Τοπικές ενδυμασίες από ΣΤΡΥΜΝΗΣ, Δ. ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ-ΣΑΠΩΝ, Π.Ε. ΡΟΔΟΠΗΣ
Όνομα: Σμαράγδα Πελεκάνου
Ακαδημαϊκό έτος: 2012-2013
Μ.Γ ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ
Λαογραφία
Χωριό: Στρύμη Ροδόπης
Β. Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός
«οι άνδρες και οι γυναίκες φορούσαμε όλοι υφαντά ρούχα, φτιαγμένα από μαλλί για να είναι ζεστά. Συγκεκριμένα, οι γυναίκες από την μέση και πάνω φορούσαμε εφαρμοστές μάλλινες μπλούζες και από την μέση και κάτω υφαντές φαρδιές φούστες. Για κάλτσες φορούσαμε τσουράπια. Ήταν μακριές και πλεκτές κάλτσες στο χέρι φτιαγμένες από μαλλί. Τα πανωφόρια των γυναικών ήταν πάνω από το γόνατο και στον γιακά είχαμε ένα κομμάτι από βελούδο. Οι άντρες φορούσαν υφαντά παντελόνια. Από πάνω φανέλες και από πάνω πουκάμισα. Πάνω από τα πουκάμισα φορούσαν γιλέκα. Τέλος, πάνω από τα γιλέκα φορούσαν σακάκια ως πανωφόρια. Και αυτοί φορούσαν πλεκτές μακριές μάλλινες κάλτσες. Στην καθημερινή ζωή φορούσαν και οι άντρες και οι γυναίκες τσαρούχια. Τα τσαρούχια ήταν φτιαγμένα από το τομάρι του γουρουνιού.
Εκείνο τον καιρό δεν είχαμε λεφτά ούτε για να ζήσουμε. Προσπαθούσαμε από τα ζώα μας να εξασφαλίσουμε όσο δυνατόν περισσότερα πράγματα μπορούσαμε. Ακόμη και ρούχο που ήταν τελείως άχρηστο κοιτούσαμε να το ξυλώσουμε και να χρησιμοποιούσαμε ξανά το υλικό για κάποιο άλλο ρούχο. Το ίδιο συνέβαινε και με τα παπούτσια. Αν ένα ζευγάρι παπούτσια τρυπούσε, τα μπαλώναμε λιγάκι και τα ξαναφορούσαμε. Όταν πάλι τα ρούχα μίκραιναν δεν τα πετάγαμε αλλά τα δίναμε στα μικρότερα αδέλφια.
Τα οικονομικά μας μετά το 1960 άρχισαν να γίνονται καλύτερα. Ύστερα, είχαμε περισσότερα λεφτά και όταν κατεβαίναμε στην Κομοτηνή παίρναμε κανένα ζευγάρι παπούτσια από τα εμποροπανηγύρια. Οι γυναίκες που ήταν μεγαλύτερης ηλικίας φορούσαν στο κεφάλι σκουρόχρωμες μαντήλες, οι μικρότερες σε ηλικία κοπέλες φτιάχνανε κοτσίδια σε σχήμα πλεξούδες. Οι γυναίκες μόνες μας κουρευόμασταν και χτενιζόμασταν. Εγώ έβαζα την μεγαλύτερη αδελφή μου να με χτενίζει και να με κουρέψει. Οι άντρες είχαν μια χωρίστρα στα μαλλιά και πηγαίναν στο μπαρμπέρη του χωριού να κουρευτούν και να ξυριστούν.
Εκείνα τα χρόνια, είχαμε βάσανα και φτώχεια. Δεν κοιτούσαμε καλλωπισμούς και ομορφιά γιατί είχαμε να σκεφτούμε την καθημερινή μας επιβίωση».