Τελετουργίες από ΚΡΗΝΙΔΩΝ, Δ. ΚΑΒΑΛΑΣ, Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ
Β. ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΛΑΙΚΟΥ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟΥ
Α. Η σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα
Κρατούσανε τη νηστεία τους. Κρέας, αυγό, τυρί, γάλατα και γιαούρτια δεν τρώγαμε. Τα Χριστούγεννα πηγαίναμε στην εκκλησία κάθε μέρα το πρωί.
Φτιάχναμε τσουρέκια, βγαίνανε οι άνθρωποι μικρά παιδιά και μεγάλοι και λέγαμε τα κάλαντα. Πρωί ήτανε, απόγευμα, βράδυ, ό,τι ώρα και να ήτανε ο κόσμος την πόρτα άνοιγε για να ακούσει τα κάλαντα. «Είναι αργά, ή με ξύπνησες» τέτοια δεν έλεγε κανείς. Ο κόσμος χαιρότανε που άκουγε τα κάλαντα.
Μετά, λίγο αλεύρι ή αυγά τέτοια πράγματα δίνανε όχι λεφτά όπως τώρα. Αλλά, σου είπα, ο κόσμος πρόσεχε πολύ τη νηστεία που κρατούσε. Φτιάχνανε οι μανάδες μας νηστίσιμα φαγητά και την κρατούσαμε από την αρχή μέχρι και την τελευταία μέρα
(Δαμιανού Ευτυχία, 77)
Β. Το Δωδεκαήμερο(25 Δεκεμβρίου- Ιανουαρίου)
Τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά όλοι στην εκκλησία πηγαίνουμε. Μετά που κοινωνούσαμε, ετοιμάζαμε το τραπέζι στο σπίτι. Από το προηγούμενο βράδυ απαραιτήτως ένα φαγητό βράζαμε που το φτιάχναμε κάθε Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά: κοτόπουλο με ρύζι ‘κεσκέσι’ αυτό σε κάθε σπίτι τέτοιες μέρες ήταν στο τραπέζι. Πρωτοχρονιά οι άνθρωποι, κοιτάζανε να περάσουμε καλά, να φάμε, να πιούμε και να διασκεδάσουμε, γιατί πιστεύαμε πως όπως περάσουμε την Πρώτη μέρα του χρόνου, έτσι θα είναι, έτσι θα μας πήγαινε όλη η χρονιά. Παραμονή των Φώτων η μάνα μου, μικρά κουλουράκια έφτιαχνε και πάνω στο κεφάλι σε κάθε ζώο από ένα έβαζε. Παραμονή των Φώτων πάλι ο παπάς του χωριού σε κάθε σπίτι πήγαινε και με αγιασμό το ευλόγαγε, αυτό βέβαια και τώρα το κάνει…
(Δαμιανού Ευτυχία, 77)
Δ. Απόκριες
Στις απόκριες θυμάμαι εμείς οι μανάδες ράβαμε τις αποκριάτικες στολές, τα κουστούμια που φοράγανε τα παιδιά. Αλλά καρναβάλια, δεν γινόντανε μόνο τα παιδιά, και οι μεγάλοι άνθρωποι ντύνονταν. Εδώ έξω στο δρόμο χοροί και χαρτάκια μικρά πετούσαν στο κεφάλι μας. Ωραία ήτανε: πολύ ωραία.
(Γρηγοριάδου Μαρία, 69)
Ε. Κινητές εορτές
Σαρακοστή Πάσχα, Πάσχα, μετά το Πάσχα ως την Πεντηκοστή.
Στην Σαρακοστή για το Πάσχα, από Δευτέρα μέχρι το Σάββατο εκκλησία, στη Συγχώρεση πηγαίνουμε και στους Χαιρετισμούς. Νηστεία κρατούσαμε, μεγάλη. Τα σπίτια μας πολύ καλά καθαρίζαμε για το Πάσχα, για την Ανάσταση, τους τοίχους βάφαμε. Ετοιμάζουμε δηλαδή και την ψυχή μας, να είναι καθαρή και τα σπίτια μας να είναι και αυτά καθαρά. Μεγάλη εβδομάδα εκκλησία πηγαίναμε. Το Πάσχα, το βράδυ την Ανάσταση πηγαίνουμε στην εκκλησία, όπως και τώρα και μέναμε μετά στη λειτουργιά για να μεταλάβουμε. Το πρωί σαν σηκωνόμασταν ετοιμάζαμε τα φαγητά. Άλλοι κατσίκια τρώγανε άλλοι γουρούνια σφάζανε και τρώγανε…ό,τι είχε ο καθένας.
Μετά το Πάσχα είχαμε τη γιορτή το Αϊ-Γιώργη. Εκεί στην εκκλησία απ’ έξω καζάνια με κεσκέσι βράζανε μία μέρα πριν, χορό γλέντι στήναμε. Την περιφορά της εικόνας κάναμε την παραμονή της γιορτής, μετά το βράδυ, πανηγύρι γινόντανε, παιδιά παίζανε..μεγάλοι διασκεδάζανε.
(Γρηγοριάδου Μαρία, 69)
Στ. Ακίνητες εορτές της άνοιξης
Την άνοιξη μία μεγάλη γιορτή είχε το χωριό μας, του Αγίου Χριστοφόρου, το Μάιο. Ο Άγιος Χριστόφορος είναι ο προστάτης του χωριού μας, επομένως κάθε χρόνο την Παραμονή, κάνουμε την περιφορά της εικόνας, που ερχόταν σχεδόν όλο το χωριό. Μετά την περιφορά που γινότανε, εκεί στην αυλή στην εκκλησία, νταούλια, λύρες πάλι χορό και γλέντι στήναμε. Κεσκέσι βράζανε και μοιράζανε στον κόσμο που ήταν εκεί, το χωριό μας τρεις μέρες γιόρταζε, όπως και σήμερα δηλαδή.
(Κυριακίδης Ιωσήφ, 80)
Ζ. Γιορτές Καλοκαιριού
Το καλοκαίρι μία πολύ μεγάλη γιορτή ξέρω εγώ, το Δεκαπενταύγουστο. Τιμούμε τη μέρα εκείνη την Παναγιά μας. Όλος ο κόσμος τη μέρα εκείνη γιορτάζει, Μαρία, Παναγιώτα, Δέσποινα, Παναγιώτης κτλ. Μετά τη νηστεία που κρατούσαμε και αφού από την εκκλησία γυρνούσαμε, σε κάθε σπίτι σταματούσαμε και χρόνια πολλά λέγαμε.
(Καραπουρτζίδου Θεοδώρα, 89)