Τοπικές ενδυμασίες από ΚΑΛΑΜΩΝΟΣ, Δ. ΔΟΞΑΤΟΥ, Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ

ΤΟΠΑΛΙΔΟΥ ΜΑΡΙΑ

ΑΕΜ:3143

ΤΜΗΜΑ:ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΕΤΟΣ:2010-2011

Α' ΕΞΑΜΗΝΟ

ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ Μ.Γ.

ΘΕΜΑ: ΚΑΛΑΜΩΝΑΣ-ΜΠΟΣΙΝΟΖ, ΔΗΜΟΣ ΔΟΞΑΤΟΥ, ΝΟΜΟΣ ΔΡΑΜΑΣ

Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση, καλλωπισμός

Α. Το μεγαλύτερο ποσοστό των κατοίκων του χωριού ήταν άνθρωποι απλοί χωρίς μεγάλη περιουσία έτσι δεν μπορούσαν να φορέσουν την παραδοσιακή ποντιακή φορεσιά, την ζιπούνα ή ζουπούνα για τις γυναίκες και την ζίπκα για τους άνδρες, καθώς η αγορά των υφασμάτων και των στολιδιών που χρειάζονταν ήταν ακριβά. Οι γυναίκες του χωριού φορούσαν μακριές φούστες ή φούστες  που το μήκος τους έφθανε κάτω από το γόνατο, τις οποίες έραβαν οι ίδιες από οποιοδήποτε ύφασμα έβρισκαν άνεση, υφαντές κάλτσες για να προστατεύουν τα πόδια τους  και κάποιοι την βοήθεια της μοδίστρας του χωριού και τα φυσικά η καθημερινή ποδιά  ήταν κάτι που δεν έλειπε από πάνω τους όταν βρίσκονταν στο σπίτι και ασχολούνταν με τις εργασίες της οικίας ποδιές είτε ραμμένες στο χέρι είτε στον αργαλειό. Οι νεαρές γυναίκες ή τα κορίτσια φορούσαν φορέματα, φούστες και διάφορα υποκάμισα. Με τον καιρό όμως και τις βελτιώσεις στο χωριό, τα ρούχα δεν άλλαζαν πολύ απλά απέκτησαν κομψότητα και αναδεικνύονταν περισσότερο το γυναικείο σώμα.

Γυναικεία φορεσιά Ζιπούνα

1. Τάμπλα (τεπελίκη)
2. Κόσμημα
3. Σπαρέλ
4. Κατιφέ (ζακέτα)
5. Παχόρ
6. Ζουπούνα
7. Σάλβαρ

Το ίδιο συνέβη και με τα ρούχα των αντρών αλλά και των μικρών παιδιών. Αρχικά φορούσαν και αυτοί υφαντά και γενικά ότι μπορούσαν να ράψουν οι γυναίκες του σπιτιού, παντελόνια και πλεχτές μπλούζες στην συνέχεια όμως με την βελτίωση ποιότητας της ζωής τους, φορούσαν υφαντά πουκάμισα και φαρδιά παντελόνια και φυσικά τις πλεχτές κάλτσες που έραβαν οι γυναίκες του σπιτιού. Τα μωρά , τα παιδάκια που βρισκόντουσαν σε ηλικία από 12 μηνών έως και 3 χρονών τα φορούσαν ένα φορεματάκι ανεξάρτητα το φύλλο του παιδιού μετά όμως από μερικά μαθήματα ραπτικής , έμαθαν να ράβουν και για τα μικρά παιδάκια . Παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας φορούσαν ότι και οι μεγάλοι, τα αγοράκια παντελόνια ή κοντά παντελόνια ανάλογα με την εποχή . Τα μικρά κορίτσια φορεματάκια από όποιο ύφασμα έβρισκαν οι δικοί τους για να της το φτιάξουν . Γενικά στη αρχή της δημιουργίας του χωριού δεν υπήρχαν  κάποια  ιδιαίτερα χαρακτηριστικά «αξεσουάρ»   ή στολίδια για να φορέσουν και οι άνδρες και οι γυναίκες καθώς δεν υπήρχαν  χρήματα και ζούσαν φτωχά. Οι άνδρες και οι νέοι του χωριού όμως μετέπειτα και με την καλύτερη «ποιότητα»   αν θα μπορούσαμε να πούμε ζωής. Έμαθαν και άρχισαν να φορούν σε ιδιαίτερες περιστάσεις, κουστούμια, γραβάτες, ζώνες και υποκάμισα διαφορετικής ποιότητας.

Ανδρική φορεσιά Ζίπκα

1. Ποσλίκ (κεφαλόδεσμος)
2. Καμίς (πουκάμισο)
3. Φυλαχτό
4. Ώρα (ρολόι )
5. Γιλέκ (γιλέκο)
6. Κάμα (μαχαίρι)
7. Τροπολόζ (ζωνάρι μεταξωτό )
8. Εγκόλπιο
9. Σελαχλίκ (σελάχι)
10. Καπνοσάκουλο
11. Ζίπκα
12. Μέστια (περικνημίδες ) 
13. Τσάπουλας (υποδήματα)

Β. Τα πρώτα χρόνια υποδήματα δεν υπήρχαν, όλοι οι άνθρωποι του χωριού άφηναν τα πόδια τους γυμνά ή φορούσαν κάποιες πλεχτές κάλτσες ή υφαντές. Αργότερα έφτιαχναν τα υποδήματα τους από δέρματα ζώων, στην συνέχεια όπου εξελίχθηκαν οι Βιομηχανίες άλλα και οι κάτοικοι έχουν πλέον χρήματα για να καλύψουν τις ανάγκες  τους αγόραζαν τα υποδήματα από την πόλη την Δράμα ή από κάποιο πλανόδιο πωλητή που γύριζε στα μικρά χωριά, και έτσι εξυπηρετούσαν τους κατοίκους που ήθελαν να αγοράσουν μερικά σανδάλια όπως τα έλεγαν ή κάποια υποδήματα για τις ειδικές περιστάσεις στην οικογένεια ή στο χωριό.

Γ. Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση

Οι γυναίκες του χωριού ιδιαίτερα εκείνες που βρίσκονταν σε μεγάλη ηλικία αλλά και οι άνδρες δεν παρέλειπαν την κάλυψη του κεφαλιού. Οι γυναίκες φορούσαν μαντήλες σε διαφορά σχέδια και χρώματα και οι γιαγιάδες σκουρόχρωμες μαντήλες κυρίως μαύρες , δένοντας τες σφιχτά στο κεφάλι τους. Τα μαλλιά τους ήταν συνήθως πλεγμένα , την λεγόμενη πλεξούδα, αλλά και σε κάποιες ειδικές περιστάσεις τα έπιαναν περίτεχνα σε κότσο και πρόσθεταν διάφορα διακοσμητικά είτε από ξύλο είτε από σίδερο χωρίς να είναι ιδιαίτερα βαριά ή και ακόμα ύφασμα όπου καθώς έπλεκαν τα μαλλιά τους έπλεκαν μαζί και το ύφασμα, το αποτέλεσμα ήταν πολύ όμορφο και εντυπωσιακό για τα δεδομένα εκείνης της εποχής . Όσον αφορά τους άνδρες φορούσαν στο κεφάλι την τραγιάσκα , ένα είδος καπέλου το οποίο φορούσαν και τα μικρά αγοράκια . Ιδιαίτερος καλλωπισμός δεν υπήρχε καθώς δεν υπήρχε και  ο ελεύθερος χρόνος άλλα και τα χρήματα που θα τα ξόδευαν για αυτόν τον λόγο, καθώς προτεραιότητα στις ανάγκες τους είχαν τα παιδιά και φυσικά την υγεία και το φαγητό.