Τελετουργίες από Π.Ε. ΕΒΡΟΥ, Δ. ΣΟΥΦΛΙΟΥ, ΣΟΥΦΛΙΟΥ

ΕΘΙΜΑ

Κατά τη διάρκεια του δωδεκαημέρου δεν έκαναν καμιά εργασία χειρονακτική. Την παραμονή των Χριστουγέννων έκαναν μια «μπουγάτσα» δηλ. ψωμί με τέσσερα κομμάτια ζύμης που σχημάτιζε «σταυρό» & έβαζαν «παρά» . Την πίτα αυτή την έλεγαν «Βετσερνικ». Έβραζαν σταρ θυμιάτιζαν για να φύγουν οι καλικάντζαροι, έβαζαν το θυμιατό στη πόρτα  & το βράδυ έστρωναν το τραπέζι με εννιά φαγητά νηστίσιμα. Ένας από τους σπιτιανούς έκοβε το ψωμί, το σήκωνε ψηλά & έδινε ευχές. Μετά το φαγητό δεν σκούπιζαν γιατί το θεωρούσαν γρουσουζιά. Το πρωί της παραμονής έσφαζαν & τα γουρούνια. Τα κάλαντα τα έλεγαν οι μεγάλοι & έκαναν παρέες από 12 άτομα & έναν αρχηγό & παρίσταναν τους δώδεκα Αποστόλους και το Χριστό. Με την συνοδεία γκάϊντας γυρνούσαν από σπίτι σε σπίτι & οι νοικοκυρές τους δεχόταν στο καλύτερο δωμάτιο, τους κερνούσαν χοιρινό & κρασί. Την νύχτα πήγαιναν όλοι στην Εκκλησία & όταν γυρνούσαν έτρωγαν το Χριστουγεννιάτικο φαγητό «μπάμπω». Κεμπάπ, χοιρινό ψητό στου φούρνο, κρέας ή λουκάνικα με μπλιγούρι ή κουσκούσι ήταν τα φαγητά του Χριστουγεννιάτικου τραπεζιού ανήμερα. Οι νέοι χόρευαν στην πλατεία του χωριού με γκάϊντα.

1η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ Πρωτοχρονιιά

Παραμονή πρωτοχρονιάς έκαναν τη βασιλόπιτα & έβαζαν μέσα παρά & σημάδια από κλωνάρι αγριοδαμασκηνιάς που έδειχναν τ’ αμπέλια, τα χωράφια & ό,τι είχαν δικό τους & την έκοβαν το βράδυ ή ανήμερα. Τα παιδιά έλεγαν τα κάλαντα κρατώντας τη Σούρβα (ένα ξύλο από δυο μύτες) & έλεγαν το «Σουρβα-σουρβα» «Αη Βασίλης» & «καλή χρονιά». Την πρωτοχρονιά δεν έδιναν τίποτα σε ξένο.

ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ   6 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ

Την παραμονή των Θεοφανείων έκαναν πάλι πίτα «βετσερνιτ» & τον σταυρό της πίτας τον έδιναν στα ζώα για να είναι γερά. Τα Θεοφάνεια έριχναν τον Σταυρό στη βρύση, τον έπαιρνε μια συντροφιά από παλικάρια & γυρνούσαν στα σπίτια μαζεύοντας δώρα.

ΑΠΟΚΡΙΕΣ

Την Κυριακή της κρεατινής έσφαζαν κότες. Κάθε πεθερά έστελνε στη νύφη της μια ψητή κότα. Τη Δευτέρα έκαναν το Μπέη εδώ από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Τη δεύτερη αποκριά της τυροφάγου έκαναν όλοι πίτες με τυρί  & η πεθερά έστελνε στη νύφη χαλβά. Το βράδυ έπαιζαν χασκαρ(ι), γύριζαν στα σπίτια συγγενών, φιλούσαν τα χέρια & ζητούσαν & έδιναν συγχώρεση, γιατί άρχιζε η μεγάλη Σαρακοστή του Πάσχα. Το τριήμερο που ακολουθούσε νήστευαν & από ψωμί. Την Πέμπτη κοινωνούσαν & τους φίλευαν οι γειτόνισσες που δεν κράτησαν τριήμερο με «λαγγιτες & κουσαφια (κομπόστα δαμάσκηνο).

Την 1η ΜΑΡΤΙΟΥ έκαναν συντικνέτσια άναβαν δηλαδή φωτιές στην αυλή, έκαιγαν τα χορτάρια, πηδούσαν για να φύγουν οι ψύλλοι, στο χέρι έβαζαν Μάρτη για να μη μαυρίσουν.

1 ΜΑΪΟΥ Την Πρωτομαγιά στόλιζαν τις πόρτες με λουλούδια & λούζονταν με καρυδόφυλλα & βότανα για να μην αρρωστήσουν.

1 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ Έβαφαν με γυκνα τα αγόρια την κορυφή του κεφαλιού & τα δάκτυλα & τα κορίτσια χέρια & δάχτυλα για να είναι γερά.

ΠΑΣΧΑ 

Την Μ.Πέμπτη έβαφαν τα κόκκινα αυγά & έβαζαν στις πόρτες κόκκινο πανί. Την μπογιά από τα αυγά την κρατούσαν 40 μέρες & το πρώτο αυγό για 1 χρόνο στο εικονοστάσι. Όποτε έπιανε μπόρα το έβαζαν ανάποδα στην αυλή για να διώξει την μπόρα, το χαλάζι.

Την Μ.Παρασκευή δεν έκαναν καμιά δουλειά στο σπίτι. Τα κορίτσια από το πρωί στολίζουν τον επιτάφιο & γίνεται το προσκύνημα πρώτα από τους άνδρες & μετά από τις γυναίκες. Οι γυναίκες όλη τη μέρα πηγαινοέρχονται κοντά στον επιτάφιο και μοιρολογούν.

Σήμερα μαύρος ουρανός 

Σήμερα μαύρη μέρα

σήμερα όλοι θλίβονται 

& τα βουνά λυπούνται

Σήμερα βάλανε βουλή 

οι άνομοι Εβραίοι

& οι άνομοι & τα σκυλά

& τρισκαταραμένοι

ο Κύριος θέλησε να μπει σε περιβόλι

να λάβει δείπνο μυστικό για 

να το λάβουν όλοι….

 

Μ.ΠΕΜΠΤΗ 

Μοιρολόι στον Εσταυρωμένο

Το βράδυ όταν η καμπάνα χτυπά γίνεται η περιφορά του Επιτάφιου.

Μ.Σάββατο περιμένουν το βράδυ της Ανάστασης. Όλοι πηγαίνουν στη λειτουργία της Εκκλησίας το πρωί στολίζουν την εκκλησία με κλαδιά δάφνης & όταν ο παπάς λέει το «Ανάστα ο Θεός κρίνο την γην»  & σκορπά δαφνόφυλλα οι γυναίκες τα αρπάζουν πριν πέσουν κάτω, τα φύλαγαν στο εικονοστάσι & τα χρησιμοποιούσαν για ξεμάτιασμα.

Την Κυριακή του Πάσχα η λειτουργία της δεύτερης Ανάστασης γινόταν στον αυλόγυρο της εκκλησίας. Την Δευτέρα μετά το Πάσχα οι νέοι & οι νέες πήγαιναν σ’ ένα λόφο  & γλεντούσαν ως το βράδυ. Εκεί υπήρχε ένα παρεκκλήσι, έβγαζαν τις εικόνες & τις γύριζαν γύρω από το χωριό διαβάζοντας διάφορες ευχές από τον ιερέα & μετά γινόταν το πανηγύρι.

Αγίου Γεωργίου (23 Απριλίου) Έκαναν κουρμπαν(ι). Έσφαζαν όλοι αρνί το καθάριζαν, το γέμιζαν με ρύζι & ψωμί το έραβαν & το έψηναν στο φούρνο έκαναν κούνιες στην πλατεία του χωριού & κουνιούνταν οι νέοι & οι νέες.

20 ΙΟΥΛΙΟΥ Προφήτη Ηλία γίνονταν το πανηγύρι

29 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ Αγ. Ιωάννου νήστευαν από λάδι, δεν έτρωγαν μαύρα σταφύλια, δεν έκοβαν το καρπούζι από την κορυφή.

ΤΟΥ ΑΓ.ΜΟΔΕΣΤΟΥ Έκαναν άρτο, γινόταν αγιασμός από το οποίο έδιναν στα ζώα για να είναι γερά.