Τελετουργίες από Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ, Δ. ΠΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ, ΜΑΥΡΟΛΕΥΚΗΣ

Β. Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου

Α.  Η σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα

«Η σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα ήταν μια νηστεία πριν την γέννηση του υιού του Θεού. Ο κόσμος την κρατούσε διότι δεν είχαμε ποικιλία φαγητών (δηλαδή κρέατα αρκετά) και έτσι δεν υπήρχε πρόβλημα. Είναι νηστεία χαράς, γιορτινή, μετά από αυτήν κάναμε τραπέζια και όσο μπορούσαμε γλεντούσαμε!»

Β. Το δωδεκαήμερο(25 Δεκεμβρίου -5 Ιανουαρίου)

«Σε αυτό το δωδεκαήμερο υπάρχουν πολλές και σημαντικές γιορτές.

Αυτές είναι : πρώτα και κύρια τα Χριστούγεννα (γέννηση του Θεανθρώπου), Πρωτοχρονιά, Παραμονή Θεοφανίων, (προσμονή αγιάσματος)

Γ. Γιορτές του Φεβρουαρίου

«Σημαντικές γιορτές ήταν η Υπαπαντή (σαραντισμός του Χριστού), του Τρύφωνος (γιορτή των αμπελουργών), του Χαραλάμπους ,του Βλασίου και του Συμεών».

Δ. Απόκριες

«Είναι το δεύτερο έθιμο μετά τα αναστενάρια της Βορειοανατολικής Θράκης, που αναβιώνει κάθε Καθαρά Δευτέρα στην Μαυρολεύκη. Είναι μια λαϊκή λατρευτική εκδήλωση που έκαναν κάθε χρόνο στο Κωστί της Ανατολικής Ρωμυλίας για να προκαλέσουν την γονιμότητα της γης. Είναι ένα λατρευτικό έθιμο που η ιστορία του χάνετε πολύ βαθιά στο χρόνο και σχετίζεται με τον κύκλο της βλάστησης, την μετάβαση από την μια εποχή στην άλλη, δηλαδή από τον χειμώνα στην άνοιξη , τότε που ο αγροτικός κόσμος νιώθει την ανάγκη να βοηθήσει την φύση στο έργο της με μια τελετουργία»

Το έθιμο που λες ,βασίζεται σε μια ομάδα κατοίκων του χωριού, ένα λατρευτικό θίασο που επικεφαλής είναι ο καλόγερος.  Και όταν λέμε καλόγερο εννοούμε τον καλό γέρο και όχι τον μοναστικό καλόγερο. Ένα άλλο πρόσωπο του θιάσου με δεύτερο ρόλο είναι «ο Βασιλιάς», ντυμένος με κόκκινο μανδύα φέρει το στέμμα και κρατά βέργα, ενδεικτικό στοιχείο του αξιώματος του. Ακολουθεί το Βασιλόπουλο και αυτό ντυμένο με κόκκινο μανδύα και βοηθά των Βασιλιά να προσφέρει κρασί ή ούζο στον κάθε νοικοκύρη που θα επισκεφτούν.

ΦΩΤΟ …Ο ΚΑΛΟΓΕΡΟΣ ΠΟΥ ΣΠΕΡΝΕΙ

Η «Μπάμπω»  είναι το τρίτο πρόσωπο του θιάσου, με γυρισμένο πρόσωπο και καμπούρα. Την υποδύεται κάποιος νέος ντυμένος με φτωχικά ρούχα. Κρατά στην αγκαλιά της ένα ομοίωμα από παιδί , από ξύλο, που όλο κλαίει και τσιρίζει και ζητάει να φάει και είναι τυλιγμένο σε κουρέλια. Λέγει πως είναι εφταμηνίτικο, το νανουρίζει, το θυλάζει και κάπου κάπου το ξυλοκοπεί στα αστεία που κάνει τους θεατές  να ξεκαρδίζονται στα γέλια.

Άλλα μέλη του θιάσου είναι τα κορίτσια, νέοι και αυτοί με γυναικείες φορεσιές  και είναι στολισμένοι με κοσμήματα.

Αυτός ο θίασος με μουσικά όργανα και άλλους μεταμφιεσμένους επισκέπτεται τα σπίτια του χωριού και κάθε νοικοκυρά ραίνει τον καλόγερο με διάφορους σπόρους , δηλαδή ένα μίγμα από τα προϊόντα που παράγει ο τόπος. Ο καλόγερος δέχεται το φιλοδώρημα της νοικοκυράς ή του νοικοκύρη και σύγχρονος χτυπά ένα φαλόμορφο κουδούνι που έχει δεμένο στην ζώνη του και μπροστά που έχει φαλλική σημασία. Την ίδια στιγμή σχηματίζει με μια «σφουγγιά» το σημείο του σταυρού στην είσοδο της αυλής. Ακολουθούν τα κεράσματα και οι ευχές. Ο αυτοσχέδιος θίασος επισκέπτεται όλα τα σπίτια του χωριού.

Όταν τελειώσει αυτός ο «αγερμός» δηλαδή οι επισκέψεις, συγκεντρώνονται στην πλατεία που θα γίνει ένα αγώνισμα, μια διελκυστίνδα μεταξύ νέων και μεσόκοπων κατοίκων του χωριού που καταλήγει σε νίκη των νέων. Η νίκη αυτή δεν είναι τίποτε άλλο παρά η νίκη της νιότης, της άνοιξης που θα φέρεις την καλή χρονιά. Ακολουθεί η περιφορά του καλόγερου πάνω στην άμαξα καθώς και του Βασιλιά και στην συνέχεια ακολουθεί το όργωμα και η σπορά τόσο από τον καλόγερο όσο και από τον Βασιλιά. Κατά την σπορά δίνονται ευχές που πολλές φορές αναμιγνύονται με άσεμνα λόγια, που όμως κανείς δεν ενοχλείται, αντίθετα μπορούμε να πούμε πως όλοι επιδιώκουν την εκστόμιση τους.

Όταν τελειώνει η φάση της σποράς δίνουν στον καλόγερο φαγητό, λίγο ψωμί, ελιές κρασί και ένα βρασμένο αυγό που θα το φάει στο τέλος και με αυτό θα κλείσει το στόμα του, αφού ακολουθεί νηστεία και θα το ανοίξει πάλι με αυγό το Πάσχα .Αφού τελειώσει το φαγητό ο καλόγερος «πεθαίνει» γι΄ αύτο του ρίχνουν νερό ή τον βουτάνε σε στέρνα με νερό για να αναστηθεί, πετυχαίνοντας έτσι τον επιδιωκόμενο σκοπό που δεν είναι άλλος από την καλή χρονιά , με υγεία και καλή σοδειά. 

Το βράδυ ακολουθεί τρελό γλέντι με την ίδια ένταση και κέφι, με τραγούδια που κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η σάτιρα και η αισχρολογία και  με την ευχή να είναι όλοι γεροί και την επόμενη χρονιά».

Ε. Κινητές εορτές

Σαρακοστή Πάσχα, Πάσχα μετά το Πάσχα ως την Πεντικοστή

«Η νηστεία του Πάσχα είναι πιο σημαντική γιατί το Πάσχα είναι από τις σοβαρές και λυπητερές γιορτές του Χρστιανισμού, επειδή αυτή η γιορτή αναφέρεται στον θάνατο και στην Ανάσταση του Θεανθρώπου. Την ημέρα του Πάσχα γίνονταν αρκετά γλέντια , ψήνανε αρνιά κοινός  «σουβλίζανε». Πριν την Πεντικοστή λοιπόν μετά από σαράντα μέρες είναι η γιορτή της Αναλήψεως, η Ανάλυψη του Ιησού στους ουρανούς. Το Πάσχα ακόμα ετοίμαζαν τσουρέκια

ΣΤ. Ακίνητες εορτές της άνοιξης

« Γιορτές της άνοιξης λοιπόν είναι η γιορτή του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης , της Πρωτομαγιάς και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου».

Ζ. Γιορτές του καλοκαιριού

«Οι γιορτές του καλοκαιριού είναι : «του Προφήτη  Ηλία, του Αγίου Παντελεήμονος, του Δεκαπενταύγουστου»

Η. Γιορτές του φθινοπώρου ως του Αγίου Φιλλίπου

«Από τις πιο σημαντικές γιορτές ήταν η γέννηση της Θεοτόκου( Σεπτεμβρίου), των Ταξιαρχών, του Σταυρού και του Αγίου Λουκά».