Τοπικές ενδυμασίες από ΞΗΡΟΠΟΤΑΜΟΥ, Δ. ΔΡΑΜΑΣ, Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ
370 Α.
Εργασία για τη συγκέντρωση λαογραφικού υλικού του οικισμού Ξηροποτάμου του Νομού Δράμας.
Χρονιά συγκέντρωσης του υλικού: 1998-1999
Ονοματεπώνυμο- συλλογέα: Πάνου Μαρία, Φοιτήτρια Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, του τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας, Α’ εξάμηνο.
Ονοματεπώνυμο επιβλέποντα καθηγητή: Κ. Μανώλη Γ. Βαρβούνη
Σημείωση: Η επιτόπια έρευνα για τη συλλογή λαογραφικού υλικού της παραπάνω περιοχής γίνεται από φοιτητές-φοιτήτριες του τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας στα πλαίσια του μαθήματος «Εισαγωγή στη Λαογραφία».
Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός.
Α. Ένδυμα: «Οι γυναίκες στο σώμα τους φορούσανε ένα πουκάμισο άσπρο κεντημένο γύρω γύρω και το επανωφόρι λεγόταν κλασνίκι, ήτανε μαύρο σαν είδος ζακέτας χωρίς μανίκια. Για παλτό φορούσαμε σαέ. Είχαμε ποδιά μπροστά και κάλτσες χονδρές από μαλλί, που ήτανε πλεγμένες από τις ίδιες και χρωματιστές στη φτέρνα, που λέγονται τσουράπια.
Οι άνδρες φορούσαν πουκάμισα που έραβαν οι γυναίκες τους χωρίς γιακά, αλλά με ένα λεβεράκι. Τις μπλούζες και τις κάλτσες των ανδρών τους τις έπλεναν μόνες τους. Τα πουλόβερ τα πλένανε και τα παντελόνια τα ράβανε οι άνδρες που ήξεραν από ραπτική. Οι πιο γέροι φορούσαν βράκες, τα λεγόμενα πατούρια.»
Β. Υποδήματα: «Τα παπούτσια των γυναικών τα λέγαμε γκόφες και πατούτσε και ήταν από δέρμα χωρίς τακούνια. Τα παπούτσια της δουλειάς για τους άνδρες ήταν από δέρμα κατσικίσιο και τα φτιάχνανε μόνοι τους. Όταν πήγαιναν οι άνδρες για όργωμα τύλιγαν τα πόδια τους με ένα χονδρό ύφασμα μέσα από αυτά τα παπούτσια.»
Γ. Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση: «Τα κορίτσια όλα είχαν πλεξούδες. Βάζανε ένα τσεμπέρι ή μαντίλα στο κεφάλι. Τις γιορτινές τις μαντίλες τις έλεγαν σερβέτες και ήταν μαύρες, κόκκινες ή άσπρες, που τις φορούσαν κυρίως οι νέες.
Οι γέροι φορούσαν και καπέλα, που τα λέγανε κάπα. Οι άλλοι άνδρες φορούσαν στη δουλειά τους και στο όργωμα άσπρες μαντίλες. Τις μαντίλες που φορούσαν οι άνδρες, τις έπλεκαν οι γυναίκες τους γύρω γύρω χρωματιστά.»
Δ. Καλλωπισμός: «Για κοσμήματα φορούσαμε πάνω στα ρούχα μας αυτά που λέμε κοπτσάδες και αλυσίδες. Έβαζαν και ζώνη στη μέση που την έλεγαν κολάν, φτιαγμένη από χάντρες. Τα έφτιαχναν από μόνες τους.»
(Κυριακίδου Ευθαλία ετών 57, γραμματικές γνώσεις δημοτικού)