Τοπικές ενδυμασίες από ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ, Δ. ΘΑΣΟΥ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

Αρχείο 2616

 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΘΡΑΚΗΣ

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ : Κιρεζίδου Ελενα

 ΤΜΗΜΑ : Ιστορία – Εθνολογία

 ΜΑΘΗΜΑ : Εισαγωγή στη Λαογραφία

Λιμενάρια Θάσου

2012-2013

 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ

                                   ΕΝΔΥΜΑ- ΚΟΜΜΩΣΗ

Βυζαντινής τεχνοτροπίας και ύφους είναι οι ενδυματολογικές επιλογές των Θασίων γυναικών. Η τοπική ενδυμασία των ανδρών δεν έχει κανένα χαρακτηριστικό γνώρισμα. Η νησιώτικη βράκα ισορροπεί ανάμεσα στα σκέλη, που κλείνουν κάτω από το γόνατο.  Γιλέκο σταυρωτό, παπούτσια χαμηλά,  με μάλλινη κάλτσα και κάλυμμα κεφαλιού μαύρο σαν καθιστό φέσι. Στην γυναικεία φορεσιά συναντούμε βαριά και φίνα υφάσματα όπως βελούδο, μετάξι, κ.α. Στο σύνολό της η φορεσιά η οποία φοριόταν έως το 1950 και σε μεμονωμένες περιπτώσεις από τις γερόντισσες ως τις μέρες μας, αποτελείται από το φουστάνι, το πουκάμισο, την τραχηλιά, τον αλατζά, το τσικέτο, την ποδιά, το ζουνάρ, το σπαλέτο και τα σκαφούνια. Τα βαρύτιμα κυρίως μεταξωτά φουστάνια συναντώνται σε ποικίλους χρωματικούς συνδυασμούς. Αμάνικα και μακριά, σχεδόν ως τον αστράγαλο στολίζονται με χρυσαφί σιρίτια και άλλα πολύχρωμα γαϊτάνια. Στα Λιμενάρια τα φουστάνια παρουσιάζονται μονόχρωμα, σε μαύρο, σκούρο μπλε, βυσσινί κι όχι λουλουδάτα. Έχουν μικρό σκίσιμο στα πλαϊνά του ποδόγυρου και είναι κεντημένα με σιρίτια και πούλιες.  Η τραχηλιά και το πουκάμισο χρησημοποιούνται ως εσώρουχα και είναι λευκά. Έτσι μέσα από την φουστάρα στη λαιμουδιά φοράνε την τραχηλιά βαμβακερή ή μεταξωτή και είναι ένα χειροτέχνημα από κοπτό και δαντέλα. Ο αλατζάς είναι ένα κοντό γιλέκο μεταξωτό ή βελούδινο. Έχει στενά μανίκια που καταλήγουν στα χερότια. Ο καλός αλατζάς είναι κεντημένος με χρυσό φιστόνι, ενώ ο καθημερινός με μάυρο. Συναντάται συνήθως σε χρώμα κόκκινο, καφέ, βυσσινί, πράσινο. Το τσικέτο είναι το γιλέκο που φοράνε πάνω από τον αλατζά . Φτιάχνεται απο μαύρο ή βαθύ μπλε βελούδο και είναι χρυσοκεντημένο στο περίγραμμά, στην πλάτη και στα μανίκια. Από τσόχα καλής ποιότητας είναι ραμμένα τα χειμερινά τσικέτα για να είναι πιο ζεστά. Οι ποδιές είναι άλλοτε πολύχρωμες με τριαντάφυλλα και άλλα σχέδια στην ύφανσή τους και άλλοτε μονόχρωμες. Οι λουλουδάτες είναι στρογγυλές στο κάτω μέρος ενώ οι κεντημένες στο μέσο. Κάτω από την ποδιά φοράνε το ζουνάρ που είναι μονόχρωμο, κυρίως μάλλινο ενώ τα υφαντά ζουνάρια είναι βαμμένα με λουλάκι.  Στο κεφάλι φορούν το σπαλέτο, που είναι μια μαντίλα μεγάλων διαστάσεων. Κάτω από το σπαλέτο τοποθετούν ένα μικρό φέσι πάνω στο οποίο τυλίγουν τις πλεξούδες τους. Τέλος στα πόδια φοράνε τα σκαφούνια, άσπρες κάλτσες πλεχτές με βελόνες, που το χειμώνα είναι μάλλινες και το καλοκαίρι βαμβακερές. Όσον αφορά τα υποδήματα πριν από την εμφάνιση των δερμάτινων παπουτσιών φορούσαν βελούδινες παντόφλες ή πασούμια. Στην λαιμουδιά φορούσαν καρφίτσες χρυσές και καδένες. Φορούσαν και σκουλαρίκια.

Όμως από το 1950 κυριάρχησαν στις αγορές ευρωπαϊκά ρούχα και υποδήματα. Οι γυναίκες συνηθίζανε να πιάνουν τα μαλλιά τους αλογοουρά και να κάνουν πλεξούδες. Επίσης ήταν πολύ διαδεδομένο το περμανάντ το οποίο γινόταν με ένα σίδερο που το πυρώνανε, δηλαδή το ζεσταίνανε σε στρόγγυλο μαγκάλι με κάρβουνα. Ύστερα το τυλίγανε με ένα ειδικό πανί και κάνανε το ανάλογο χτένισμα.