Τελετουργίες από Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ, Δ. ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ, ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΙΣ

Πνευματικός βίος   β. έθιμα του λαϊκού εορτολογίου 

Στον Πόντο η αποκριά λεγόταν εμπονέστα ονομασία που προέρχεται από την λέξη απονήστια. Τα φαγητά που περίσσευαν από την προηγούμενη ημέρα της αποκριάς , τα έδιναν σε φτωχές Τουρκάλες που τριγυρνούσαν στις ελληνικές γειτονιές για τον σκοπό αυτό. Χαρακτηριστική είναι η ερώτηση που απηύθυναν  οι Τουρκάλες μόλις αντίκρυζαν μια Ελληνίδα νοικοκυρά «γειτόνισσα περισσεύματα, ξεπερισσεύματα δεν έχει ;» και οι Ελληνίδες σχολίαζαν μεταξύ τους «σήμερα οι Τουρκάλες θα έχουν Μπαϊράμι» Δικαίωμα να φάνε από τα περισσεύματα είχαν μόνο όσο ξενυχτούσαν διασκεδάζοντας χωρίς να κοιμηθούν καθόλου. Αν κάποιος κοιμόταν έχανε το δικαίωμα της βρώσης των περισσευμάτων . Πριν κοιμηθούν το βράδι της αποκριάς σφράγιζαν το στόμα τους για την περίοδο της νηστείας τρώγοντας ένα αυγό λέγοντας  ότι με το τέλος  της νηστείας μετά την Ανάσταση το πρώτο μη νηστίσιμο που θα φαγωθεί θα είναι το κόκκινο αυγό.

Οι Πόντιοι ήταν πολύ αυστηροί με την νηστεία . Ακόμη και η μύτη εάν άνοιγε ενός παιδιού του έλεγαν να φτύσει το αίμα και να μην το καταπιεί για να μην καταλύσει τη νηστεία. Οι γυναίκες του Πόντου κατασκεύαζαν την δική τους Σαρακοστή ,τον επονομαζόμενο «Κουκαρά» ο οποίος είχε διπλή χρησιμότητα. Ήταν ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο αλλά και ένας πρώτης τάξεως μπαμπούλας . Ο Κουκαράς αποτελούνταν από ένα μεγάλο κρεμμύδι πάνω στο οποίο  κάρφωναν σε ημικύκλιο εφτά φτερά από κότα ή από κόκορα όσες δηλαδή και οι εβδομάδες της νηστείας . Τα έξι φτερά ήταν σκούρα και το έβδομο ήταν λευκό το οποίο συμβόλιζε την Μεγάλη Εβδομάδα . Κάθε εβδομάδα που περνούσε αφαιρούσαν και  ένα φτερό  μέχρι να τελειώσουν όλα με την ολοκλήρωση της νηστείας . Χωρίς οι γυναίκες να γίνουν αντιληπτές από τα παιδιά το κρεμούσαν από το ταβάνι και το κρέμασμα γινόταν την Καθαρά Δευτέρα πολύ νωρίς το πρωί έτσι όταν ξυπνούσαν τα παιδιά αντίκρυζαν τον Κουκαρά να κρέμεται από το ταβάνι και να κουνιέται . Αν τα παιδιά δεν συμμορφώνονταν με το κράτημα της  νηστείας, τα φοβέριζαν ότι θα τα φάει ο Κουκαράς  . Με τρόπο φυσούσαν τον Κουκαρά που καθώς κινούνταν και περιστρέφονταν προκαλούσε τον φόβο. Κάθε εβδομάδα που περνούσε αφαιρούνταν και ένα φτερό μέχρι να τελειώσουν όλα με το τελείωμα της νηστείας .