Τοπικές ενδυμασίες από ΦΑΝΑΡΙΟΥ, Δ. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ, Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ

Νικολάου Παναγιώτα

Εισαγωγή στη Λαογραφία

Καθηγητής Μ.Γ. Βαρβούνης

Έτος 2002-2003

Επαρχία Φαναρίου, νομού Ροδόπης

Β.Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

     α)(Ένδυμα)… η μάνα μου έπαιρνε από τα πρόβατα τα μαλλιά, σε βραστό νερό τα έπαιρνε τα ζηματούσε, μετά από ‘κεί τα άνοιγε, λέγεται ξάνισμα, τα άνοιγε, τα έγνεθε, τα έκλωθε και μετά έπλεκε, μας έπλεκε κάλτσες, τα λεγόμενα τσουράπια (=κάλτσες), ζακέτες, πουλόβερ, μας έπλεκε. (στον αργαλειό μετά από τα ίδια μαλλιά ύφαινε κιλίμια, κουβέρτες).

     β)(υπόδεση)… από παπούτσια εκείνο τον καιρό είχαμε τσόκαρα τα λεγόμενα γαλέτζια, από παπούτσια φορούσαμε αυτά τα λαστιχένια, τις μπότες.

(Νικολάου Ελένη)

     …από το γουρούνι το δέρμα το γδέρναμε και τα εκάμναμε (τα τσαρούχια) και τα εδέναμε εδώ (δείχνει το πόδι) και γερίζαμε με ‘κείνα.[πηγαίναμε ως το βράδυ. το βραδ’, τα παιδιά μας μικρά, ξύλα δεν είχαμε, φωτιές, με τη φωτιά όλο να βράσουμε, κάναμε μακαρόνια, ό,τι ήτανε, το κάμαμε το βράδυ πριν ΄ρθούμε. τα παιδιά τα παίρναμε μαζί στο θέρος. εγώ είχαν κ’ τα τρία τα παιδιά, τα ‘παιρνα στο θέρο, το βράδυ ερχόμασταν, να μαγειρέψουμε, να κάνουμε το πρωί πάλι να σηκωθούμε, να τα ζημώσουμε.]

(Πέρσα Αραμπατζή)

     γ)(καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση)… η μάνα μου όταν χήρεψε έβαψε τα ρούχα της όλα μαύρα. φορούσε στο κεφάλι της μαντήλα μαύρη πάντα, και μέχρι τώρα τη φοράει.

(Ελένη Νικολάου)

     δ)(καλλωπισμός)… μόνες μας χτενιζόμαστε, και νύφες μόνες μας χτενιζόμασταν…να σου πω πώς βαφόμασταν;…ήτανε κάτι μπουμπουνιέρες με κόκκινα χαρτάκια και με ‘κείνο το χαρτάκι έβαζαν στα μάγουλα και βάφονταν, τόσο να πούμεν παλιά…(πριν 50 χρόνια)

 (Πέρσα Αραμπατζή)