Τοπικές ενδυμασίες από ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΠΟΛΗΣ, Δ. ΠΑΓΓΑΙΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ
Χαραλαμπίδου Ζωή
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας
1ο Έτος
Α' Εξάμηνο
Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός
α. Ηπειρώτισσα -> Ως καθημερινή ενδυμασία φορούσαν απλά και λιτά ρούχα. Αυτά τα ρούχα ήταν το φουστάνι, γιλέκι, ποδιά, πασούμια και κεφαλόδεμα. Σε ειδικές περιπτώσεις όμως όπως κάποιες γιορτές τα ενδύματά τους ήταν πιο επίσημα. Φορούσαν πουκάμισο κοντό ως τη μέση, βράκο, φουστάνι, πιρπιρί, ζωνάρι, χρυσοΰφαντη ζώνη με πόρπες, χρυσοκέντητες γόβες με χαμηλό τακούνι χρυσοκέντητο φέσι με χρυσή φούντα. Τα μαλλιά τους τα πλέκανε δύο κοτσίδες μαζί με πρόσθετα μαλλιά για να είναι πιο χοντρές και συνήθιζαν να τις τυλίγουν γύρω από τα μαλλιά. Το κεφάλι το στόλιζαν με μαργαριτάρια, αλυσίδες με χρυσά νομίσματα και κοσμήματα με πολύτιμες πέτρες. Τα κοσμήματα ήταν συνήθως περιδέραια, δαχτυλίδια, καρφίτσες, βραχιόλια και σκουλαρίκια.
β. Μακεδόνισσα -> Η καθημερινή φορεσιά αποτελούνταν από χοντρή μάλλινη φανέλα, χοντρό ή λεπτό βαμβακερό πουκάμισο, κοντογούνι, πρόσθετα μανίκια, ζωνάρι ή ποδιά, κεφαλόδεσμος, κάλτσες και διάφορα κοσμήματα. Τα μαλλιά του μετώπου τα έχουν κομμένα αφέλειες πάνω από τα φρύδια και τα πλαϊνά κομμένα κοντά για να φαίνονται κάτω από τα μαντήλια, τα οποία βρέχουν και τα κάνουν μπούκλες. Τα πίσω τα μαλλιά τα χτενίζουν προς τα μπρος, έτσι που να σκεπάζουν ολόκληρο το πρόσωπο και τα πλέκουν κοτσίδα αφού τοποθετήσουν πρώτα τον κεφαλόδεσμο στο κεφάλι. Τα κοσμήματα ήταν συνήθως σκουλαρίκια, χρυσές πόρπες, καδένες του στήθους.
γ. Μακεδόνας -> Η αντρική αγροτική ενδυμασία αποτελείται από λευκό πουκάμισο, γιλέκο πλούσια κεντημένο, μακριά λευκή φουστανέλα και φέρμελη. Στη μέση τυλίγεται υφαντό ζωνάρι. Ενώ πάνω από την ενδυμασία φορούσαν κάπα.
δ. Θρακιώτισσα -> Η καθημερινή ενδυμασία αποτελούνταν από φανέλα, πουκάμισο, μισοφούστανο, ζωνάρι ή ποδιά, καφτάνι, κεφαλόδεσμος, ή αλλιώς φαρδιά, κάλτσες, πασούμια με τακούνι και φούντες. Στις γιορτές εκτός από αυτά φορούσαν και ζωνάρι με κορώνες και χρυσοκέντητα πασούμια. Φορούσαν μαλαματένιες ή ασημένιες καρφίτσες, αλυσίδες με φλουριά, επιστήθια κοσμήματα, βραχιόλια και σκουλαρίκια. Φύλαγαν τα μαλλιά που τους έπεφταν και τα δίνανε στη χτενίστρα όταν ερχόταν να τις χτενίσει. Τα ξένα μαλλιά τα έπλεκε μαζί με τα δικά της σαν ψάθα με πολλές σειρές πλεξίδες που όλες μαζί πλέκονταν όπως πλέκεται η ψάθα. Μια μέρα ολόκληρη χρειαζόταν για να γίνει το χτένισμα αυτό που το διατηρούσαν για 15-20 ημέρες. Αργότερα όμως κάνανε δύο πλεξίδες τα μαλλιά τους και τις δένανε κάτω στο τελείωμα με ένα φιόγκο μεταξωτό γαλάζιο ή άσπρο.
Ιωαννίδης Εμμανουήλ