Τοπικές ενδυμασίες από ΦΕΡΩΝ, Δ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ, Π.Ε. ΕΒΡΟΥ

Αραμπατζή Χριστίνα

Ακαδημαϊκό έτος 2014-2015

Λαογραφία

Μ.Γ Βαρβούνης

Αναφορά για το χωριό των Φερών

Β) Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

Α. Ένδυμα

Τα υφάσματα τα έφτιαχναν από τις βασικές πρώτες ύλες τις οποίες τις προμηθεύονταν από τα ζώα. Για να μπορέσουν να υφάνουν αυτά τα υλικά χρησιμοποιούσαν τον αργαλειό. Έτσι λοιπόν όλα τα ενδύματα ήταν στο χέρι τα χειμερινά τα ρούχα τα έπλεκαν στον αργαλειό τον οποίο τον είχε η κάθε νοικοκυρά μέσα στο σπίτι της. Οι άνδρες φορούσαν μάλλινα ενδύματα για να τους κρατάνε ζεστούς όταν βρισκόταν στην δουλειά. Σε ειδικές περιστάσεις οι άνδρες εκτός από το παντελόνι και το σακάκι φορούσαν το γιλέκο ανάλογα με την ηλικία που είχε ο καθένας την τραγιάσκα ενώ η γραβάτα ήταν πολλές φορές από το ύφασμα του κουστουμιού. Επίσης οι άνδρες φορούσαν τα ποτούρια και τα σιγκούνια. Φυσικά το χρώμα του κουστουμιού ήταν έγχρωμο η ανδρική μόδα έχει γραμμές πιο στενές και αναλογίες ελαφρώς διαφοροποιημένες. Το σακάκι και το παντελόνι είναι από διαφορετικά υφάσματα αλλά δένουν μεταξύ τους. Στην αρχή το σακάκι ήταν σχεδιασμένο με τέτοιο τρόπο που επιφέρει την κομψότητα σε όλο το σύνολο. Ο γενικός κανόνας είναι ότι το σακάκι είχε ένα ή δυο κουμπιά που έδειχνε πως ήταν επίσημο. Αργότερα όμως το σακάκι γίνεται πιο χαλαρό. Το φαρδύ παντελόνι συνδυασμένο πάντα με ένα πολύχρωμο σακάκι ήταν η μόδα της τότε εποχής. Οι άνδρες επίσης φορούσαν τα πουλόβερ το οποίο το φορούσαν με πουκάμισο με γιακά. Οι γυναίκες ήταν πάντα όμορφα ντυμένες με ωραία φορέματα, από μετάξι με έντονα χρώματα. Άλλοτε τα φορέματα ήταν μακριά και άλλοτε κοντά με κρόσια και κολιέ. Φορούσανε κορσέ και τα ρούχα τους ήταν στενά. Οι φούστες ήταν μακριές μέχρι το γόνατο. Αργότερα φόρεσαν τα ταγέρ το παντελόνι με το σακάκι που έφεραν ένα αυστηρό ύφος στη γυναικεία μορφή. Πολλές φορές μαζί με τα φορέματα φορούσαν τις ζώνες με φιουμπα ή ( τον τουκα) η οποία ήταν πολύχρωμη με σχέδια. Τα παλτά που φορούσαν οι γυναίκες ήταν μακριά και φτιαγμένα από καλό ύφασμα (τσόχα)

Β) Υποδήματα

Τα υποδήματα των ανδρών ήταν τα τσαρούχια τα οποία ήταν κατασκευασμένα από τα χοιρινά ζώα. Επίσης φορούσαν μαύρες μπότες. Φυσικά είχαν και τα παπούτσια με τα κορδόνια τα οποία τα έφτιαχναν με το τρυπητήρι το οποίο άνοιγε τις τρύπες για να περνάνε τα κορδόνια. Επίσης είχαν το τρίποδο αμμόνι το οποίο το χρησιμοποιούσαν γιατί έβαζαν πάνω το παπούτσι και εκεί το τελειοποιούσαν. Τα υποδήματα ήταν χοντρά και βαριά με απλά σχέδια χωρίς να έχουν χρώμα. Οι γυναίκες φορούσαν τα τσόκαρα (γαλένια) τα οποία ήταν ξύλινα και αρκετά βαριά. Επίσης φορούσαν υποδήματα με τακούνι μαύρα απλά άλλοτε με μύτη και άλλοτε στρογγυλά χωρίς ιδιαίτερα σχέδια. Υπήρχαν και τα παπούτσια τα οποία ήταν κατασκευασμένα από «φελλό» και τα παπούτσια με το λουράκι το οποίο είχε σχήμα Τ.

Γ) Καλύμματα του κεφαλιού και κόμμωση

Οι γυναίκες είχαν μακριά μαλλιά τα οποία τα έκαναν πλεξούδα φορούσαν κορδέλες και πολλές φορές τα χτενίσματα τα οποία έκαναν ήταν προς τα πάνω έτσι ώστε να φαίνεται το πρόσωπο τους. Δεν ήταν βέβαια και αυτές που φορούσαν την μαντίλα τις οποίες τις έδεναν και ήταν κόκκινες με λουλούδια. Μερικές γυναίκες είχανε κοντά μαλλιά και τα γύριζαν με τα ρολά επίσης φορούσαν οι γυναίκες και τις φουρκέτες. Οι άνδρες δεν κουρεύονταν φορούσαν τα καπέλα και απλώς χτένιζαν τα μαλλιά τους με μια χτένα η οποία ήταν φτιαγμένη από κέρατα των ζώων και είχε από την μια ψιλά και από την άλλη χοντρά δόντια. Οι άνδρες κουρεύονταν στον κουρέα του χωριού. Επίσης έλουζαν τα μαλλιά τους με στάχτη και πηλό για να είναι μαλακά. Τα μαλλιά τους οι γυναίκες δεν τα έβαφαν. Οι άνδρες φορούσαν καπέλα απλά, μαύρα.

Δ) Καλλωπισμός

Όσο αφορά τον καλλωπισμό των γυναικών δεν ήταν κάτι το ιδιαίτερο γιατί τα χρόνια εκείνα οι συνθήκες της ζωής ήταν πολύ δύσκολες με αποτέλεσμα οι γυναίκες να μην έχουν πολύ χρόνο για την περιποίηση τους. Οι γυναίκες δεν έβγαζαν τα φρύδια τους όμως χρησιμοποιούσαν μια μέθοδο που τα φρύδια του γινόταν γυαλιστερά. Έπαιρναν τα καρύδια τα έψηναν στον φούρνο και τα χρησιμοποιούσαν για να βάφουν τα φρύδια και να γίνονται έντονα και γυαλιστερά ανάλογα με το σχήμα που είχε η κάθε μια. Τα βλέφαρα τους τα ζωγράφιζαν με στίμμι και τα ματόκλαδα με ασπράδι αβγού.

Για το πρόσωπο τους έφτιαχναν μια κρέμα (φκιαστίδι) στην οποία έβαζαν μέσα μαστίχα και αβγό και την έβαζαν στο πρόσωπο τους για να είναι μαλακό. Για το σώμα έφτιαχναν μια άλλη κρέμα η οποία ήταν για τον ιδρώτα και περιείχε μέσα καρυδόλαδο και άλλα λουλούδια από την φύση τα οποία τα έκαναν μια μείξη και τα έβαζαν στο σώμα τους. Οι άνδρες δεν είχαν κάποιο ιδιαίτερο καλλωπισμό απλώς λουζόταν και χτενιζόταν με την χτένα την οποία την έφτιαχναν από μόνοι τους. Ορισμένοι ξυριζόταν ελάχιστες φορές στον κουρέα του χωριού ο οποίος κούρευε τους άνδρες χωρίς κάποια συγκεκριμένη τεχνική είχαν το ξυράφι και το πινέλο. Επίσης οι άνδρες χρησιμοποιούσαν το σαπούνι το οποίο το έφτιαχναν από τα προϊόντα της φύσης που ήταν διαθέσιμα.