Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

Τελετουργίες από Π.Ε. ΕΒΡΟΥ, Δ. ΣΟΥΦΛΙΟΥ, ΣΟΥΦΛΙΟΥ

Β. Έθιμα του Λαϊκού εορτολογίου

α) Η σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα

β) Το Δωδεκαήμερο (25 Δεκεμβρίου -5 Ιανουαρίου)

γ) Γιορτές του Φεβρουαρίου 

δ) Αποκριές

ε) Κινητές εορτές, Σαρακοστή Πάσχα, μετά το Πάσχα ως την Πεντηκοστή

στ) Ακίνητες γιορτές της Άνοιξης 

ζ) Γιορτές του Καλοκαιριού

η) Γιορτές του φθινοπώρου ως την εορτή του Αγίου Φιλίππου

Όταν αρχίζει η σαρακοστή στις 14 Νοεμβρίου του Αγίου Φιλίππου έπρεπε ούλοι μικροί μεγάλοι παππέοι και γκζάνια να νηστεύουμε από κρέας και γάλα και την Τετάρτη και Παρασκευή και από λάδι,  μόνο οι έγκυες και οι βαριά άρρωστοι μπορούσαν να μην νηστεύουν. Βέβαια ψάρια μπορούσαμε όλοι να φάμε. Την ημέρα των Χριστουγέννων πρωϊ-πρωϊ πηγαίναμε όταν χτυπούσε η καμπάνα στις 5:00 το πρωί όλοι στην εκκλησία του Αγίου -Γεωργίου και όσοι ήταν από την Καμπιά και όσοι από την Καρτσελια. Όταν τελείωνε η λειτουργία κοινωνούσαμε όλοι αφού βέβαια τις προηγούμενες μέρες είχαμε εξομολογηθεί ευχόμασταν χρόνια πολλά και πηγαίναμε σπίτια μας για να φάμε την μπάμπου. Τις υπόλοιπες μέρες δεν έπρεπε να μαλώνουμε να βριζόμαστε  και τα παιδιά στα παιχνίδια να προσέχουν μη ματώσουν και χάσουν την κοινωνία. Οι γυναίκες ετοίμαζαν τα γλυκά και τις βασιλόπιτες για την Πρωτοχρονιά. Τα παιδιά την παραμονή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς τραγουδούσαν στους δρόμους τα κάλαντα και οι νοικοκυρές τους διναν γλυκά-φρούτα, καρπούς ξυλοκέρατα και πεντοδίφραγκα. 

Την πρώτη μέρα του χρόνου όλοι πάλι πηγαίναμε στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου αυτή τη φορά κανείς δεν έπρεπε να κοιμάται σπίτι όταν διάβαζε η εκκλησία γιατί έπρεπε να καλωσορίσουμε το νέο έτος και να μας φέρει σε όλους τύχη. Το βράδυ που κόβαμε τη μεγάλη Βασιλόπιτα στην πλατεία του Σουφλίου όποιος τύχαινε το φλουρί θα ήταν τυχερός όλον το χρόνο και θα είχε τους Αγίους βοηθούς. 

Τον Φεβρουάριο δεν είχαμε συγκεκριμένες γιορτές εκτός από την καθαρά-Δευτέρα όταν τύχαινε βέβαια μέσα, που πηγαίναμε στην εξοχή πάνω στου γελαδαρά ή στο ποτάμι του Κοκαλή για να κάνουμε την αρχή της νηστείας του Πάσχα και να πετάξουμε αετό που φτιάχναμε με καλάμια χαρτιά και πανιά. Είχαμε όμως τις Αποκριές που για το Σουφλί είχαν μεγάλη σημασία. Στη γελαδαρά ή στην Ματρούδα διοργανώναμε χορούς και όλοι ντυνόμασταν μασκαράδες, βάζαμε ότι θέλαμε τα πιο αλλοπρόσαλα πράγματα, φορούσαμε παλιά δίκωχα, πυτζάμες των γονιών μας κοντογούνια μαντήλες ότι βρίσκαμε. Το βράδι της αποκριάς γυρνούσαμε στα σπίτια και κερνούσαμε κρασί και τα «πατλατζιανούδια που του ξύδι και τα καλαμπούρια και τα πειράγματα έδιναν και παιρναν. Βογκούσαν οι κιθάρες στα στενά καλντερίμια. Κάποιες αγαπημένες περίμεναν το τραγούδι τους!

«όταν του φθινοπώρου το κρύο 

αγέρις για να κοιμηθούν ύστερα

ευτυχισμένες και να ονειρευτούν.»

Το βράδι πριν το καρναβάλι πηγαίναμε όλα τα παιδιά στην μάνα μας και την μπάμπου μας για να πάρουμε την ευχή τους και ύστερα μαζευόμασταν και όλοι οι συγγενείς για να συγχωρεθούν.

Τα παιδιά παίζανε και ένα παιχνίδι που το λέγαμε χάσκα. Δέναμε σε ένα σχοινί ένα κομμάτι χαλβά το κρεμούσαμε και το γυρίζαμε γύρω γύρω και προσπαθούσαμε να το πιάσουμε με το στόμα άντε τώρα εσύ να το πιάσεις γέλια που κάναμε φτιάχναμε και πίτες και γκουλιόπιτα και μπαμπανάτσα. Ο μεγάλος χαμός όμως γινόταν την ημέρα της αποκριάς όταν κάναμε παρελάσεις. Βέβαια αυτό γινόταν, μόνο τελευταίως που μας το επιτρέπουν οι συνθήκες. Ετοιμάζουμε άρματα και σατιρίζουμε γεγονότα και καταστάσεις και το καλύτερο άρμα βραβεύεται και παίρνει μέρος στο καρναβάλι της Πάτρας και μάλιστα πολλές φορές έχει κερδίσει και βραβείο. Περνούσαμε πολύ ωραία και όλοι παίρναμε μέρος είτε πάνω στα άρματα είτε κάνοντας παρέλαση στο δρόμο. Μάλιστα μοιράζαμε στα παιδιά καραμέλες και σοκολάτες και είμασταν όλοι χαρούμενοι και ευτυχισμένοι.

Το Πάσχα το γιορτάζαμε όπως όλοι με σεβασμό και κατάνυξη για τα θεία πάθη νηστεύουμε και την μεγάλη βδομάδα δεν δημιουργούμε φασαρίες και ούτε τραγουδάμε ή συμμετέχουμε σε γιορτές και πανηγύρια. Την μεγάλη Πέμπτη βάφουμε μόνο κόκκινα αυγά ενώ τα χρωματιστά το Μεγάλο Σάββατο. Αυγά βάφουμε και με κρεμμυδόφυλλα και με χόρτα. Την Μεγάλη Παρασκευή πηγαίνουμε στην περιφορά του επιταφίου και όταν οι δυο επιτάφιοι  των ενοριών συναντηθούν ψέλνουμε όλοι μαζί. Περνάμε από όλα τα σπίτια και διαβάζουμε. Επίσης το μεγάλο Σάββατο ετοιμάζουμε τη μαγειρίτσα που θα την τρώγαμε αργά τη νύχτα όταν τελείωνε η λειτουργία. Την Κυριακή του Πάσχα ήταν μεγάλη χαρά για όλους. Το μήνυμα του Αναστημένου Ιησού έφερνε την ευτυχία. Σουβλίζαμε αρνάκι τσουγκρίζαμε αβγά και ευχόμασταν,  γινόντουσαν μεγάλα γλέντια με μουσική που έπαιζαν οργανοπαίχτες. 

Μετά το Πάσχα είχαμε μεγάλη γιορτή. Τη γιορτή του Αγίου – Γεωργίου που γινόταν και πανηγύρι στο Σουφλί και μαζευόντουσαν από όλα τα γύρω χωριά κόσμος. Διοργανώναμε χορό με συγκροτήματα, νυχτέρια μέχρι το ξημέρωμα και διάφορα παιχνίδια προς τιμή του Αγίου για να μας βοηθήσει καθώς έφτανε ο καιρός να βάλουμε τα κουκούλια στους εκκολαπτήρες αλλά και για καλή σοδειά. Παρόμοιες ενέργειες κάναμε και για την γιορτή του Αγίου -Αθανασίου. Μια από την σημαντικότερη γιορτή της Άνοιξης ήταν το καλωσόρισμα της που το κάναμε όχι τον Απρίλιο αλλά την πρώτη του Μάη. Πρωτομαγιά πανέμορφη γιορτή και όχι εργασία μαζεύαμε λουλούδια και κάναμε στεφάνια για τα μαγαζιά και τα σπίτια μας και έπρεπε να τα κρατήσουμε μέχρι την γιορτή του Άγιου -Γιάννη στις 24 Ιουνίου που τα καίγαμε στις φωτιές και όπως και σε κάθε άλλη γιορτή τραγουδούσαμε, χορεύαμε, πίναμε κρασί και τσίπουρο και τρώγαμε πίτες, τυρί, τουρσί και λουκάνικο. Επίσης τον Ιούνιο τα παιδιά είχαν ένα δικό τους είδος γιορτής για το πρώτο μάθημα που θα έδιναν εξετάσεις ανέβαιναν στο ύψωμα στο εκκλησάκι του Αγίου Αθανασίου και πετούσαν κάτω 3 φορές το βιβλίο τους και σε όποιες σελίδες τύχαινε το διάβαζαν πολύ καλά επειδή πίστευαν ότι ο Αγιος τους φανέρωνε τα θέματα. Τέλος μια άλλη γιορτή που έχουμε είναι ότι το βράδυ πριν την γιορτή του Αϊ-Γιάννη μαζευόμασταν όλα τα κορίτσια σε ένα πηγάδι κάποιου σπιτιού και καθεμιά από μας έβαζε ό,τι ήθελε μέσα στον κουβά του πηγαδιού. Βάζαμε μικροπράγματα τσιμπιδάκια, χτενάκια, κλειδάκια, πετρούλες κάτι που να έχει σημασία για μας και έπρεπε να μείνουν στο νερό όλη νύχτα. Πραγματικά το πρωί πριν βγει ο ήλιος δέναμε τα μάτια μιας κοπέλας που όμως δεν έπρεπε να είναι ορφανή ούτε από μάνα ούτε από πατέρα και αυτή αφού έβγαζε ένα αντικείμενο να διάλεγε ένα χαρτάκι με μια ευχή, ένα στιχάκι και η κοπέλα στην οποία ανήκε το αντικείμενο θα διάβαζε το χαρτάκι με τον Κλήδονα. Η γιορτή αυτή ονομαζόταν ακριβώς έτσι Κλήδονας. Ανήμερα της γιορτής του Αϊ -Γιάννη πηδούσαμε φωτιές και τα παλικάρια κάνανε κόντρες για να τους θαυμάζουν τα κορίτσια

Βάσω Μούτα

Σουλτάνα Κακαλη- Γρηγοριάδου

 

Κατηγορία

Τοπική ονομασία τελετουργίας

Αρ. χειρογράφου
623
Έτος καταγραφής
2000-01
Επώνυμο
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΟΥ
Όνομα
ΜΑΡΙΑ