Τοπικές ενδυμασίες από ΧΡΥΣΟΥΠΟΛΗΣ, Δ. ΝΕΣΤΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ
Αρχείο 2451
Επώνυμο : Παπακοσμίδου
Όνομα : Σταυρούλα
Εργασία στο μάθημα “ Εισαγωγή στην Λαογραφία” του καθηγητή κ.Βαρβούνη Εμμανουήλ
Ακαδημαϊκό Έτος : 2011-2012
Τόπος συλλογής λαογραφικού υλικού :
Χρυσούπολη Καβάλας
Β) 'Ενδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός
α. « Κοίταξε παιδί μου, εμείς δεν είχαμε και πολλά ρούχα τότες, δυο τρεις αλλαξιές να είχαμε όλες κι όλες. Μέσα στο σπίτι οι γυναίκες φορούσαμε απλές μονόχρωμες φούστες είτε πλισέ είτε κανονικές σε ευθεία γραμμή, και από πάνω απλές μπλούζες μονόχρωμες κοντομάνικες το καλοκαίρι πουλόβερ και ζιβάγκο το χειμώνα και ζακέτες φυσικά για να μην κρυώνουμε. Στα πόδια μας φορούσαμε καλτσάκια τα οποία τα πλέκαμε οι ίδιες. Μαζευόμασταν οι γυναίκες από τη γειτονιά και πλέκαμε τερλίκια. Καμιά φορά τα πηγαίναμε και για δώρο κάπου όσα πλέκαμε. Οι άντρες μέσα στο σπίτι φορούσανε πουκάμισα κ πουλόβερ κι απλές φανέλες και φυσικά υπήρχε και τότε το τζιν. Αν είχε κρύο βάζανε και σακάκι ή παλτό ανάλογα ότι είχε ο καθένας. Φυσικά οι πιο εύπορες οικογένειες , όσοι δηλαδή είχανε την σειρά τους καλά, που λέμε, είχαν την δυνατότητα και είχανε περισσότερα, πιο εντυπωσιακά και πιο μοντέρνα ρούχα. Αλλά γενικά οι άντρες φορούσανε κοστούμια που ήτανε πολύ της μόδας και οι γυναίκες ωραία φορεματάκια και με χρήματα και χωρίς. Αυτά βέβαια περισσότερο αυτοί που είχανε την οικονομική άνεση. Σε επίσημες περιπτώσεις όπως σε γάμο, σε βάφτιση αλλά και κάθε Κυριακή στην εκκλησία, έβλεπες γυναίκες με ταγιέρ, ζακέτες και όμορφα φορέματα με παλτά και οι άντρες με ωραία κοστούμια. Γενικά να σου πω ότι όλοι είχαμε ένα καλό συνολάκι για κάποια ειδική περίσταση ».
(Αρλακέου Σταυρούλα)
« Μέσα στο σπίτι φορούσαμε απλά ρούχα . Μια μπλούζα και μια φούστα, μια μπλούζα και ένα παντελόνι. Άσε που παντελόνια δεν φορούσαμε βασικά πολύ τα κορίτσια τότε, περισσότερο φούστες, σπάνια έβλεπες κοπέλα με παντελόνι, είτε μέσα είτε έξω από το σπίτι. Δεν είχαμε και πολλά ρούχα. Ένα καλό συνολάκι είχαμε το βάζαμε τις Κυριακές στην εκκλησία ή σε καμιά γιορτή. Τερλικάκια φορούσαμε που μου για έπλεκε η μαμά ή η γιαγιά , με υφαντά που αγόραζε και τα έφτιαχνε στον αργαλειό ή και καμία φορά ήμασταν ξυπόλυτοι. Αυτά τα καλτσάκια φυσικά η μαμά ή η γιαγιά τα έπλεκε για την πιο μεγάλη κόρη κι ότι την μίκραινε μετά, τα έπαιρνε η επόμενη. Γενικά μας έπλεκε και ρούχα. Πάντως εγώ όσο ήμασταν μικρά δεν θυμάμαι να αγοράσαμε ρούχα».
β. « Παπούτσια ψωνίζαμε από το παζάρι. Τα πιο φθηνά τα είχανε έτσι χύμα και εμείς διαλέγαμε. Τα πιο ακριβά τα στήνανε πάνω στους πάγκους. Οι παντρεμένες γυναίκες διαλέγαμε και για τους άνδρες μας καθώς τα ψώνια ήταν μια καθαρά γυναικεία υπόθεση. Συνήθως τότε φορούσαμε χαμηλά παπούτσια οι γυναίκες . Υπήρχαν βέβαια και αυτές που φορούσαν ψηλά όμως ήταν κάτι ασυνήθιστο για μας τα τακούνια τότε και πάντα οι γυναίκες που τα φορούσανε έκλεβαν την εντύπωση. Οι άντρες φορούσανε σκαρπίνια και περισσότερο καθημερινά μποτάκια και αρβύλες ».
(Αρλακέου Σταυρούλα)
« Παπούτσια δεν είχαμε πολλά. Ένα καλό κι ένα καθημερινό ζευγάρι είχαμε. Ένα μου αγόραζε η μαμά μου κι ένα μου το έφερνε δώρο η νονά μου. Το πιο ακριβό και πιο καλό δώρο που μπορούσε να φέρει μια νονά στο βαφτιστήρι της ήταν ένα καλό ζευγάρι παπούτσια. Κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα θυμάμαι μου αγόραζε. Το καλό παπούτσι ήταν συνήθως με λίγο τακούνι για την δική μου τότε ηλικία. Καθημερινά φορούσαμε μποτάκια και αθλητικά παπούτσια. Μέσα στο σπίτι όπως είπα πριν τα τερλίκια που μου έφτιαχναν αλλά και παντόφλες που βέβαια ήρθαν αργότερα όταν εγώ ήμουν 15 χρονών».
(Συράκη Χρυσούλα).
γ. « Φορούσαμε μαντίλες καμιά φορά στο κεφάλι και μέσα και έξω από το σπίτι, όταν πηγαίναμε στη δουλειά, στα χωράφια δηλαδή. Οι άντρες φορούσανε καπέλα, τραγιάσκα τα λέγαμε τότε, αλλά όλα αυτά για τον ήλιο η για το κρύο, όχι για κάποιον άλλο λόγο. Επίσης τα μαλλιά μας τα είχαμε συνήθως κότσο επάνω για να μην μας ενοχλούν στις δουλειές. Υπήρχε βέβαια στο χωριό κι μια κομμώτρια στην οποία πηγαίναμε και κουρευόμασταν όταν θέλαμε ή πηγαίναμε να μας φτιάξει τα μαλλιά, αν ήταν να πάμε σε κάποιο γάμο, σε κάποια βάφτιση κάπου καλά δηλαδή. Μας έκανε περμανάντ και τέτοια πράγματα εντυπωσιακά και πρωτότυπα για την εποχή. Όταν μάκραιναν όμως τα μαλλιά κάποιου και δεν ήθελε η δεν μπορούσε να πάει στην κομμώτρια τα έκοβε μόνος του. Εγώ πολλές φορές έβαζα τα παιδιά μου να με κουρέψουν. Ο καθένας κουρευόταν και χτενίζοταν ανάλογα με τα γούστα του, δεν υπήρχε δηλαδή κάποιο συγκεκριμένο χτένισμα ».
(Αρλακέου Σταυρούλα)
« Δεν φορούσαμε εμείς πολύ μαντίλες και τέτοια, που και που δηλαδή και αυτό για το κρύο, να μην κρυώνουμε. Τα μαλλιά τότε εμείς τα κορίτσια τα είχαμε κοντά όλες. Ξέρεις όμως δεν πηγαίναμε στο κομμωτήριο με το ψαλίδι μόνες μας η μας κουρεύανε οι μαμάδες η οι γιαγιάδες μας .Τα κοντά μαλλιά τα είχαμε τότε συνήθως για λόγους ευκολίας. Ήταν ταλαιπωρία τότε να λούσει μια μάνα το παιδί της γιατί δεν είχαμε μπάνιο τότε. 'Επρεπε να ζεστάνει νερό έξω στο καζάνι και να το λούσει μόνη της . Έτσι προτιμούσαμε το κοντό μαλλί. Στο κεφάλι μας έπλεκαν και φορούσαμε διάφορα σκουφάκια το χειμώνα. Το καλοκαίρι μου έπλεκε η γιαγιά μου θυμάμαι κάτι σαν μαντίλες που έχουμε σήμερα, από λινό ψιλό ύφασμα και τα φορούσαμε όταν πηγαίναμε στο χωράφι ή όταν παίζαμε πολλές ώρες έξω για να μην μας χτυπήσει πολύ ο ήλιος . Για καλό χτένισμα συνήθως είχαμε το κοκοράκι που λέγαμε που τα πιάνεις δηλαδή επάνω ψηλά τα μαλλιά αλλά σου λέω με αγορέ μαλλί δεν μπορούσαμε να κάνουμε πολλά πράγματα στα μαλλιά μας ».
(Συράκη Χρυσούλα)