Τοπικές ενδυμασίες από ΝΕΑΣ ΚΑΡΒΑΛΗΣ, Δ. ΚΑΒΑΛΑΣ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ : ΝΕΑ ΚΑΡΒΑΛΗ-ΚΑΒΑΛΑΣ

ΟΝΟΜΑ : ΠΑΪΤΟΤΣΟΥ ΟΛΓΑ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ : 2002-2003

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ Ι 

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Μ . Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ

Β. ΕΝΔΥΜΑ, ΥΠΟΔΕΣΗ, ΚΟΜΜΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ

Τα ρούχα που φορούσαμε ήταν κανονικά. Εδώ δε θυμάμαι καλά καλά η μάνα μου πως πέθανε. Τέλος πάντων, Θεός σχωρέστην….

Τα ρούχα είχαν φαρμπαλάδες και οι γυναίκες φορούσαν μακριές φούστες. Τα παπούτσια, παράξενο, αλλά ήταν πολύ χοντροκομμένα. Οι τσαγκάρηδες τα έφτιαχναν γερά αλλά πληγές άνοιγαν τα πόδια σου. Μετά αξυπόλυτοι περπατούσαμε. Οι γριές φορούσαν τσεμέρια στο κεφάλι. Προπαντός, όταν ήταν χήρες δεν το έβγαζαν. Εγώ στην εποχή μου, όταν ήμουν χήρα, τέσσερα χρόνια δεν το έβγαλα. Τώρα δε φοράνε πιά καθόλου.

Πλεξούδες και κότσο ήταν τα μαλλιά, δεν τα βάφαν όπως τέτοια βαψίματα όπως τώρα. Λέγαν κεφαλόπονο πως φέρνει όχι πως υπήρχαν τότες μπογιές. Καθώς μεγάλωσα εδώ δεν είδα ποτέ. Τα ρούχα που φορούσαν ήταν πολύ χρηστικά. Δεν είχαν ανοιχτά ρούχα. Πέθαιναν μικροί και νόμιζες πως ήταν μεγάλοι και έπρεπε να πεθάνουν. Όλοι βέβαια είχαν ένα καλό ρούχο για άλλα πράγματα. Στα μαλλιά για ομορφιά φορούσαν χτένα με μεγάλα δόντια. Και εμένα όταν πέθανε η μαμά μου, η γιαγιά μου μου την έδωσε. Όλα τα έκρυβαν τότε. Τώρα όλα έξω είναι, πλάτες, πόδια ακόμα και τα βρακιά τους. Όλα έξω… παιδιά αλλά αυτές οι μάνες δεν τα βλέπουν;

Β. ΕΝΔΥΜΑ, ΥΠΟΔΕΣΗ, ΚΟΜΜΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ  (σελ.58)

Δεν πρόσεχαν οι άνθρωποι την ενδυμασία. Είχαν μια καλή φορεσιά για τις γιορτές και συνήθως…οι γυναίκες κυκλοφορούσαν με τα καθημερινά ρούχα. Ο καλλωπισμός με διάφορα καλλυντικά και αρώματα για την εποχή εκείνη δεν υπήρχε. Τα υπόδημα. Τα υποδήματα και αυτά ήταν απλοϊκά, χωρίς μεγάλες πολυτέλειες. Την πολυτέλεια την είχαν όσοι είχαν οικονομική ευκαίρια.

 Β. ΕΝΔΥΜΑ, ΥΠΟΔΕΣΗ, ΚΟΜΜΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ  (σελ 85)

Στο στάβλο καινούργια ρούχα φοριούνται; Με συγχωρείς στην ουρά οι μύγες, ότι είναι; Παλιά ρούχα φορούσαμε. Όπως τώρα ρούχα πολλά δεν είχαμε. Τότες στα χωράφια πηγαίναμε, θερίζαμε, βίκο, σιτάρι καλαμπόκι τσαπίζαμε που να βάλουμε καινούργια ρούχα. Τα ρούχα ότι ήθελες χρώμα είχαν. Όπως τώρα καλή ώρα ότι χρώμα ήθελες έπαιρνες. 

Ε! Τα παπούτσια ήταν… και χοντρά είχε και κάποτε. Και αργότερα και ψιλά είχε. Είχε και σκληρά, είχε και μαλακά, όπως τώρα έχει και δερμάτινα έχει και αυτά πλαστικά, πως τα λένε; Ξέρω γω; 

Μαντίλα οι πιο πολύ δεν φορούσαν. Κοίταξε, μερικά κάμνανε πλεξούδα αλλά δεν ήτανε όπως τώρα να πας στο κομμωτήριο για να χτενιστείς. Τυλούσανε οι ίδιοι τους με τα αυτά, εκείνα τα πλαστικά πως τα λένε, εκείνα που είναι έτσι και τα πιάνεις, α! ναι ρολά.

Β. ΕΝΔΥΜΑ, ΥΠΟΔΕΣΗ, ΚΟΜΜΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟΣ  (σελ 119)

Με τσόκαρα γυρνούσαμε, αλλά παπούτσια ως επί το πλείστον δεν είχε. Πιο πολύ με τσόκαρα γυρνούσαμε. Μ’ αυτά αναποδογύριζε το πόδι μας στραμπουλιώταν το πόδι μας. Τώρα έπρεπε να έχω εκείνη τη φωτογραφία που ήμασταν ξυπόλητοι να στην δείξω.

Οπωσδήποτε, τα περισσότερα ρούχα τα φτιάχνανε μόνα τους, με τον αργαλειό, ξέρω ‘γω τα φτιάχνανε. Οι άντροι φορούσανε μάλλινα, οι γυναίκες βαμβακερά, μεταξωτά φορούσανε... εδώ η Καβάλα υπήρχε και πουλούσαν απ’ όλα. Οι Καβαλιώτε υπήρχαν και εμείς ήμασταν πρόσφυγοι. Φορούσαν τη λεγόμενη τσόχα. Κάθε σπίτι στην παλιά Καρβάλη είχε τσόχα και εδώ φέρανε αλλά επειδή εδώ είχε πιο πολύ κρύο χαλούσανε τα φορέματα και τα κάνανε παλτά. Λίγα αφήσανε την κάθε αυτού τσόχα, παλτό κάνανε.

Τα μαλλιά τους έτσι πίσω τα μάζευαν, κότσο έτσι σπάνια γυναίκες τα άφηνα μόνο με τις φουρκέτες. Όλες τα μαζεύανε και κότσο τα κάνανε.