Τοπικές ενδυμασίες από ΝΕΑΣ ΚΑΡΒΑΛΗΣ, Δ. ΚΑΒΑΛΑΣ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΉ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

 από το χωριό ΝΕΑ ΚΑΡΒΑΛΗ ΚΑΒΑΛΑΣ

( από τους Σαρακατσαναίους του χωριού)

 ΤΗΣ ΦΟΙΤΉΤΡΙΑΣ: ΓΚΙΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΉ

 ΤΜΉΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ

 Α’ ΕΞΑΜΗΝΟ,  ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ:2001-’02

 ΟΝΟΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΉ:Μ.Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ

Β.Ένδυμα, ύποδεση, κόμμωση και καλλωπισμός.

α) Η φορεσιά των ανδρών.

Φορούσαμε το κατασάρκι που το έφτιαχναν οι γυναίκες στον αργαλειό, όπως βέβαια και τα άλλα ρούχα. Πάνω από το κατασάρκι φορούσαμε το πουκάμισο, το τσαμαντάνι (γιλέκο), το σακάκι που το ονομάζαμε πατατούκα. Η κοντόκαπα φοριένταν απ έξω και ήταν πιο μακριά από την πατατούκα. Η κοντόκαπα φοριένταν απ΄έξω και ήταν πιο μακριά από τη πατατούκα. Μερικές φορές όταν είχε πολύ κρύο και βγαίναμε για βοσκή φορούσαμε τη κάπα. Το εσώρουχο που φορούσαμε ήταν το σώβρακο (μακρύ ή κοντό) το οποίο ήταν επίσης μάλλινο, υφαντό στον αργαλειό. Από πάνω είχαμε τα μποτούρια (παντελόνι) ή κιλώτες. Τέλος, είχαμε τη φουστανέλα ή σεγγούνι που ήταν μάλλινη σε χρώμα μπεζ όταν πηγαίναμε κάπου ανεπίσημα ντυμένοι και σε άσπρο χρώμα για επίσημες καταστάσεις.

(Γκίκας Ιωάννης)

Η φορεσιά των γυναικών.

Εμείς οι γυναίκες φορούσαμε κατασάρκι, πουκάμισο που ήταν λίγο μακρύτερο από τη φούστα και το ονομάζαμε μεσιακό. Είχαμε επίσης το τσαμαντάνι (γιλέκο) που το κεντούσαμε με χρυσές φρετζές συνήθως. Τη φούστα την υφαϊναμε στον αργαλειό και μετά τη κεντούσαμε γυρω-γυρω με τρείς ή τέσσερις σειρές φρετζές χρυσές. Στη μέση φορούσαμε το ζωνάρι που επίσης κεντούσαμε το ζωνάρι που επίσης κεντούσαμε με φρέτζες. Στο λαιμό φορούσαμε τη πετσέτα που ήταν κεντημένη με φρέτζες αλλά και άλλες κλωστές. Στα χέρια (από τους ώμους μέχρι τον αγκώνα) φορούσαμε τα φρούτα που ήταν φαρδιά, κεντημένα με φρέτζες.Στο υπόλοιπο μέρος του χεριού είχαμε τα μανίκια που ήταν πλεκτά και πιάνονταν με κόπτσες από τα φρούτα. Αυτά τα ονομάζαμε χειρίτια. Στα πόδια φορούσαμε κάλτσες που κάλυπταν το μέρος του ποδιού από το γόνατο μέχρι τον αστράγαλο. Στο άλλο μέρος του ποδιού από τον αστράγαλο ως τα δάχτυλα είχαμε τη πατούνα με κοντοτσούραπο. Στη μέση ήταν απαραίτητα για μας να φοράμε τη ποδιά σε διάφορα σχέδια ανάλογα με την περίσταση.

(Γκίκα Βασιλική)

β)Τα παπούτσια των ανδρών:Επιδιώκαμε τα παπούτσια μας να είναι τέτοια ώστε να μη γλιστράνε. Τα ονομάζαμε τσαρούχια και τα φτιάχνουμε μόνοι μας από δέρμα ζώων. Το επίσημο υπόδημα ήταν το τσαρούχι με φούντα.

(Γκίκας Ιωάννης) 

Τα παπούτσια των γυναικών: Είχαμε τσαρούχια όπως και οι άντρες αλλά είχαμε και παπούτσια ειδικά για γυναίκες με τακούνια (μεσοτάκουνα)

( Γκίκα Κρυσταλλία)

γ) Εμείς οι γυναίκες είχαμε πάντα τα μαλλιά μας μακριά και δέναμε πλεξούδες. Το κεφάλι φορούσαμε στάντα τη μαντίλα που ήταν υφαντή σε χρώμα μαύρο συνήθως και την ονόμαζαν μπόχο. Είχαμε τη καρφίτσα για να συγκρατεί το μπόχο με τις πλεξούδες αλλά και για να είμαστε ωραίες. Έξω από το ζωνάει φορούσαμε το ασημοζώναρο και μπροστά από αυτό, υπήρχαν τα κλειδώματα ή γκομπέ που τα φορούσαμε κυρίως σε γάμους.

Οι άνδρες στο κεφάλι φορούσαν καπέλα στρογγυλά χαμηλά σε ύψος φέση ή φούντα.

( Γκίκα Βασιλική)

δ) Δεν ενδιαφερόμασταν τόσο πολύ για τον καλλωπισμό.