Τοπικές ενδυμασίες από Π.Ε. ΚΑΒΑΛΑΣ, Δ. ΚΑΒΑΛΑΣ

                                    Έτος : 2011-2012

                                    Γραβούνα Καβάλας

                                                                        Ματαντζή Ευγενία

                                                                             ΑΕΜ  3176

Β.Ένδυμα, υπόδεση, κόμμωση και καλλωπισμός

“ Επε καταγής έφτιαχναν ρούχα απο κομμάτια υφασμάτων. Δεν πετούσαν τίποτα όλα τα μάζευαν και τα έραβαν και τα κάμναν ρούχα. Μετά τους βοηθούσε η Ούντρα στέλνοντας τους κανονικά υφάσματα.

Παλλιά τα γουρούνια που σφάζαν πέρνανε το δέρμα τους και το κάμνανε παπούτσια τσαρούχια. Όταν είχαν έρθει οι παππούδες απ΄την πατρίδα, φορούσαν τις παραδοσιακές τους στολές. Το πουτούρ το μαύρο, την άσπρη την  πλεχτή την κάλτσα, το παπούτσι το μαύρο, την γκιμενιά, το ζωνάρι, το γιλέκο και το μαύρο το καπελάκι. Οι γυναίκες φόραγαν μαύρη φούστα, μακριά, απο πάνω ποδιά και την μπλούζα. Παντελόνια αρχίσαμε να φοράμε το ογδόνταοκτώ και μετά και οι γονείς μας κάνανε και κάλες αρχικά. Στο σχολείο σαν παιδιά φορούσαμε τα κοριτσια μπλέ ποδιά με λευκό γιακαδάκι και δαντελίτσα μπλέ, ζώνη, κοντή άσπρη καλτσούλα και άσπρο πάνινο παπούτσι. Τα αγόρια πολύ παλλιά ήταν υποχρεωμένα να φορούν πηλίκια. Φόραγαν το παντελονάκι το κοντό, το πουκαμισάκι τους κοντή καλτσούλα και σκαρπίνι. Οι γυναίκες απο πάντα, απο παλλιά όταν παντρεύονταν φόραγαν νυφικό.

    Τα μαλλιά τους οι γυναίκες τ'άφηναν μακριά και ή τα πιαναν κότσο ή τα καναν πλεξούδα δεν τα κοβαν καθόλου . Φορούσαν όμως πάντα ένα τσεμπέρι. Το βγαζαν μόνο σε γιορτές κα φτιάχναν τα μαλλιά ή είχαν ένα γιορτινό τσεμπέρι. Οι άνδρες οι παλλιοί φορούσαν ένα μικρό μαύρο στρόγγυλο καπελάκι. Όταν λούζονταν τότε οι γυναίκες επειδή πλένονταν με σαπούνι δεν μπορούσαν τόσο μαλλί να το κατεβάσουν γι' αυτό βουτούσαν την χτένα στο πετρέλαιο και το κατέβαζαν έτσι πιο εύκολα. Επίσης το καναν αυτό και για προστασία επειδή όλα τα στρώματα ήταν αχυρένια κυριαρχούσαν οι ψύλλοι.

     Πολλές γυναίκες φτιάχνανε φτιασίδι μόνες τους έτς το λέγανε. Έκαμναν δηλαδή μια κρέμα για την οποία κανείς δεν ηξερε τι βάζανε μέσα. Εβγαιναν φτιασιδομένες έβλεπες δηλαδή άσπρο πρόσωπο χάσκο. Ούτως ή άλλως ωραία γυναίκα εκείνη την εποχή θεωρούνταν η αφράτη  η χάσκη. Παλλιά δεν βάφονταν , πολύ  αργότερα βγήκαν αυτά και βάφονταν ελάχιστα μόνο οι κοπέλες της καλής κοινωνίας.

      Επίσης φορούσαν μετά το σαράντα παλτό πού, συνήθως μάλλινο όπως και κουστούμι. Οι γυναίκες φόραγαν και το μαντό δηλαδή ένα ψιλό πανωφόρι.

       Οι γυναίκες όσες είχαν φόραγαν δαχτυλίδια , βραχιόλια, σκουλαρίκια.  Οι άντρες φορούσαν συνήθως ένα δαχτυλίδι και είχαν ένα μικρό ρολόι στο τσεπάκι του σακακιού τους.

        Απο το σαράντα και μετά, οι γυναίκες αρχίνησαν να φορούν τακούνια. Καθημερινά και στη δουλειά φορούσαν τα λαπτσίνια δηλαδή λαστιχένιες μπότες. Στο σπίτι φορούσαν τα γαλέζια που ήταν ξύλινα παντόφλια σαν τσόκαρα. Φορούσαν την κάλτσα απο πάνω  τα μέσια, τα τερλίκια δηλαδή πλεχτές κάλτσες και τα γαλέζια μέχρι το εξηνταπέντε”.

                                                     Καρανάση Χρυσάνθη 45