Τελετουργίες από Π.Ε. ΕΒΡΟΥ
Έθιμα και παραδόσεις
Τα φώτα
Τα φώτα πηγαίνανε στο μοναστήρι στη σάλα και χορεύαμε. Η σάλα ήταν στο διώροφο το σπίτι το πάνω μέρος που ήταν ξύλινο, στη πορεία αυτό διαλύθηκε. Ήταν πολύ μεγάλη αυτή η σάλα. Τα φώτα επίσης γινόντουσαν και άλλοι μικρότεροι χοροί στα σπίτια, στη πλατεία του χωριού, έκαναν νυχτέρια. Ήταν πολύ μεγάλη γιορτή τα φώτα για το χωριό. Η γιορτή αυτή γινόταν και αποβραδύς και την ημέρα των φώτων. Τα μικρότερα νυχτέρια τα διοργάνωναν μικρότερες παρέες. Την επόμενη μέρα το πρωί μετά την εκκλησία πήγαιναν και πετάγαμε τον σταυρό στο ποτάμι, όπως γίνεται και σήμερα.
Γιάννης Δελαφέτης
Κουρμπάνι
Το Κουρμπάνι ξεκίνησε από πολύ παλιά. Γινόταν προς τιμή του Άγιου Αθανασίου, δηλαδή στις 18 Ιανουαρίου. Από βραδύς μαζεύονταν ο κόσμος έτρωγε και γλεντούσε και παράλληλα έβραζαν όλο το βράδυ το φαγητό, που λεγόταν κουρμπάνι. Το φαγητό αυτό είχε μέσα κρεμμύδια, μοσχαρίσιο κρέας και κόκκινη σάλτσα. Το πρωί το φαγητό ήταν έτοιμο, μετά την εκκλησία οι άνθρωποι το μοιράζανε σε όλα τα σπίτια του χωριού. Ωστόσο το έθιμο αυτό σταμάτησε για κάποια περίοδο, διότι θεωρήθηκε ότι με αυτό το τρόπο παίρνανε κουμμουνιστικές ιδέες επειδή πηγαίναμε φαγητό εδώ και εκεί. Τότε δεν είχαν όλοι την δυνατότητα να τρώνε κρέας, έτσι για κάποια χρόνια σταμάτησε επειδή τους κυνηγούσαν. Ο αγροτικός συνεταιρισμός είχε καθιερώσει το κουρμπάνι. Επί την δικτατορία του Μεταξά το 1936 το σταμάτησαν, τους έβαλαν φυλακή γιατί θεωρήθηκε ότι κάνουν συνωμοσία, επειδή πήγαιναν κουρμπάνι. Ακόμη και σε οικογένειες που είχαν να φάνε καιρό κρέας. Το κουρμπάνι γινόταν αρχικά πάνω στον Άγιο Αθανάσιο. Επανήλθε γύρω στο 1950 και ξανά σταμάτησε μετά επανήλθε κάπου το 1980. Το κουρμπάνι τώρα γίνεται στο κέντρο του χωριού. Ο κόσμος μαζεύεται από βραδύς γλεντάει και σιγό-βράζουν το φαγητό και την άλλη μέρα μετά την εκκλησία μοιράζεται σε όλα τα σπίτια και στην πορεία συγκεντρώνεται ο κόσμος στο κέντρο του χωριού τρώει και χορεύει.
Γιάννης Μακρής
Πανηγύρι: Παναγία Προταϊτισσα
Στις 22 Αυγούστου το χωριό γιόρταζε το μοναστήρι. Γινόταν ένα μεγάλο πανηγύρι, κάθε καφενείο είχε τη δικιά του γιορτή. Είχε όργανα, τραγουδιστές, χορός μέχρι το πρωί, γλεντούσαν, γινόταν χαμός. Το πανηγύρι δεν γινόταν όπως σήμερα, που μαζεύονται όλοι στη πλατεία του χωριού και γίνεται γλέντι. Η πλατεία δεν ήταν έτσι όπως είναι σήμερα.
Γιάννης Μακρής
Στο πανηγύρι πήγαιναν από βραδύς και στο μοναστήρι επάνω και γιόρταζαν. Ερχόταν πολύς κόσμος από όλη τη περιφέρεια, από Διδυμότειχο, Ορεστιάδα, Φέρες και Αλεξανδρούπολη. Αν πήγαινες από την πόρτα του μοναστηριού μέχρι πάνω στην αλάνα είχε κόσμο. Γινόταν χαμός. Πλέον το πανηγύρι γίνεται στη πλατεία του χωριού με ορχήστρα, χορό και φαγητό.
Γιάννης Δελαφέτης