Τοπικές ενδυμασίες από ΦΥΛΑΚΙΟΥ, Δ. ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Τμήμα: Ιστορίας & Εθνολογίας

Α΄ Έτος

Θέμα Εργασίας: Συλλογή Λαογραφικού Υλικού από το χωριό Φυλάκια Ορεστιάδας

Ονοματεπώνυμο: Θεοδοσίου Αθανασία

Καθηγητής : Μ. Γ. Βαρβούνης

Αριθμός Μητρώου: 2390
 

Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός.

"Οι γυναίκες φορούσαν μαντίλες στο κεφάλι. Τα παπούτσια λέγονταν γκαλέτσια, ήταν ξύλινες παντόφλες πέτσινες από δέρμα ζώου. Είχαν και λουράκι και ήταν ψηλές για να μην λασπωνόμαστε. Φορούσαμε ολόκληρο φόρεμα χρωματιστό πλεκτές ζακέτες οι οποίες ήταν πλεγμένες στο χέρι οι άντρες φορούσαν παντελόνια και πουκάμισα και ένα σακάκι πλεκτό το οποίο έπλεχε η γιαγιά μου. Πάντα φορούσαν καπέλο μαύρο, στρόγγυλο με ύφασμα, στην κορυφή είχε ένα κουμπί και μπροστά ένα κόκκαλο γραμμένο. Ο άντρας κούρευε τα μαλλιά κοντά, ενώ η γυναίκα τα έπιανε περμανάντ ή δύο πλεξούδες πίσω στο κεφάλι. Μπογιές δεν είχε τότε. Στο πρόσωπο βάζαμε στουμπέτσι, ασπράδι αυγού μαζί με ένα φάρμακο, μία σκόνη, δηλητήριο και το πασαλείβομαι στο πρόσωπο για να ασπρίζουμε το πρόσωπο και να είμαστε όμορφες."

(Θεοδοσίου Μαρία)

«Φορούσαμε πουκάμισο και φούστα όχι ολόκληρο φόρεμα. Μαντήλι στο κεφάλι. Οι άντρες φορούσαν πουτούρια (φαρδιά παντελόνια) υφαντά όχι αγοραστά. Τα μαλλιά τα κάναμε δύο πλεξούδες. Δεν είχαμε λούσα τότε, βάζαμε μόνο λουλούδια στα μαλλιά, στο αυτί. Από του γουρουνιού το πετσί (δέρμα) φτιάχναμε τσαρούχια και γκαλέτσια τα Χριστούγεννα».

(Χατζοπούλου Καλλιόπη)

«Τα ενδύματα των ανδρών ήταν: φαρδύ παντελόνι, άσπρο υφαντό πουκάμισο και γιλέκο, μαύρο κυρίως, κεντημένο στην πλάτη και τα πλαϊνά. Τα υποδήματα λεγόταν τσαρούχια και ήταν φτιαγμένα από δέρμα χοίρου. Τα γυναικεία ενδύματα ήταν: άσπρη μακριά Υφαντή πουκάμισα που έφτανε κάτω από το γόνατο. Πάνω από την πουκάμισα φορούσαν κοντύτερο αμάνικο φόρεμα με πλούσιο κέντημα στο μπούστο. Στη μέση πόδια από τσόχα κεντημένη περίτεχνα στο χέρι, κάλτσες πλεκτές στο χέρι με βελόνες και διακοσμημένες με χρωματιστές κλωστές. Στο κεφάλι οπωσδήποτε μαντίλα»

(Κεσίδη Θεοδώρα)

"Η ανδρική ενδυμασία αποτελούνταν από: το ποτούρι (φαρδύ παντελόνι, βράκα σκουρόχρωμη), το ζωνάρι (γύρω στα 3 μέτρα βυσσινί), τη φανέλα, το αντερί ( πουκάμισο βαμβακερό στον αργαλειό κεντημένο στο λαιμό και τα μανίκια λευκό) το σακάκι ή χαμπός, το κάλυμμα της κεφαλής φέσι ή "σιαρβέτα", τα μπάλια ειδικά ποδοπάνια αντί για κάλτσες κι από πάνω τα τσαρούχια. Όταν δεν έβαζαν τα ποδοπάνια, φορούσαν τα γεμινιά (παντόφλες). Τα καλοκαιρινά παντελόνια ήταν από βαμβακερό γαλάζιο ύφασμα και λέγονταν "βρακιά". Το γιλέκο που λέγεται "γκαμτζέλα" είναι φτιαγμένο από βαμβακερό ή για υφαντό και η ζακέτα το "λαμπαντέ" από μαύρο βαμβακερό υφαντό στολισμένο με πούλια  και κεντίδια. Στα πόδια φορούσαν το χειμώνα μαύρες μάλλινες κάλτσες με σχέδια από λευκές χάντρες και "τσερλίκια" (υφασμάτινα παπούτσια). Ακόμα, οι γυναικείες φορεσιές αποτελούνταν από το πουκάμισο (κομπινεζόν με δαντέλα), το μεσοφόρι το ζιπούνι (εσωτερικό γιλέκο) την μπλούζα το κοντογούνι, την ποδιά (υφαντή στον αργαλειό με διάφορα σχέδια), τη μαντίλα (μεταξωτή και κεντημένη) οι γριές φορούσαν μαύρο τσεμπέρι ενώ οι μεσήλικες τη ρέντα ένα στενόμακρο ύφασμα με ραμμένα ασημένια νομίσματα και κατέληγε σε χάντρες και χρυσά κωνσταντινάτα φλουριά" (Φωτιάδου Σταματία)