Τελετουργίες από Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ, Δ. ΙΑΣΜΟΥ, ΙΑΣΜΟΥ

 Έθιμα λαϊκού εορτολογίου  

 «Τη μικρή Σαρακοστή πριν τα Χριστούγεννα κι όλες βέβαια τις νηστείες πάντα νηστεύουμε . Στην αρχή για μια εβδομάδα τρώγαμε λάδι και μέχρι τις δώδεκα Δεκεμβρίου έκανε να τρώμε ψάρι. Μετά τις δώδεκα Δεκεμβρίου άμα έμνισκε  ψάρ’ το πετούσαμε . Την παραμονή των Χριστουγέννων φτιάχναμε τα εννιά φαγητά . Ένα πιάτο ρύζι μ’ ένα κερί αναμμένο , για να ριζώσουν τα χωράφια με τα στάρια ( σιτάρια  ) , ελιές , χαλβά φασόλια αλάδωτα , ρεβίθια αλάδωτα , πατάτες είτε βραστές είτε ψημένες , λάχανο τουρσί ό,τι είχαν αλλά αλάδωτα . Πρώτον καθόμασταν να φάμε θυμιατίζαμε το τραπέζι σχηματίζοντας σταυρό . Απ’ το πρωί τα παιδιά όλου του χωριού πηγαίνουν σ’ όλο το χωριόν κι έλεγαν τα κάλαντα . Οι νοικοκυρές δεν τα διναν λεφτά αλλά να τα διναν ξυλοκέρατα και ξερά σύκα ( μπουννναμάδες )  »

Το Δωδεκαήμερο ( 25 Δεκεμβρίου – 5 Ιανουαρίου ) 

« Την ημέρα των Χριστουγέννων μαζευόταν το μεσημέρι όλη η οικογένεια στο τραπέζι και τρώγαμε όλοι μαζί το γρουν που έσφαζαν οι άντρες προπαραμονές Χριστουγέννων . Π’ το γρουν κάναμε καβουρμά ( βρασμένο κρέας και τα βάζουμε στις αποθήκες που είχε κρύο για να ωριμάσει ) . Το λίπος του γουρουνιού το κάναμε τσιγαρίδα αλλά και μακαρόνια γιουψκάδις . Τα έντερα του τα κάναμε λουκάνικα . Πριν τα Χριστούγεννα βέβαια νηστεύαμε . Μετά απ’ το φαΐ σπάζαμε και ένα καρπούζι που φιλούσαμε στον αχυρώνα κάτω απ’ τα σαλώματα ( άχειρα ) εκεί δηλαδή που έχ’ κρύο για να διατηρείται κι έτσι κρατούσε . Την παραμονή της πρωτοχρονιάς κρύβαμε πάλι καρπούζι για το καλό κι ένα ρόδι για να είν’ το σπίτι γεμάτο εισοδείες ( σοδειές ) . Φυσικά όλα αυτά μετά τις δώδεκα τη νύχτα όταν άλλαζ’ και η μέρα . Κοιτούσαμε τα ρολόγια μας κι όταν χτυπούσε δώδεκα σβήναμε τη λάμπα κάναμε χρόνια πολλά και ύστερα ανάβαμε τη λάμπα με καινούργιο φως . Από το πρωί τα παιδιά έλεγαν τα κάλαντα . Οι γυναίκες από νωρίς ετοίμαζαν την πίτα . Άνοιγαν το φύλλο και έφτιαχναν τη γέμιση έβαζαν το φλουρί και την άλλη μέρα μετά το φαγητό κόβαμε την πίτα και όποιος τύχαινε το φλουρί θεωρούνταν ότι θα ναι ο τυχερός της χρονιάς». 

Την παραμονή των φώτων 

 « Σφάζαμε κότες , είχαμε νηστεία . Πηγαίναμε στην εκκλησία και φιλούσαμε το σταυρό . Περνούσε ο παπάς απ’ τα σπίτια και αγίαζε τα παιδιά κερνούσαν στα σπίτια στα σπίτια και έλεγαν τα κάλαντα .  ‘’ Σήμερα τα φώτα και οι φωτισμοί και χαρά μεγάλη και αγιασμό……’’  Σφάξαμε το πετεινό  βρήκαμε τα φώτα , δώστε το μπαξίμι σας να            πάμε  σ ‘ άλλη πόρτα  ‘’. Είχαν στα χέρια το σταυρό , τα παλικάρια και πάνω ένα δίσκο βάζαμε ό,τι είχαμε , πορτοκάλια , καραμέλες , λεφτά οτιδήποτε» .  

 Γιορτές Φεβρουαρίου 

« Στη μία Φεβρουαρίου γιορτάζαμε τον Αϊ – Τρύφωνα που είναι ο προστάτη για τ’ αμπέλια και τους μπαχτσέδες . Πηγαίναμε το πρωί στην εκκλησία , παίρναμε αγιασμό και τον ρίχναμε σε σχήμα σταυρού σε τρεις πλευρές στα αμπέλια μας και τα σπίτια για να μπουν καλά οι σοδειές και για την υγεία μας . Στις δυο Φεβρουαρίου γιορτάζαμε της Υπαπαντής που πήγε η Παναγία να βαφτίσει και στις τρεις Φεβρουαρίου του Αγίου Συμεών οι έγκυες δεν έπρεπε να πιάσουν ούτε μαχαίρι ούτε να πλύνουν τίποτα . Δεν έκανε να κάνουν καμία δουλειά γιατί το παιδί θα έβγαινε σημαδεμένο » . 

  Απόκριες 

   « Τις Απόκριες ντυνόταν ο κόσμος καρναβάλι και γυρίσουν στο δρόμο και στον κόσμο τα σπίτια και οι νοικοκυρές τους κερνούσαν ξερά σύκα και ξυλοκέρατα . Πηγαίνουν λοιπόν στου κόσμου τα σπίτια χορεύοντας και με μουσική από γκάιντα . Οι άντροι φορούσαν πουτούρια και για γυναίκες ντυνόταν  τσιγγάνες ό,τι ήθελαν . Την Καθαρά Δευτέρα αρχίζει πια η νηστεία . Στη πλατεία του χωριού στήναμε τραπέζι με φασολάδα , λαγάνα και χαλβά και είχαμε και οργανοπαίχτες με γκαίντα και κλαρίνα και χορεύαμε ως αργά τ ΄απόγευμα . Από νωρίς οι γυναίκες μύραζαν στην γειτονιά λαγάνα και χαλβά» . 

Κινητές εορτές 

« Τη Μεγάλη Σαρακοστή πριν το Πάσχα νηστεύαμε . Αυτή τη νηστεία είναι πιο αυστηρή απ’ αυτή τα Χριστούγεννα . Ειδικά τη Μεγάλη Εβδομάδα δεν τρώγαμε ούτε λάδι μαγειρεύαμε , αλάδωτα φαγητά . Την Μ. Πέμπτη βάφαμε κόκκινα τα αυγά κόκκινα τα βάζαμε σ’ ένα καλάκι και αυγό βγάζαμε στον ήλιο να στεγνώσουν . Βάζαμε κι ένα αυγό στο εικονοστάσι στην Παναγιά και το κρατούσαμε ένα χρόνο . Όταν μετά από ένα χρόνο το σπάζαμε γίνονταν χρυσό . Τη Μεγάλη Παρασκευή όλοι οι καλλίφωνοι άντρες του χωριού λέγανε τα εγκώμια στο γυναικονίτη. Το Μεγάλο Σάββατο το βράδυ πηγαίναμε όλοι στην εκκλησία και μένα κατεβαίνουμε στη πλατεία του χωριού και κάναμε την Ανάσταση . Την ημέρα του Πάσχα σουβλίζαμε το αρνί που έβαφαν οι άντροι τη προηγούμενη εβδομάδα , τρώγαμε κοκορέτσι» .

Γιορτές Καλοκαιριού 

« Στις 28 Αυγούστου τα εννιάμερα δηλαδή της Παναγίας πηγαίναμε στη Παναγούδα στα Βαθύριακα στην Αμβροσία κοντά ( χωριό κοντά στον Ίασμο ) .Τότε κάναμε πανηγύρ’ . Την παραμονή κόβαν βέργες απ’ το βουνό για να τα κάνουν έτσ’ ένα σκεπαστό πάν ‘ στη βοδάμαξα . Από όταν τα σκέπαζαν με χρωμάτσια κιλίμια για τον ήλιο να κάν ‘ σκιά . Από νωρίς τ’ απόγευμα αφού φορτώναμε ότι χρειαζόταν , φαγητά , κατσαρόλες και λοιπά . Εκεί σαν καραβάνι μαζευόμασταν όλοι οι Ιασμιώτοι και φτιάχναμε με τ΄αμάξια μας τετράγωνα όπου καθόμασταν. Μετά τον εσπερινό σρώνουμε κάτω τραπέζια και γλεντούσαμε με όργανα . Την άλλη μέρα μετά τη λειτουργία φεύγαμε σ΄άλλο μέρος με παχύ ισχίο . Εκεί μαγειρεύουμε λαι μαγειρεύουμε και γλεντούσαμε ως αργά το βράδυ . Άλλη γιορτή που είχαμε το καλοκαίρι ήτανε στη 20 Ιουλίου του Προφήτη Ηλία . Πηγαίναμε στο βουνό πίσω στο εκκλησάκι αλλ’ με τη βοδάμαξα κι άλλοι με τα πόδια . Διάβαζε ο παπάς τη λειτουργία , τη παραμονή όλα αυτά και κάναμε και κουρμπάνι που το διάβαζε κι ατό ο παπάς και το μοιράζαμε στον κόσμο . Φυσικά είχαμε και αύριο αρτοκλασία . Μετά την Παναγούδα , την άλλη μέρα γιορτάζαμε τη γιορτή της Αποκεφάλισης του Ιωάννου . Κάναμε την εικόνα του περιφορά σ’ όλο το χωριό και εκείνη την ημέρα δεν έκανε να κόψουμε με το μαχαίρ ’ οριζόντια  τίποτα , ούτε καρπούζι , ούτε πατάτα , τίποτες . Γιατί το είχαμε σαν να κόβαμε δηλαδή το κεφάλ’ του αγίου» .