Τοπικές ενδυμασίες από ΚΟΣΜΙΟΥ, Δ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ, Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΑΜ 1772

Επώνυμο: Καρανίκα

Όνομα: Αθανασία

Τμήμα: Ιστορίας & Εθνολογίας

Ακαδημαϊκό Έτος: 2004-2005

Εξάμηνο: Α’

Υπεύθυνος Καθηγητής: Μ. Γ. Βαρβούνης

Λαογραφικό υλικό από το χωριό Κόσμιο του Δήμου Κομοτηνής

Β. ΕΝΔΥΜΑ, ΥΠΟΔΕΣΗ, ΚΟΜΜΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ. 

Πηγές:

«Οι άντρες φορούσαν χοντρά παντελόνια και αμπάδες – χοντρές μπλούζες πλεκτές ζακέτες από μαλλί, κάλτσες, φανέλες εσώρουχα φτιαγμένα με μαλλί κι τα πουκάμισα τα ράβανε στο χέρι. Όλα τα καθηρμινά ρούχα ήταν χειροποίητα αλλά τα καλά ήταν αγοραστά. Και τα ρούχα απ’ τις γυναίκες ήταν τα πιο πολλά υφαντά αλλά είχαν κι υφασμάτινα, συνήθως φορέματα μακριμάνικα μακριά μέχρι τη μέση της γάμπας κ πλεκτές ζακέτες. 

Πριν από το 1915 οι άνδρες φορούσαν για καλά, ποτούρια, μάλλινα χοντρά παντελόνια φαρδιά που ήταν υφαντά. Από πάνω φορούσαν το αντερί – πουκάμισο – κι γιλέκο με κουμπιά σταυρωτά κι απάν’ απ’ το γιλέκο φορούσαν αμπά – ζακέτα κοντή με σιρίτια – στη μέση φορούσαν ζωνάρ’ σε πολλά κατια (γυρισμένο γύρω από τη μέση πολλές φορές) που είχε κρόσια κι ήταν κόκκινο.

Οι γυναίκες (καλή φορεσιά) φορούσαν μια μακριά σατέν φούστα χοντρή σε διάφορα χρώματα κι στον ποδόγυρο ράβαν μια δαντέλα μαύρη που φαίνονταν. Από πάνω φορούσαν μια κεντητή μπλούζα που έμπαινι κάτω απ’ τη φούστα κι στη μέσ’ φορούσαν μια βελούδινη ζώνη με δύο ασημένια καπάκια που κλείναν αναμεταξύ τους. Πάνω απ’ τη μπλούζα φορούσαν κοντογούνι, ήταν βελούδινο βυσσινί δεν κούμπωνε, αλλά ήταν κομμένο σε στρογγυλάδα κι γύρω-γύρω όπως κι στα μανίκια είχε χρυσοκέντημα. Στο κεφάλι φορούσαν φλούδα από μετάξι που γύρω-γύρω είχε δαντέλα με χρώμα. Καθημερινά φορούσαν τσιμπέρια (μαντήλες υφαντές), άσπρα, καφέ, μαύρα που ήταν χοντρές, αυτές τις φορούσαν μέχρι κι του ’50.

Στα πόδια τους οι γυναίκες μεσ’ στην αυλή φορούσαν γκαλέτσια (ξύλινες παντόφλες) στο σπίτι μέσα φορούσαν τιρλίκια πλεκτά κι όταν έβγαιναν έξω φορούσαν δερμάτινες παντόφλες με φούντα. Οι άντρες όταν έβγαιναν έξω για βόλτα φορούσαν δερμάτινα παπούτσια αγοραστά που τα λέγαν τουλούμπες. Στο χωράφι φορούσαν τσιρβούλια (από το χοιρινό παίρνανε το δέρμα και βάζανε κορδόνια) μέσα απ’ τα τσιρβούλια έβαζαν ποδόπανα. Μέσα στο σπίτ’ οι άντρες φορούσαν χοντρές μάλλινες κάλτσες.

Τα μαλλιά τους οι γυναίκες τα έπλεκαν πλεξούδες και τα δέναν με κορδέλες που κρέμονταν και βάζαν κι την φλούδα (μαντήλα). Καθηρμινά τις πλεξούδες τις σήκωναν ψηλά στο κεφάλι τους. Μετά το 1915 συνέχισαν να κάνουν πλεξούδες καθηρμινά αλλά στις γιορτές που βγαίναν έξω τα κάναν κότσο. Μέχρι τον πόλεμο περίπου δεν αγόραζαν καλλυντικά αλλά φτιάχναν οι γυναίκες μόνες τους τα νυχτικά, μια κρέμα που τη βάζανε το βράδυ κι τη βγάζανε το πρωί κι αυτό για να είναι άσπρες. Από το 1935 και μετά άρχισαν ν’ αγοράζουν κρέμες πυκραμυγδάλου. Αυτές όμως που είχαν λεφτά φορούσαν κραγιόν κι ρουζ προπολεμικά ακόμα». 

Αφηγήτρια: Γκαγκά Κατίνα ετών 75