Τοπικές ενδυμασίες από Δ. ΑΡΡΙΑΝΩΝ, Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΣΥΛΛΟΓΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ 

ΓΙΑ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΚΑΡΔΑΜΟΣ ΤΟΥ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

Φοιτητής: ΑΧΜΕΤΖΙΚ ΜΕΜΕΤ ΡΙΤΒΑΝ

Αριθ. Μητρώου: 1911

Μάθημα: ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ Ι

Καθηγητής: Ε. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ

Ακαδ. Ετος: 2004 – 2005

Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός:

α) Ενδυμα:

Στο χωριό μου οι άνδρες φορούσαν μάλλινες μπλούζες. Το παντελόνι τους ήταν ειδικό κατασκευασμένο. Τα παντελόνια είχαν δύο διαφορετικά χρώματα συνήθως. Ήταν σε μαύρο χρώμα ή σε γκρι χρώμα. Άλλες φορές μπορούσε να έχει καφέ χρώμα. Αλλά αυτό το χρώμα χρησιμοποιούνταν πολύ σπάνια. Αυτά τα παντελόνια τα λέγαμε εμείς πουτούρι. Ήταν χοντρά τα πουτούρια σαν τα σαλβάρια που φορούσαν οι γυναίκες. αυτά ήταν και πιο φαρδύ σε σύγκριση με τα σημερινά παντελόνια. Επίσης και οι γυναίκες όπως τους άνδρες φορούσαν και αυτές μάλλινες μπλούζες. Ως παντελόνια φορούσαν τα λεγόμενα σαλβάρια. Τα σαλβάρια ήταν ένδυμα που αποτελούνταν από διάφορα χρώματα (=δηλαδή αυτά τα σαλβάρια ήταν πολύχρωμη). Μόνο σε ένα σαλβάρι μπορούσε να έχει ακόμα και 5, ή 6 διαφορετικά χρώματα. Στα σαλβάρια μας πιο πολύ υπήρχαν αυτά τα χρώματα: άσπρο, κόκκινο, κίτρινο, ροζ, μπλε, πράσινό και καφέ. Οι άνδρες φορούσαν το βράδυ τις πιτζάμες τους που τις εφτιάχναμε εμείς οι γυναίκες. αυτές ήταν ελαφριές και βοηθούσαν για ένα καλό ύπνο. Επίσης οι γυναίκες είχαν ένα φόρεμα που κάλυπτε όλο το σώμα τους. Ήταν σε μαύρο χρώμα. Αυτό το λέγαμε εμείς στο χωριό φερατζέ (δηλαδή πέπλο). Εκτός από αυτό με ένα μαντίλα καλύπταμε το κεφάλι μας (δηλαδή με αυτό κρύβαμε τα μαλλιά μας) για να μην φαίνονται, επειδή είναι αμαρτία. Αυτό το λέγαμε εμείς εσάρπ δηλαδή καλύπτρα. 

β) Υποδήματα:

Στην αρχή όταν ήμουνα μικρή τα υποδήματα μας φτιάχναμε εμείς. Ήταν φτιαγμένα από δέρμα (δηλαδή ήταν δερμάτινα). Όμως με τον πάροδο του χρόνου αυτός ο τρόπος κατασκευής άλλαξε. Οι συνθήκες ευνοήθηκαν, ο λαός άρχισε να έχει λίγο πολύ συγκεκριμένο ποσό χρήματος και άρχισαν να αγοράσουν από το μαγαζί κατεβαίνοντας στη πόλη. Ενώ πιο παλαιά μία φορά μόνο ή το πολύ δύο φορές το χρόνο κατεβάζαμε στη πόλη. Με τα δερμάτινα παπούτσια που κατασκευάζαμε εμείς οι ίδιοι δυσκολευόμασταν πιο πολύ στο περπάτημα. Όταν αρχίσαμε να αγοράσουμε, αρχίσαμε να κάνουμε πιο εύκολα τις δουλείες μας.

γ) Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση:

Οι γυναίκες φορούσαν, που κανονικά σύμφωνα με τη θρησκεία προβλέπεται (να φορέσουν για να κρύβουν τα μαλλιά τους) την καλύπτρα. Αυτή κάλυπτε όλο το κεφάλι και φαινόταν μόνο η οθόνη (δηλαδή το σώμα της, μάτια, στόμα, κ.τ.λ.).

Στις καλύπτρες έκαναν οι γυναίκες διάφορα σχέδια, ζωγραφιές και ζωγραφισμένες εικόνες. Επίσης διάφορα χρώματα. Σ ’αυτά κάποια είχαν ζωγραφίσει και ζωγράφιζαν λουλούδια και διάφορα είδη λουλουδιών. Τα έβαφαν και τα δούλευαν με διάφορα χρώματα και διάφορα χρώματα σκηνών. Στις άκρες των καλυπτρών (στο χωριό λέγανε εσάρπ) έκαναν πάντα μόνο οι κοπέλες διακοσμήσεις και διάφορα σχέδια. Οι άνδρες φορούσαν φέσια. Τα φέσια άλλοτε ήταν άσπρο χρώμα και μάλλινο. Ειδικά δεν το έβγαζαν καθόλου όταν έκαναν προσευχή στο θεό. Τώρα κανένας δε φοράει φέσι στο φαγητό αλλά παλαιά ήταν ντροπή να μην φορέσει κανείς φέσι στο φαγητό. Στις γυναίκες απαγορευόταν να κόβουν τα μαλλιά τους. Πιο πολλοί τα μάζευαν και μετά φορούσαν την καλύπτρα για να μην φαίνεται τα μαλλιά τους. Στους άνδρες θεωρούνταν ντροπή να έχουν μεγάλα (μακρινά) μαλλιά. Γι’ αυτό είχαν μικρά μαλλιά και κανένας δεν είχε μεγάλα μαλλιά. Εκτός από αυτό θεωρούνταν ντροπή να δίνουν διάφορα σχήματα στα μαλλιά τους. Είδη δεν είχαμε τα αντίστοιχα εργαλεία στην εποχή μας να δίνουν σχήματα οι άνδρες στα μαλλιά τους.

δ) Καλλωπισμός:

Εμείς όταν ήμασταν στα νιάτα (δηλαδή όταν ήμασταν νέοι) δεν υπήρχε καλλωπισμός. Υπήρχε δηλαδή αλλά όχι εργαλεία που έχουμε σήμερα. Αυτό ίσχυε μόνο στα μαλλιά. Να κάνεις μακιγιάζ, ή να κάνεις τα μαλλιά σου (δηλαδή όπως σήμερα). Όμως όσο περνούσε ο χρόνος άρχιζαν αργότερα σιγά σιγά, τα τελευταία χρόνια να κάνουν μακιγιάζ και διακόσμηση. (Δηλαδή να χρησιμοποιούν παρφουμ και κοσμητικά, διακοσμητικά). Διότι παλαιά εμείς ήμασταν φτωχοί και οι εργασίες μας ήταν πολλές. Όλος ο χρόνος μας περνούσε με δουλειές.