Τοπικές ενδυμασίες από Δ. ΝΕΣΤΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

 

                                        Αρχείο 2364

 

 

ΟΝΟΜΑ : ΓΡΗΓΟΡΙΑ

 

ΕΠΙΘΕΤΟ : ΜΑΚΡΙΔΟΥ

 

ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ : -3064-

 

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 15/1/11

 

ΕΤΟΣ : 2011

 

ΤΜΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ

 

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ

 

                                 Σκοπός Καβάλας

 

 

Το “καμίσ” (υποκάμισο από ύφασμα βαμβακοφανέλα για την καθημερινή περιβολή τους και για την επίσημη περιβολή τους με μεταξωτό ύφασμα). Το παντελόνι  (τα οποία φορούσαν συνήθως σε σκούρα χρώματα, όπως μαύρο, κυανό και καφέ σκούρο  από “Σαγιάκι ” ύφασμα για την καθημερινή περιβολή τους και κασμίρι για την επίσημη περιβολή τους ). Πέρα από τα ενδύματα τα “καθημερινά ” υπήρχαν και τα “επίσημα” μερικά από τα οποία προανέφερα πιο πάνω. Ωστόσο θα ήθελα να προσθέσω ένα ακόμη ένδυμα “καθαυτό” για επίσημη περιβολή το οποίο ήταν το “μακρογούνι” (τσόχινο παλτό σε ύψος 3 τέταρτα επενδυμένο με γούνα αρκούδας και εξωτερικά γαρνιρισμένο με γούνα αλεπούς). Για εσώρουχα χρησιμοποιούσαν φανέλα και “σώβρακο” μακρύ από εγχώριο μαλλί.

                                                                            (Μακρίδης Νικόλαος)

 

α) Όπως και οι άνδρες έτσι και οι γυναίκες τα πρώτα χρόνια χρησιμοποιούσαν τις παραδοσιακές τους ενδυμασίες.

Οι γυναίκες της μέσης ηλικίας και οι γυναίκες της τρίτης ηλικίας φορούσαν πάντα σκούρα χρώματα συνήθως μαύρα και το κεφάλι απαραίτητα καλυμμένο με μαντήλι. Για την καθημερινή τους περιβολή φορούσαν μεσοφούστανο (ύφασμα με κάθετη ραφή και λάστιχο στη μέση). Στο επάνω μέρος φορούσαν συνήθως μπλούζα από σύνθετο μετάξι (νάυλον) και αμάνικη πλεκτή ζακέτα. Απαραίτητη ήταν η ποδιά την οποία ονόμαζαν “πεσταμπάλ” ή “φοτά” ή “εμπροσθέα”. Το ύφασμα της ήταν από χασέ ( βαμβάκι).  Τα πόδια τους κάλυπταν με πλεκτές κάλτσες σε εκρού, μαύρο ή καφέ χρώμα (αυτό ισχύει και για τους άνδρες). Η επίσημη περιβολή για τα κορίτσια και τις νεαρές γυναίκες ήταν επηρεασμένη από τα ευρωπαϊκά πρότυπα της κάθε εποχής : Φορέματα με έντονους γιακάδες με βαθιές κουφοπιέτες, με φουσκωτά μανίκια και φαρδιές ζώνες στη μέση . Ήταν από υφάσματα μάλλινο κασμίρι, κρουστό μετάξι, σατέν. Οι κάλτσες για την επίσημη περιβολή τους ήταν διαφανείς μεταξωτές σε χρώμα κυανό και εκρού. Τα πανωφόρια τους ήταν και αυτά επηρεασμένα από τη μόδα της εποχής : μακριά παλτό από μάλλινη τσόχα σε χρώματα  μαύρο, καφέ, κυανό και βυσσινί. Τα πανωφόρια της καθημερινής τους περιβολής ήταν από ύφασμα “Σαγιάκι”.

                                                                         (Καλούση Ευμορφίλη)

 

β)Τα υποδήματα των ανδρών ήταν κατασκευασμένα από ακατέργαστο δέρμα συνήθως χοίρου. Τα επίσημα υποδήματα ήταν ημίψηλες μπότες ή χαμηλά μποτίνια και τα καθημερινά υποδήματα τα οποία φορούσαν στις εργασίες τους ήταν συνθετικά από λάστιχο και καουτσούκ.

 

                                                                        (Μακρίδης Νικόλαος)

 

β) Τα επίσημα υποδήματα των γυναικών ήταν η γαλλική “μπαρέτα” (ημιστρόγγυλο παπούτσι με τακούνι 4 εκατοστά και λουράκι με κούμπωμα στο πλάι). Τα καθημερινά υποδήματά τους ήταν τα “κουντούρας” (παπούτσια από ακατέργαστο δέρμα και άκομψα). Εν ώρα εργασίας φορούσαν τα λαστιχένια παπούτσια. Σε συνθήκες βροχής φορούσαν πάνω από τα παπούτσια τα “ναλια” (τσόκαρα από ξύλο και δέρμα με τακούνι εμπρός και πίσω για να αποφεύγουν τις λάσπες).

 

                                                                         (Καλούση Ελένη)

 

γ) Τα καλύμματα του κεφαλιού για τους άνδρες τα πρώτα χρόνια ήταν το “φέσι” σε ύφασμα τσόχα και σε χρώματα μαύρο και γκρί. Το “παπάκ” είδος φέσι από γούνα “αστρακάν” σε χρώματα μαύρο και γκρί. Αργότερα φορέθηκαν η “ρεμπούμπλικα”, το “καβουράκι” (το οποίο ήταν η ρεμπούμπλικα σε μικρό μέγεθος) και η τραγιάσκα. 'Οσον αφορά τη κόμμωση ακολουθούσαν τη κόμμωση της εποχής : κοντό μαλλί πίσω από το αυτί λαδομένο με μπρεγιαντίνι (το οποίο είναι το σημερινό ζελέ για τα μαλλιά). Απαραίτητο ήταν το μουστάκι . Γύρω στη δεκαετία του 40΄ και του 50΄ είχε γίνει μόδα το “χιτλερικο” μουστάκι. Το κούρεμα και το ξύρισμα γινόταν πάντα σε μπαρμπέρη.

 

                                                                      (Αντωνιάδης Γεώργιος)

 

γ) Για τις γυναίκες της μέση και τρίτης ηλικίας  εκείνης της εποχής απαραίτητη προυπόθεση ήταν να καλύπτουν το κεφάλι τους με μαντήλι.  Ωστόσο αυτό δεν ίσχυε απαραίτητα για τα κορίτσια μικρότερης ηλικίας.  Η “μαντήλα” όπως και την αποκαλούσαν εκτός από την καθημερινή τους περιβολή την χρησιμοποιούσαν και για την επίσημη περιβολή τους οι οποίες ήταν από ύφασμα μετάξι. Όσον αφορά την κόμμωση τα κορίτσια συνήθως έπλεκαν τα μαλλιά τους δύο πλεξούδες ή τα χτένιζαν “κεφτεδάκια” (πλεξούδα τυλιγμένη γύρω από το αυτί). Οι γυναίκες μέσης ηλικίας είχαν το μαλλί πιασμένο σε κότσο ή “μπανάνα” (είδος χτενίσματος εκείνης της εποχής) ή “σινιόν” (πλεξούδα πίσω από τον αυχένα”. Άλλες γυναίκες πάλι κούρευαν τα μαλλιά τους ανάλογα με το τι πρόσταζε ή μόδα της εποχής.

 

                                                                            (Νικολαίδου Σωτηρία)