Τοπικές ενδυμασίες από Δ. ΞΑΝΘΗΣ, Π.Ε. ΞΑΝΘΗΣ

Χωριό: Λεύκη Ξάνθης

 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ Ι 

Καθηγητής: Μ.Γ Βαρβούνης

2004-2005

Ελένη Αδαμίδου 

Α.Μ 596

Α΄ Εξάμηνο 

Τμήμα Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών 

 

Β α. 

Οι γυναίκες φορούσαν βράκες και οι άνδρες φορούσαν βράκες που λεγόταν πουτούρια. Όλα μόνοι μας τα φτιάχναμε, από μαλλί, υφαίναμε κιόλας. Κάλτσες πλέκαμε μόνοι μας. Στον αργαλειό φτιάχναμε κιλίμια, πουτούρια, σεντόνια, κουβέρτες, πουκάμισα και εσώρουχα. Αργαλειός υπήρχε σχεδόν σε κάθε σπίτ. Όποιος δεν είχε δανειζόταν. 

Μια φορά το χρόνο, τον Σεπτέμβριο, όλο το χωριό, ανά δύο τρεις οικογένειες παίρναμε όλα τα ρούχα, κουρελούδες και μάλλινα χαλιά και πηγαίναμε στο ποτάμι. Ζεσταίναμε δίπλα νερό για τα ασπρόρουχα και τα άλλα τα χοντρά τα πλέναμε με το χτύπημα. 

Δ. Τσίρκα 

Οι δικές μου οι γιαγιάδες φορούσανε φούστες με πολλή σούρα στη μέση, με ζώνη και μακριές μέχρι κάτω. Και γιλέκα φορούσανε. Φορούσανε μπλούζες με μακριά μανίκια, πάντα με σούρα, με κουμπιά, με γιακά και αυτό πάνω ένα γιλέκι πάλι με κουμπιά. Η μαμά μου φορούσε κανονικά φορέματα. Οι γιαγιές μου μ΄ αυτά πέθαναν κιόλα. 

Ο πατέρας μου φορούσε κάτι σαν βράκα που το λέγανε κιλότα. Ήταν στενό στα γόνατα και φαρδύ πιο πάνω. Φορούσε και τέτοια και κανονικά παντελόνια. Απάνω πουκάμισο που τότε τα ΄ραβαν μόνοι τους. Πάλι γιακάς με λαιμόκοψη, κουμπάκια μπροστά και στο μανίκι.

Ε. Παπαδοπούλου

Β β. 

Παπούτσια φορούσαμε όλοι τσαρούχια, από δέρμα γουρουνιού, που τα φτιάχναμε μόνοι μας. Μετά το 1947 είχαμε λαστιχένια. Είχαμε και το γιμένι που ήταν πίσω πατητό και το φορούσαμε στο χωράφι και στη δουλειά. Είχαμε και τα γαλέτσια που ήταν ξύλινα τσόκαρα, αυτά μας τα ΄φτιαχναν οι γονείς μας. Μέχρι το 1942 φορούσαμε στα πόδια, στις γάμπες πανιά. 

Δ. Τσίρκα, Π. Τσίρκας 

 

Παπούτσια συνήθως με κορδόνια μπροστά είχαν οι πιο πολλές. Τα αγοράζανε για πέντε – έξι χρόνια. Εμείς σαν παιδιά αγοράζαμε ένα ζευγάρι κάθε χρόνο, οι γονείς μας στα δέκα – δεκαπέντε χρόνια ένα ζευγάρι. Το χειμώνα φορούσαμε ξύλινες γαλότσες που τις φτιάχναμε μόνοι μας. Τσαρούχια φορούσαν στο χωράφι, από χοιρινό δέρμα που το στεγνώνανε και το επεξεργάζονταν. 

Ε. Παπαδοπούλου

 

Β γ.

Οι ηλικιωμένες γυναίκες και οι παντρεμένες φορούσαν τσεμπέρια. Στο σπίτι κόβαμε τα μαλλιά μας. Τα μαλλιά τα είχαμε όπως θέλαμ. Και κοντά μαλλιά είχαν πολλές κοπέλες και μακριά.

Δ. Τσίρκα

 

Οι γιαγιές μου και η μαμά μου φορούσανε τσεμπέρια και η μαμά μου φοράει ακόμα. Το καλοκαίρι φορούσανε άσπρα. 

Τότε είχανε όλες μακριά μαλλιά. Πλεγμένα και κάνανε κότσους πίσω τα μαλλιά τους, δεν τα κόβαν. Η μαμά μου είχε να τα κόψει από εικοσιτριών χρονών τα μαλλιά της. Τα πιάνανε όλες οι παλιές σαν μπούκλα πίσω τα μαλλιά τους και τα πιάναν με φουρκέτες. 

Ε. Παπαδοπούλου

 

Στη βουλγαρική κατοχή φτιάχναμε μόνοι μας σαπούνι από λίπος, σόδα και τα λοιπά, επειδή δεν υπήρχαν άλλα. Μετά την κατοχή αγοράζαμε άσπρο. Στην κατοχή είχαμε πρόβλημα και με τις ψείρες. Για να φεύγουν βάζαμε θειάφι αλλά κι αυτό δεν μπορείς να το κρατάς πολύ.

Δ. Τσίρκα