλι ξεκινούσε να τυλίγεται από τη μία άκρη ενώ η άλλη έμενε ελεύθερη στο πίσω μέρος του κεφαλιού.

Κόμμωση

Οι γυναίκες είχαν μακριά μαλλιά μέχρι τη μέση συνήθως.

Τα έφτιαχναν πλεξούδες συνεχώς ενώ τις γιορτινές μέρες το μισό (πάνω) μήκος των μαλλιών το έκαναν πλεξούδα, ενώ το άλλο μισό (κάτω) μέρος άφηναν ελεύθερο.

Δ καλλωπισμός

Οι γυναίκες δεν καλλωπιζόταν ιδιαίτερα, μιας και δεν υπήρχαν και τα απαραίτητα μέσα για το σκοπό αυτό. Διέθεταν μόνο κραγιόν και κάποιες κρέμες τις οποίες πουλούσαν οι πλανόδιοι.