Τοπικές ενδυμασίες από ΙΑΣΜΟΥ, Δ. ΙΑΣΜΟΥ, Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ

Όνομα: Σωτηριάδου Βασιλική του Ευστρατίου

Έτος: 1ο

Εξάμηνο: 1ο 

Μάθημα: Λαογραφία

Ίασμος Ροδόπης

2006 – 2007

Το χωριό στο οποίο πρόκειται να αναφερθώ είναι ο Ίασμος. 

Β. Ένδυμα, Υπόδεση, Κόμμωση κ Καλλωπισμός

Η φορεσιά είναι όπως κάθε έκφραση λαϊκής δημιουργίας, χρηστικό είδος και σαν τέτοιο γεννιέται, ζει και εξελίσσεται με βάση τις πρακτικές ανάγκες που πρέπει να καλύψει. Έτσι, το βασικό υλικό της κατασκευής της, όπως και το σχήμα της, καθορίζονται από το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον και δεσμεύονται από αυτό. Τα υλικά που χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες και οι λαϊκοί τεχνίτες ήταν δικές τους κατασκευές. Για τις φορεσιές, η αισθητική αντίληψη της ομάδας δίνει τη χρωματική κλίμακα μέσα στην οποία κινείται το άτομο, ενώ η έμφυτη τάση του ανθρώπου για διακόσμηση δίνει στην καθεμιά την ιδιαίτερη τοπική-ομαδική έκφραση που τη χαρακτηρίζει. Η κατασκευή της φορεσιάς προσδιορίζεται από την ηλικία του ανθρώπου που τη φοράει, την κοινωνική του τάξη, καθώς και από τα υλικά που χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες και οι λαϊκοί τεχνίτες. Τα στοιχεία αυτά καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο έραβαν και κεντούσαν κάθε κομμάτι φορεσιάς. Γιατί στη ζωή του ανθρώπου το καθένα παίρνει τη λειτουργική του θέση με απόλυτα καθορισμένη τάξη. 

Η μορφή της φορεσιάς είναι ο καθρέφτης του ανθρώπου που τη φορεί. 

Α) «Η γυναικεία φορεσιά»

Η γυναικεία φορεσιά χωρίζεται σε καθημερινή και γιορτερή. Στην καθημερινή κυριαρχούσαν κατώτερης ποιότητας υφάσματα ενώ στη γιορτερή υφάσματα πολυτελείας και περισσότερη προσοχή. Τα γυναικεία ρούχα είχαν εσωτερικά το σαϊβάρι, υφαντό ύφασμα μέχρι το γόνατο, το πουκάμισο, φαρδύ υφαντό, μεταξωτό, δύο μισοφόρια και από πάνω το κυρίως φόρεμα, η φούστα μακριά μέχρι τον αστράγαλο. Πάνω ήταν η ζακέτα (τσουπακούδι), εφαρμοστό στη μέση με άνοιγμα απ’ τη μέση και κάτω, στενά μανίκια και κούμπωνε μπροστά. Στη μέση φορούσαν βελούδινη ζώνη με ασημένιες πόρτες και συμπλήρωμα της φορεσιάς ήταν οι μπούρλες (κορδόνι με χρυσά νομίσματα ραμμένα πάνω του). Ακόμη υπήρχε η γούνα (καθημερινή κ’ γιορτερή), τσόχινο παλτό με επένδυση γούνας εσωτερικά και εξωτερικά στις δύο πλευρές, επένδυση από γούνα, σαμούρ (σαμουρόγουνα). Οι νέες γυναίκες συνήθιζαν να φορούν ανοιχτά χρώματα ενώ οι ώριμες γυναίκες πιο σκούρα χρώματα. 

«Η ανδρική φορεσιά»

Τα ανδρικά ενδύματα ήταν το σαλβάρι, το πουτούρι, μια βράκα φαρδιά που κατέληγε σε στενή γκέτα, το πουκάμισο το γιορτινό ήταν μεταξωτό επενδυμένο, μπλε, ριγέ, με διάφορα σχέδια. Ακόμη, το τζαμαντάνι (αμάνικο γιλέκο που κούμπωνε σταυρωτά με κουμπιά από κορδόνι) και από πάνω το αμπούδι (άφηνε το θώρακα ανοιχτό και φαινόταν το εσωτερικό). Στη μέση φορούσαν μεταξωτό μαύρο ζωνάρι. Στα πόδια φορούσαν παπούτσια πατημένα από πίσω. Διάφορα εξαρτήματα ήταν το ρολόι που περνιόταν με ασημένια αλυσίδα απ’ το λαιμό και κατέληγε στο ζωνάρι. Στο κεφάλι φορούσαν επί τουρκοκρατίας κόκκινο φέσι με φούντα και αργότερα τραγιάσκα.