Τελετουργίες από ΖΥΓΟΥ, Δ. ΚΑΒΑΛΑΣ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ
Β. Έθιμα του λαϊκου εορτολογίου
α. ''Οι άνθρωποι ως βαθιά θρησκευόμενοι πριν από τα Χριστούγεννα , έκαναν
νηστεία για σαράντα ημέρες, χωρίς εξαιρέσεις, είτε ήταν μεγάλοι είτε μικροί. Μέσα
στην σαρακοστή δεν επιτρεπόταν η κατανάλωση κρέατος , γαλακτωμικών
προιόντων και λαδιού.''
Αρχοντούλα Βαλσαμίδου, 72
β. ''Την περίοδο των Χριστουγέννων οι άνθρωποι δεν πετούσαν νερό έξω, ούτε
άπλωναν ρούχα έξω το βράδυ γιατί φοβόντουσαν τους καλλικάντζαρους. Τα μικρά
παιδιά του χωριού έβγαιναν στις γειτονιές και χτυπούσαν κάθε πόρτα για να
τραγουδήσουν χριστουγεννιάτικα και γιορτινά τραγούδια , χτυπόντας τα τριγωνά
τους ή μικρά τύμπανα και ως αντάλλαγμα οι μεγάλοι τους έδιναν λεφτά ή γλυκά.
Γενικά οι μέρες των χριστουγέννων ήταν οικογενειακές μέρες κατα τις οποίες οι
άνθρωποι δεν δούλευαν και έτσι περνούσαν περισσότερο χρόνο με τις οικογένειες
τους , παίζοντας, μιλώντας, τραγουδώντας, πινοντας και τρώγοντας. Σε γιορτινά
τραπέζια έτρωγαν κρέας γουρουνιού , είτε σε πατσά, λουκάνικα και καβουρμλάδες.
Δεν στόλιζαν ούτε, δέντρο, ούτε καράβι, ούτε καν τα σπίτια τους με
χριστουγεννιάτικα διακοσμητικά και πολύχρωμα λαμπάκια όπως γίνεται τώρα. Τις
μέρες των Φώτων δεν επιτρεπόταν να κάνεις μπάνιο , ούτε καν να ακουμπήσεις το
νερό , ούτε γινόταν βαφτίσεις εκείνη την περίοδο. Στο χωριό μας ο παπάς δεν έριχνε
στο νερό τον σταυρό , καθώς δεν έχουμε θάλασσα στο Ζύγος.''
Αρχοντούλα Βαλσαμίδου, 72
γ. δ. '' Η μόνη γιορτή που υπήρχε τον Φεβρουάριο ήταν οι αποκριές , δηλαδή τα
Καρναβάλια. Οι άνθρωποι μικροί και μεγάλοι μεταμφιέζονταν φορώντας περίεργα
ρούχα ή και στολές και γιορτάζοντας όλοι μαζί και χορεύοντας και τραγουδώντας
στα πανηγύρια που γίνονταν στην πλατεία του χωριού.''
Αρχοντούλα Βαλσαμίδου, 72
ε. ''Η πιο μεγάλη ακίνητη γιορτή ήταν και είναι το Πάσχα. Πριν από το Πάσχα
νηστεύαμε για σαράντα ημέρες και ιδιαίτερα την Μεγάλη εβδομάδα. Δεν
επιτρεπόταν η κατανάλωση κρέατος, λαδιού ή γαλακτοκωμικών προιόντων. Κάθε
μέρα της μεγάλης εβδομάδας είχε και την λειτουργία της. Ο κόσμο πήγαινε στην
εκκλησία κυρίως την Μεγάλη Πέμπτη κατα την οποία τα μικρά κορίτσια και οι
νεαρές γυναίκες στόλιζαν με όμορφα και πολύχρωμα λουλούδια τον επιτάφιο. Την
Μεγάλη Παρασκευή τελούνταν η περιφορά του επιταφίου, η οποία ξεκινούσε από
την εκκλησία περνούσε από γειτονιές, σπίτια και πλατεία , έκανε όλο τον γύρο του
χωριού και επέστρεφε στην εκκλησία. Την περιφορά του επιταφίου ακολουθούσαν
ψέλνονταε όλοι οι χριστιανοί. Την Μεγάλη Πέμπτη ή την Μεγάλη Παρασκευή
έβαφαν οι γυναίκες τα αβγά με κρεμμυδόφυλλα. Το Σάββατο το βράδυ γινόταν η
Ανάσταση. Ο παππάς έψελνε και στις 12 το βράδυ μοιραζόταν από λαμπάδα σε
λαμπάδα το ''Άγιο φώς''. Το μεσημέρι της Κυριακής επικρατούσε οικογενειακό
κλίμα. Μαζεύονταν οι συγγενείς σε ένα σπίτι , τσούγκριζαν τα αβγά , έτρωγαν
μαγειρίτσα και σούβλιζαν τα αρνιά ή κατσίκια.''
Αρχοντούλα Βαλσαμίδου, 72
στ. ''Την άνοιξη υπήρχαν τρείς γιορτές. Η Καθαρά Δευτέρα , κατα την οποία ο
κόσμος έβγαινε στην εξοχή , έκανε πικ νικ και πετούσε τον χαρταετό. Η
Πρωταπριλιά που δεν ήταν επίσημη γιορτή ωστόσο ο κόσμος συνήθιζε να κάνει
πλάκες μεταξύ τους και όλοι γελούσαν πολύ. Και η τρίτη και σημαντικότερη ήταν η
Πρωτομαγιά κατα την οποία ο κόσμος πήγαινε στην εξοχή και έφτιαχνε γιορτινά
στεφάνια από όμορφα λουλούδια, καθώς επίσης ήταν επέτιος μιάς απεργίας.''
Αρχοντούλα Βαλσαμίδου, 72
ζ. '' Στο Ζυγός γινόταν τρείς γιορτές το καλοκαίρι. Στις 20 Ιουλίου η γιορτή του
Προφήτη Ηλία , όπου γινόταν πανηγύρι, στις 15 Αυγούστου που γιορταζόταν και
τιμώταν η Παναγία και γινόταν πανηγύρι , και στις 6 Αυγούστου που γιόρταζε η
εκκλησία του Αγίου Σωτήρος , στο Κρυονέρι, δίπλα στο Ζυγό.''
Αρχοντούλα Βαλσαμίδου, 72
η. ''Γιορτές του Φθνιπόρου σχετικά με την εκκλησία δεν υπήρχαν''.
Αρχοντούλα Βαλσαμίδου, 72