από Δ. ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ-ΣΑΠΩΝ, Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ

Καλλιθέα Κομοτηνής

Ματσίνη Αφροδίτη

Λαογραφία

Καθηγητής: Μ.Γ. Βαρβούνης

Έτος 2002-2003

Β. Ένδυση, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

     Τα ρούχα μας ήταν υφαντά φτιαγμένα στον αργαλειό του σπιτιού από τις γυναίκες. Οι κάλτσες, οι φανέλες και οι μπλούζες φτιαγμένες στο χέρι. Η γυναίκα όταν ήρθε από τη πατρίδα φορούσε τις τσούκνες που ήταν φούστες φαρδιές, πουκάμισο, ζωνάρι, κάλτσες-τσουράπια, το καπέλο στο κεφάλι τη τσάπκα. Η μαμά μου δε φορούσε αυτά τα ρούχα αλλά βράκες και γι’αυτό την έλεγαν ντιμιλί μπάμπω δηλαδή βρακού γιαγιά (παρατσούκλι δηλαδή). Πάνω από τα καπέλα φορούσαν το τσεμπέρι με σταμπωτά λουλούδια και κεντήματα στις άκρες. Τα τσεμπέρια δένονταν με πολλούς τρόπους περισσότερη τέχνη έβαζαν στην νύφης το κεφάλι που της έκαμναν τα μαλλιά σαράντα (40) πλεξουδάκια. Από μέσα φορούσαν την κόσλια το πουκάμισο που είχε κέντημα στον ποδόγυρο, στο μανίκι και γύρω στο λαιμό. Το κέντημα αυτό είχε σχέση με την ηλικία της γυναίκας και την κοινωνικής της κατάσταση. Πάντως τα ανύπαντρα κορίτσια είχανε πιο πλούσιο πάντα σχέδιο. Το γιλέκο το φορούσαν κάθε μέρα μακρυμάνικο ή αμάνικο και το πιο αγαπημένο τους χρώμα ήταν το βυσσινί. Για το γιορτινό ρούχο προτιμούσαν τα μονόχρωμα υφάσματα. Το χειμώνα φορούσαν ένα μακρύ παλτό τη χούρκα και στη μέση μέση έβαζαν ζωνάρι με διάφορα χρώματα και πάνω στη χούρκα την ποδιά πεσκίρ. Οι άνδρες φορούσαν τα σαγιάκια παλτά μάλλινα και χοντρά ενώ τα παντελόνια τους ήταν ποτούρια μάλλινα μαύρο ή καφέ χρώμα. Ήταν φαρδιά από τη μέση μέχρι το γόνατο και μετά στένευαν, κούμπωναν με κουμπιά και από πάνω φορούσαν κάλτσες μέχρι το γόνατο. Τα πουκάμισα λέγονταν αντερίες υφαντά και αυτά και οι περισσότεροι φορούσαν και γιλέκο και στη μέση έβαζαν μια κόκκινη ζώνη φάρδους μιας πιθαμής. Τα ρούχα αυτά επειδή ήταν υφαντά ήταν δύσκολο να πλυθούν στη σκάφη με λίγο νερό και γι’αυτό τα φορτώναμε στο κάρο και τα πηγαίναμε στο ποτάμι προς τη Βένα και τα πλέναμε στο ποτάμι αφού τα χτυπούσαμε με το τοκμάκι ένα ξύλο κοντό και που δεν έσπαγε εύκολα για να καθαρίσουν. Σιγά-σιγά αφήσαμε αυτά τα ρούχα. Το δικό μου το γιορτινό το χάλασα και το έκανα πάπλωμα γιατί αρχίσαμε να φοράμε τα έτοιμα.

     Για παπούτσια παίρναμε το δέρμα από τα γουρούνια που σφάζουμε και κάμναμε τα τσαρούχια για τους άνδρες, τα μυτερά παπούτσια. Εμείς οι γυναίκες φορούσαμε τα σκαρπίνια για την εκκλησία ενώ μέσα στο σπίτι και γολέντσια.

     Τα μαλλιά οι γυναίκες τα είχανε πάντα μακριά και πλεξούδες. Αργότερα τα έκοψαν και οι περισσότερες έκαναν περμανάντ. Φορούσαν σκουλαρίκια (φουσνίκια) και ένα σταυρό στο λαιμό. Και στα χέρια δαχτυλίδια και βραχιόλια.

                                                                          (Γλυκερία Μεμεκίδου)