Τοπικές ενδυμασίες από ΑΓΙΩΝ ΘΕΟΔΩΡΩΝ, Δ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ, Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ

Όνομα: Χατζησταύρου Σοφία

Τμήμα: Ιστορίας και Εθνολογίας

Α’ Εξάμηνο

Μάθημα: Λαογραφία Ι

Άγιοι Θεόδωροι, Νομού Ροδόπης

2007 – 2008

Μ. Γ. Βαρβούνης

Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

α) Ένδυμα

«Το χωριο αυτό καλό μου ειναι καινούριο. Εμείς το φτιάξαμε όταν ήρθαμε. Μετα ομως ηρθαν και Θρακιώτες. Γι’ αυτό δεν ειχαμε ολοι την ιδια φορεσιά. Οι άντρες μας φορούσαν μαύρα παντελόνια από χοντρα υφασματα που τα καναμε εμεις στον αργαλειο. Αυτά λεγονταν κιλότες και ήταν λίγο φαρδια μεχρι τα γονατα και κολλητα στις γάμπες. Εξω από τα γονατα προεξειχαν λιγο και κανανε μια μύτη. Αυτό ήταν καθημερινα. Για καλα φορούσαν σαν τα σημερινά παντελονια. Από πάνω φορούσαν άσπρες πουκαμίσες. Αυτές δεν ειχαν γιακά. Πάνω από τις πουκαμίσες βαζανε ένα μαύρο γιλεκάκι αμάνικο με δυο τσεπες μπροστά. Στην μέση φορούσαν ζωνάρια σε μπεζ χρώμα. 

Εμεις οι γυναικες φορούσαμε βράκες φαρδιές που σουρώνανε στον αστράγαλο. Οι καθημερινες ήταν από χασε, τα λεγαμε τσιτάκια και ήταν λουλουδιαστές. Ενώ οι καλες ηταν ιδιες αλλα από σατέν ύφασμα. Από πάνω ένα στενό άσπρο πουκάμισο με δαντελα στα μανικια και στο γιακά και κολλητο στη μέση ενώ από κάτω ηταν μια πιθαμή σουρωτό. Και από πάνω ένα γιλέκο πλεχτό.

Οι Θρακιώτες φορούσαν βράκες ή αλλιως ποτουρια αυτά ήταν πολύ φαρδια μεχρι το γονατο και από εκεί και κάτω ήταν στενό. Ένα άσπρο πουκάμισο χωρις γιακα κι αυτό ένα σκουρο γιλεκακι και ένα ζωνάρι. Ηταν ιδιες με τις δικες μας, μονο το παντελονι αλλαζε.

Οι Θρακιώτισσες φορουσαν απλα φορέματα με μακρυ μανικι και μεχρι τον αστράγαλο. Τα καλα τους ηταν σε πιο καλο υφασμα».

β) Υποδήματα

«Ολοι οι άνδρες φορούσαν τα ίδια παπούτσια. Φορούσαν τσαρουχια από δερμα γουρουνιου με κορδονια από πάνω και τα δένανε μεχρι τον αστράγαλο. Φορουσαν και καλτσες, αυτά που λεγανε τσουραπια, υφαντες κι αυτές σε μαύρο χρώμα.

Οι Μικρασιατισσες φορουσαμε χαμηλοτακουνα παπουτσια. Γόβες τα λέγαμε και ηταν στρογγυλα από μπροστά. Οι καλτσες που φορουσαμε κάθε μερα ηταν μαλλινες ενώ για καλες ηταν βαμβακερες. Και τα δύο ηταν με λεπτή κλωστή πλεγμενα στο χερι. 

Οι Θρακιωτισσες φορουσαν μαυρα γαλετσια κατι σαν τσόκαρα. Τα καθημερινα ηταν χαμηλοτακουνα ενώ τα γιορτερινα ειχαν λίγο τακουνι και είχαν ένα λουράκι από πίσω».

γ) Καλύμματα του κεφαλιου και κόμμωση

«Ολοι οι άνδρες φορουσαν στο κεφαλι τους τραγιασκες σε σκούρα χρώματα. Τα μαλλιά τους τα ειχαν ολοι κοντα. Ανδρικό κούρεμα. 

Οι γυναικες και αυτές φορουσαμε ολες τα ίδια. Μαντίλες σε εντονα χρωματα. Οι καθημερινές ηταν σε ασπρο χρωμα και φτηνό ύφασμα. Οι γιορτερινες ήταν από μετάξι και με κεντήματα. Ακομα γυρω γυρω είχαν δαντελα ψιλή. Τα μαλλια μας ηταν μακριά και τα καναμε πλεξούδες. Βάζαμε από πάνω την μαντιλα και περνούσαμε τις ακρες της κάτω και πίσω από το κεφάλι και τις δέναμε από πάνω. Οι πλεξούδες κρέμονταν από κάτω από την μαντιλα».

δ) Καλλωπισμός

«Εκείνα τα χρόνια ομορφη γυναικα οι άνδρες λέγανε τις άσπρες γυναικες. Κανανε κατι σαν κρεμα με διαφορα βοτανα και γαλα ή γιαούρτι τ’ αφήνανε για λιγη ωρα πανω στο προσωπο τους και μετά το ξεπλένανε με ανθονερο. Δεν το σκουπίζαν όμως και το άφηναν να στεγνωσει μονο του. Και μετά από πανω βάζανε και πουδρα. Αυτή την αγοράζανε. Εγω ποτε δεν εβαλα καλο μου τετοια πραγματα στα μούτρα μου».

(Χατζησταυρου Σοφια)