Τελετουργίες από Π.Ε. ΔΡΑΜΑΣ, ΧΩΡΙΣΤΗΣ, Δ. ΔΡΑΜΑΣ

Β. Έθιμα του λαϊκού εορτολογίου
«Το Φεβρουάριο έχουμε τις αποκριές. Φημίζεται το χωριό μας για το καρναβάλι που γίνεται τη Καθαρά Δευτέρα όπως και για τις δύο εβδομάδες που γίνονται διάφορες εκδηλώσεις πριν από το καρναβάλι.
(Ανέστης Φούκας)
«Τη Σαρακοστή, κάναμε νηστεία για το Πάσχα, τρώγαμε κυρίως χορταρικά. Τα Χριστούγεννα επίσης, νηστεύαμε και ανήμερα κοινωνούσαμε. Κατά τη νηστεία, τρώγαμε ψωμί, μήλο – πορτοκάλια με αλάτι, επίσης πατάτες, φασόλια νερόβραστα, δεν τρώγαμε καθόλου λάδι. Επίσης, τρεις μέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα, κάνανε πολύ αυστηρή νηστεία. Δεν τρώγανε τίποτα, απλά πίνανε νερό και μετά πήγαιναν και κοινωνούσαν».
(Ειρήνη Χορόζη)
«Τη σαρακοστή πριν από τα Χριστούγεννα, αρκετοί επιλέγουν να νηστέψουν, ώστε ανήμερα Χριστουγέννων να κοινωνήσουν. Τα παιδιά, βγαίνουν να πουν τα κάλαντα παραμονή Χριστουγέννων και πρωτοχρονιάς, συνήθως συνοδευόμενα από το τρίγωνο, και ως αντάλλαγμα οι σπιτονοικοκύρηδες, τους δίνουν χρήματα ή γλυκά. Τα Χριστούγεννα, συνήθως, μαζεύεται όλη η οικογένεια και τρώει μαζί στο οικογενειακό τραπέζι. Επίσης, για το δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων, φτιάχνουμε μελομακάρονα, κουραμπιέδες και τσουρέκι. Την πρωτοχρονιά πάλι μαζευόμαστε οικογενειακά για να αλλάξουμε όλοι μαζί τον χρόνο, κόβουμε επίσης τη βασιλόπιτα η οποία περιέχει φλουρί και υποτιθέμενα όποιος το κερδίσει θα ‘ναι πολύ τυχερός την επόμενη χρονιά. Το πρωί κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο, το οποίο στολίζουμε συνήθως αρχές Δεκέμβρη και το ξεστολίζουμε τα Θεοφάνια, υπάρχουν δώρα από τον «Άγιο Βασίλη» για τα παιδιά. Τα Θεοφάνια πετάνε τον σταυρό και βουτάει όποιος επιθυμεί για να τον πιάσει. Επίσης, κάποτε υπήρχαν μερικά παιδιά που έβγαιναν και τα Θεοφάνια για να πουν τα κάλαντα, αλλά δεν υπάρχουν πλέον από όσο γνωρίζω. Τα Θεοφάνια, επίσης, έρχεται ο παπάς στα σπίτια για να τα «φωτίσει». Οι γιορτές για τις αποκριές στην Χωριστή, ξεκινάνε από την λεγόμενη τσικνοπέμπτη όπου ψήνουν, συνήθως, και κατεβάζουν στην κεντρική οδική αρτηρία τον καρνάβαλο της χρονιάς – το άρμα δηλαδή – ώστε να αποκαλυφθεί στον κόσμο. Τις υπόλοιπες μέρες μέχρι την Καθαρά Δευτέρα ακολουθούν διάφορες εκδηλώσεις όπως το μπαλνταφάν, διάφορα πάρτυ, νεανικά και μη, βρασιές τσίπουρου και άλλα τέτοια. Πολλά από αυτά παίρνουν μέρος στην αίθουσα του συλλόγου, που βρίσκεται στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας. Την Καθαρά Δευτέρα όπου τελειώνουν οι εκδηλώσεις πραγματοποιείται η παρέλαση των αρμάτων με μασκαρεμένους από πίσω, με στολές που ταιριάζει στο άρμα. Υπάρχουν διάφορα άρματα, το θέμα των οποίων σχετίζεται με το τι συζητήθηκε τους προηγούμενους μήνες, συνήθως, με σατυρικό περιεχόμενο. Συνήθως, διοργανώνει άρμα και το Δημοτικό Σχολείο Χωριστής, με αποτέλεσμα τα παιδιά από μικρά να παίρνουν μέρος.
Το Πάσχα, ειδικότερα την Μεγάλη εβδομάδα, όλοι σχεδόν μαζεύονται στην εκκλησία. Επίσης, κανονικά για σαράντα μέρες πριν, γίνεται νηστεία, αλλά σχεδόν όλοι την τηρούν την Μεγάλη Εβδομάδα. Θυμάμαι στο Δημοτικό μας κρεμούσαν στον τοίχο την κυρία Σαρακοστή, η οποία είχε εφτά πόδια, τα οποία συμβολίζουν τις εφτά εβδομάδες μέχρι το Πάσχα. Την μεγάλη Πέμπτη, οι νοικοκυρές, βάφουν τα αυγά κόκκινα. Το μεγάλο Σάββατο, μαζευόμαστε λίγο πριν τις δώδεκα στην αυλή της εκκλησίας όπου όταν ακούμε το «Χριστός Ανέστη», ανάβουμε τις λαμπάδες μας
με το άγιο φως, τσουγκρίζουμε τα αυγά για να δούμε ποιος έχει το πιο γερό και «καίμε τον Ιούδα», δηλαδή μία κούκλα κρεμασμένη στον προαύλιο χώρο. Το Πάσχα, επίσης, τρώμε τσουρέκι. Έπειτα, μαζευόμαστε για να φάμε. Την μέρα του Πάσχα, επίσης, ψήνουμε και σουβλίζουμε. Στην γιορτή του Αγίου Γεωργίου, όπου γίνεται στο παρεκκλήσι, πηγαίνουμε τις λαμπάδες για να τις ανάψουμε εκεί».