Τελετουργίες από Π.Ε. ΕΒΡΟΥ, Δ. ΣΟΥΦΛΙΟΥ, ΣΟΥΦΛΙΟΥ
Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου
Α) Ξεκινούσε κανονικά η Σαρακοστή με νηστεία από 15 Νοεμβρίου μέχρι 25 Δεκεμβρίου αλλά τρώγοντας και ψάρι μέχρι την ημέρα του Αγίου Φιλίππου . Από εκεί και πέρα σταματούσε και το ψάρι . Η νηστεία δεν ήταν πολύ αυστηρά γιατί περιμέναμε χαρμόσυνο γεγονός . Μέσα σε αυτή την Σαρακοστή έχει πάρα πολλές γιορτές . Μια από αυτές είναι της Αγίας Βαρβάρας στις 4 Δεκεμβρίου . Οι νοικοκυρές από την προηγούμενη ημέρα ετοίμαζαν και αγόραζαν τα υλικά για να φτιάξουν τη λεγόμενη «Βαρβάρα ». Η οποία αποτελούνταν από τα εξής υλικά : σιτάρι , σταφίδες , σύκα δαμάσκηνα , μήλα , καρύδια , ταχίνι και ζάχαρη . Γίνεται κάτι σαν γλύκισμα και την ημέρα της Αγίας Βαρβάρας , το πρωί , το βράζανε και πριν βγει ο ήλιος την μοίραζαν στα σπίτια , όσο ήταν ζέστη . Η σημασία του γλυκίσματος αυτού ήταν να μοιράζεται ειδικά σε σπίτια με μικρά παιδάκια γιατί λέγονταν ότι όποιο παιδί έτρωγε βαρβάρα δεν έβγαζε σπυράκια λόγο συγκεκριμένου εθίμου . Ένα άλλο έθιμο ήταν παραμονή Χριστουγέννων που σφάζανε το γουρούνι , το οποίο οι περισσότεροι είχαν στα σπίτια τους γιατί από εκείνο βγάζανε το κρέας για όλο το χειμώνα . Δηλαδή τα λουκάνικα , τον καβουρμά και το λίπος που λεγόταν και «λίγδα» . Την παραμονή των Χριστουγέννων πλένανε καλά με ξύδι και σαπούνι και βάζοντας τα να σταθούν λίγο μέσα στο νερό για να καθαρίσουν πολύ καλά και να μην μυρίσουν . Στη συνέχεια τα έντερα τα γύριζαν με συκώτι , ρύζι και διάφορα λαχανικά ( ρίγανη , πιπέρι , αλάτι κ.α. ) .Το συγκεκριμένο έθιμο ονομάζεται «μπάμπω».
Β) Στις 25 Δεκεμβρίου την ημέρα των Χριστουγέννων το πρωί γινόταν ο εκκλησιασμός με τους συγγενείς στο σπίτι του μεγαλύτερου σε ηλικία . Δηλαδή του παππού και της γιαγιάς και στρώναμε εορταστικό τραπέζι . Το κυρίως πιάτο ήταν η «μπάμπω», αλλά υπήρχαν και άλλα καλούδια όπως μπριζόλες , σαλάτα και κόκκινο κρασί. Χαίρονταν όλη η οικογένεια και τραγουδούσε χαρούμενα τραγούδια και παράλληλα χορεύουν . Η εβδομάδα από 25 Δεκεμβρίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου λεγόταν «Διακινισύμον» γιατί επιτρεπόταν να φάνε ακόμη και τις ημέρες της νηστείας , δηλαδή Τετάρτη και Παρασκευή κρέας . Παραμονή Πρωτοχρονιάς το πρωί τα παιδιά έβγαιναν και λέγανε τα κάλαντα «Αρχή μηνιά και αρχή χρονιά …» και οι νοικοκυρές δίνανε κάστανα , καρύδια ή κάποιο νόμισμα ( α πιο πλούσιες οικογένειες ) . Επίσης οι νοικοκυρές την παραμονή ετοιμάζανε τη βασιλόπιτα στην οποία έβαζαν μέσα ένα νόμισμα , και στις 12 η ώρα το βράδυ που άλλαζε ο χρόνος κοβόταν από τον νοικοκύρη του σπιτιού . Μετά αντάλλαζαν ευχές και αγκαλιές μεταξύ τους και στη συνέχεια πολλοί έπαιζαν χαρτιά μέχρι το πρωί . Την πρώτη ημέρα του χρόνου οι νοικοκυρές άνοιγαν φύλλα και φτιάχναμε σε μεγάλο ταψί μια γαλατόπιτα και μέσα βάζαμε σημάδια ανάλογα με τα άτομα που βρισκόταν στο σπίτι συν τον Αϊ- Βασίλη. Τα ‘’σημάδια ‘’ ήταν σουσάμι , σιτάρι , ξυλαράκι από κλίμα , φλουρί και σε όποιον έπεφτε του ευχόταν όλοι καλή σοδιά .
Παραμονή των Φώτων στις 5 Ιανουαρίου δηλαδή , τα παιδιά του Σουφλίου τραγουδούσαν πηγαίνοντας από σπίτι σε σπίτι . Ο ιερέας μετά τη λειτουργία πήγαινε από σπίτι σε σπίτι για το καλό της νέας χρονιάς . Το σημερινό αγιασμό που παίρνουν από την εκκλησία ήταν για τα χωράφια και για τα κτήματα . Την ημέρα των Φώτων , στις 6 Ιανουαρίου , μετά τη λειτουργία ο ιερέας και ο κόσμος πήγαιναν σ’ ένα ποτάμι , σε λίμνη ή σε θάλασσα . Αλλά στο Σουφλί και συγκεκριμένα οι Σουφλιώτες πήγαιναν στην ‘’Μάρτσα ‘’στο ποταμό Έβρο . Εκεί όσοι επιθυμούσαν έπεφταν στον ποταμό για να πιάσουν στο σταυρό , τον οποίο είχε ρίξει ο ιερέας . Τα νερά του ποταμού ήταν πολύ κρύα και συνήθως δεν υπήρχαν πολλοί τολμηροί άνθρωποι για να βουτήξουν και να τον πιάσουν . Στην συνέχεια αυτό ο οποίος έπιανε το σταυρό τον επέστρεφε στον ιερέα και εκείνος με τη σειρά του , του έδινε τις ευλογίες του από το Θεό .
Γ) Το Φεβρουάριο ανοίγει το « τριώδιο». Αρχικά τη Τσικνοπέμπτη μπορούσαν να φάνε κρέας κανονικά . Όλοι άναβαν τα μαγκάλια τους και τσικνίζανε τα κρέατα . Πολλοί μαζεύονταν και στις πλατείες και γλεντούσαν και χόρευαν όλοι μαζί . Η εβδομάδα πριν από τις Απόκριες είναι / ονομάζεται « κρεατίνη » ( δηλαδή κρεαοτοαπόκριες ) .Τότε δηλαδή δεν έτρωγαν καθόλου κρέας .Μετά είναι οι Απόκριες και αμέσως μετά της «Τυρινή ». Την Κυριακή των Αποκριών ένα έθιμο που γινόταν ήταν η «χάσκα» .Γύρω από το τραπέζι δηλαδή μαζεύονταν όλα τα ππαιδιά και βάζανε τα χέρια πίσω από τη μέση τους . Τότε ο πατέρας έδενε σε ένα πλάστη ένα σχοινάκι που βρισκόταν ένα κομμάτι χαλβά δεμένο και το έφερνε στροφές γύρω – γύρω και τα παιδάκια προσπαθούσαν με το στόμα να το δαγκώσουν . Μετά όποιος το δάγκωνε , ύστερα από πολλές προσπάθειες και χτυπώντας πολλές φορές τα δόντια του είχε κάποιο εικονικό δώρο . Όχι φυσικά κάτι ακριβό και μεγάλο , αλλά πιο πολύ γινόταν επειδή τότε το είχαν σαν έθιμο . Επίσης φτιάχνανε χαρταετό οι γονείς μόνοι τους και μετά πήγαιναν και τον πετούσανε μαζί με τα παιδιά τους στο βουνό .Την ημέρα του χαρταετού συνήθιζαν να κάνουν και ένα πικ-νικ ή μία ολοήμερη εκδρομή για να χαρούνε και τα παιδιά τους αλλά για να ξεκουραστούν και οι ίδιοι .
Δ) Την Σαρακοστή του Πάσχα ο περισσότερος κόσμος νήστευε , καθάριζαν τα σπίτια τους και ειδικά τα σκεύη από τα λίπη γιατί άρχιζε η νηστεία . Επίσης όλες οι οικογένειες του Σουφλίου έβαφαν τα σπίτια τους αλλά και τις ουλές τους . Του Λαζάρου που είναι μία μέρα πριν των Βαΐωντα παιδιά έβγαζαν και τραγουδούσανε από σπίτι σε σπίτι «Ήρθε ο Λάζαρος , ήρθαν τα βάγια , ήρθε η Κυριακή που τρων τα ψάρια. Σήκω Λάζαρε και μην κοιμάσαι ήρθε η μάνα σου από τη πόλη , σου ‘ φέρε χαρτί κομπολόι …..». Όμως υπήρχε και ακόμη ένα τραγούδι , το οποίο έλεγε «Βάγια , βάγια των βαγιών , τρώμε ψάρι και κολιό και την άλλη Κυριακή τρώμε το ψητό αρνί και στην κούπα το κρασί ». Την ημέρα των Βαίων που είναι μια εβδομάδα πριν τη Μεγάλη Βδομάδα , ο κόσμος πήγαινε στην εκκλησία και ο ιερέας έβγαινε με ένα χανέρι με βάγα και τα μοίραζε όλα στο κόσμο .
Φτάνοντας στη Μεγάλη Εβδομάδα ο κόσμος κάθε μέρα πήγαινε στην εκκλησία και οι νοικοκυρές έκαναν τσουρέκια , τη Μεγάλη Τετάρτη . Τη Μεγάλη Πέμπτη το πρωί βγάζανε ένα κόκκινο πετσετάκι από την ανατολή μέχρι τη δύση της ημέρας λέγοντας την «κοκκινοπέμπτη» γιατί βάφανε και τα αυγά . Τα αυγά πριν τα βάψουνε , μαζεύανε από τον κήπο φύλλα από τα φυτά που είχανε και τα βάζανε στο αυγό δένοντας ένα τούλι για να μην μετακινηθεί το φύλλο . Κατόπιν τα βάφανε κι έτσι περνούσε το σχέδιο των φύλλων στο αυγό . Στην συνέχεια οι νοικοκυρές αφού έβαφαν τα αυγά μόνο με κόκκινη μπογιά την οποία βέβαια αγόραζαν, να την πετάξουν σ’ ένα μέρος απάτητο . Που να μην πηγαίνουνε ποτέ κανείς .Την Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ οι γυναίκες πηγαίνουν με λουλούδια από το κήπο τους και στόλιζαν τον επιτάφιο ψάλλοντας ύμνους μέχρι το πρωί . Την Μεγάλη Παρασκευή είναι μεγάλη νηστεία διότι δεν τρώμε ούτε λάδι . Ο κόσμος πηγαίνει να προσκυνήσει τον επιτάφιο για λόγους υγείας , όπως έλεγαν . Την ίδια ημέρα το βράδυ γινόταν η περιφορά του επιταφίου όπου οι επιτάφιοι από τις δυο εκκλησίες του Σουφλίου κατέληγαν σε μία και συγκεκριμένα στην κάτω του Αγίου – Γεωργίου . Το Μεγάλο Σάββατο όλοι περίμεναν την Ανάσταση του Κυρίου και το «Χριστός Ανέστη! » . Στις 12 η ώρα το βράδυ με τις λαμπάδες στο χέρι και τα κόκκινα αυγά στη τσάντα πήγαινε στο ναό για να ακούσουνε από τον ιερέα το «Χριστός Ανέστη », και μετά να αρχίζουν να αγκαλιάζονται και να δίνουν ευχές και να τσουγκρίζουν έπειτα τα αυγά .Στο σπίτι στη συνέχεια οι γυναίκες είχαν έτοιμη τη λεγόμενη μαγειρίτσα που γινόταν με συκώτι , έντερα από αρνί , ρύζι , πολλά λαχανικά δηλαδή μαϊντανό , άνηθο , κρεμμύδι και λίγο μαρούλι . Κατόπιν τα ψιλοκόβανε , τα βράζανε και από τρώγοντας αφού γύριζαν από την εκκλησία .Γυρίζανε στο σπίτι και προτού να μπούνε μέσα σταυρώνανε την είσοδο του σπιτιού για να είναι ευλογημένα . Τέλος στρώνανε το τραπέζι και τρώγανε τη μαγειρίτσα .Την πρώτη ημέρα του Πάσχα συνήθιζαν να σουβλίζουνε αρνί και κοκορέτσι το οποίο αποτελούνταν από συκώτι , σπλήνα , πνευμόνια , γλυκάδια και πολλά μυρωδικά . Μετά το δένανε με αρνήσια έντερα και έπειτα το ψήνανε . Επίσης πίνανε και το κρασί που οι ίδιοι φυσικά είχαν παρασκευάσει και έπειτα το ρίχναν στο χορό .
Ε) Στις 6 Αυγούστου που γιορτάζουμε την μεταμόρφωση του ‘’ Σωτήρος’’ στο Σουφλί ο ιερέας μετά το τέλος της λειτουργίας αφού διάβαζε τα σταφύλια , τα οποία ήταν τα πρώτα της σοδιάς , τα ευλογούσε . Στην συνέχεια ο ιερέας μοίραζε ένα μικρό τσαμπί σταφύλι στο κάθε πιστό που βρισκόταν στο ναό , για το καλό της νέας του σοδιάς .