Τοπικές ενδυμασίες από ΡΙΖΙΩΝ, Δ. ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

Ονοματεπώνυμο: Τερζούδη Χριστίνα

ΑΜ :  554141

Σχολή: Κλασσικών κ’ Ανθρωπιστικών σπουδών

Τμήμα: Ιστορίας και Εθνολογίας

Ακαδημαϊκό έτος: 2015-2016

Μάθημα: Εισαγωγή στη Λαογραφία

Καθηγητής : κος Βαρβούνης Εμμανουήλ

Ρίζια Έβρου

 

Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

Α. Ένδυμα

«Αυτόν τον καιρό ύφαινσκαν, και τα κορίτσια έπλεκαν, "τσουράπια". τα λέγαν, κάλτσες.

Τότε όλες είχαμε αργαλειό , σχεδόν όλα τα σπίτια , και ύφαιναν, όλοι χειροποίητα.

Έκλωθαν μαλλί, βαμβάκι στο χέρι, μετά στον αργαλειό. Γιατί, οι μάνες μας που ύφαιναν, να μέχρι τώρα 10,12,15 Νοέμβρη «ύφπνισκαν» , μετά έκοβαν το πανί και μας έφτιαχναν φούστες, παντελόνια, πουκάμισα, όλα υφαντά. Μας έφτιαχναν κανένα «παρτσαλούθι» = ρούχα».

                                                                  ( Μητακίδου Χρυσούλα )

«Όταν ήμασταν 15-16 χρονών τσιμπέρια και ποδιές φορούσαμε. Παρόλο που φορούσαμε τσιμπέρια  και ποδιές έτσι μας κυνηγούσαν τα παληκαρούδια».

                                                                   (Στανιογλούδη Χρυσούλα)

 

« Όταν ασχολούμασταν με δουλειές , όπως ειδικά το ψωμί , έπρεπε να βάλεις το τσεμπέρι οπωσδήποτε αλλά και ποδιά».

                                                                  (Μητακίδου Χρυσούλα)

« Αλλά και βόλτα στο χωριό που κάναμε , πάνω-κάτω, αυτά τα φορούσαμε».

                                                                  (Λυμπερίδου Ελένη)

«Άσπρα, ροζ τσιμπέρια και κεντημένα με πούλιες, φορούσαμε κι από κάτω έτσι ευρωπαϊκά ρούχα στη βόλτα. Οι μεγάλες γυναίκες φορούσαν μαύρα και γύρω γύρω ήταν κεντημένο με «θιστόνι». Οι μάνες μας φορούσαν μισόφουστες στα χωράφια και μαρνέλια= μπλούζα , αυτά ήταν ρούχα της «δουλειάς».

                                                                  (Μητακίδου Χρυσούλα)

« Κι εμείς έτσι φορούσαμε «μαρνέλια» , είχαμε και ρόμπες αλλά περισσότερο φορούσαμε μαρνέλια και φούστες γιατί ήταν εύκολα στη δουλειά , τα έβγαζες, πηγαίναμε στο χωράφι με άλλα ρούχα κι εκεί ξεντύνοσαν , εβάζαμε για τη δουλειά.

Κι είχαμε κάτι (γέλια) , τώρα βάζουμε μιας χρήσεως γάντια , εμείς τότε είχαμε «καπάκια» τα λέγαμε, για να μην μαυρίζουν τα χέρια μας , ήταν έτσι από εδώ (αγκώνα) έως εδώ (δάχτυλα). Ενιαίο ήταν το πανί και είχαμε μια δαχτυλήθρα εδώ στο μεσαίο δάχτυλο για να μην σηκώνεται συνέχεια και τα ‘χουμε με κλωστή ραμμένα ανάμεσα, αλλά και για να μην μας τσιμπούν τα άχυρα . Και στον καρπό ήταν με κλωστή δεμένο γύρω-γύρω».

                                                                     (Χρυσούλα Μητακίδου)

«Είχανε γιορτινά ρούχα και καθημερινά , τα τιμούσαν τα ρούχα τότε».

                                                                       (Στανιογλούδη Χρυσούλα)

β. Υποδήματα

«Παπούτσια είχαμε τα γκαλέτσια= τα σημερινά τσόκαρα. Το 1938-40 , μετά από το ’65 και μετά αναπτύχθηκαν…τα άλλα.

Οι παππούδες τα έφτιαχναν , τα πελεκούσαν, με τα ξύλα τα έκαμαν τότε. Ξύλο ήταν το υλικό με δέρμα γουρουνίσιο (πετσί) και το κάρφωναν στα γκαλέτσια.

Το καλοκαίρι τσαρούχια , και το χειμώνα διώροφα γκαλέτσια , για να μην βρεχόταν τα πόδια , φυσικά κρύωναν. Κι όταν χιόνιζε εκείνα τα διώροφα γκαλέτσια , μάζευαν χιόνι , κι έτρωγες μα τούμπα (γέλια).

Γιορτινό παπούτσι για την εκκλησία είχαμε κάτι σαν τις σημερινές μπαλαρίνες αλλά ξώφτερνες και ήταν λαστιχένιες».

                                                                              ( Χρυσούλα Μητακίδου )

«6 αδέρφια ήμασταν 2, 3 ζευγάρια παπούτσια είχαμε , πήγαινε η μια να κοινωνήσει περίμενε η άλλη να τα βάλει».

(Αγώνας δρόμου)                                               (Στανιογλούδη Χρυσούλα)

« Και οι άνδρες είχαν τα "τσιρβούλια" έβαζαν σαριά=πανιά (μάλλινα ή βαμβακερά) και τα τύλιγαν γύρω γύρω από το πόδι με "κολάνια" και τα έσφιγγαν.

Τα τσιρβούλια ήταν με δέρμα από γουρούνι που το ξέραιναν .

Είχαν 2 ζευγάρια "τσιρβούλια" είναι για τη δουλειά κι ένα για έξω».

                                                                               (Χρυσούλα Μητακίδου)

« Τα "σαρια" , ήταν δυο λογιών μάλλινα για το χειμώνα και βαμβακερά για το καλοκαίρι».

                                                                                (Λυμπερίδου Ελένη)

γ. Καλλύματα του κεφαλιού και κόμμωση

« Οι γυναίκες τσιμπέρια φορούσαν. Οι άνδρες τραγιάσκες για έξω και «μαχραμάδες»  το λέγανε, άσπρο μαντήλι στο χωράφι. Και φορούσαν και ποδιά υφαντή μαύρο με άσπρο.

Κι εμείς οι γυναίκες φορούσαμε «μαχραμάδες» αλλά φορούσαμε και «μπούδες» τα λέγαμε, υφαντά ήτανε, «μπρος» όταν σκάβαμε και θερίζαμε. Για να μην μας καίει ο ήλιος.

 

Κόμμωση  

« Οι γυναίκες είχαν πλεξίδες. Οι άντρες ήταν κοντοκουρεμένοι με ξυράφι= «γκραμπουλιά» τα λέγαμε. Είχαμε και χειροποίητη μηχανή . 2 ή 3 κουρείς ήταν στο χωριό. Κομμώτριες δεν υπήρχαν τότε εκτός του ότι δεν υπήρχαν λεφτά για τέτοια».

                                                                      (Μητακίδου Χρυσούλα)

«Σγουρά μαλλιά, μπούκλες έκαναν με το καρφί, έβαζαν ζεστό καρφί στη σόμπα και τύλιγαν τα μαλλιά».

                                                                      (Λυμπερίδου Ελένη)

δ. Καλλωπισμός

«Είχαμε το «σιλιμένι» =σκόνη από φαρμάκι , έτσι το λέγαν, το αγοράζαμε από το παντοπωλείο. Βάζαμε 3 αυγά το ασπράδι + ξύδι και το φαρμάκι και γινόταν μια κρέμα σαν γάλα , πολύ ωραία έκανε το πρόσωπο άλλο πράμα. Έξω τη φορούσα. Μετά όμως επειδή μερικές το πήραν το φαρμάκι από απογοήτευση και πέθαιναν, το απαγόρευσαν.»

                                                                       ( Στανιολούδη Χρυσούλα )

       « Τα φρύδια λίγο βάφαμε , από την καντήλα εκείνο το μαύρο , το καμένο από το φιτίλι , και «πούντρα» = πούδρα λίγο στο πρόσωπο, το ταλκ σκόνη. Ούτε κραγιόν , ούτε τίποτα».

                                                                         ( Λυμπερίδου Ελένη )